સાબિત કરો કે વાસ્તવિક સંખ્યાઓના ગણ $\mathbb{R}$ પર વ્યાખ્યાયિત સંબંધ $R = \{(a, b) : a \leq b^2\}$ એ સ્વવાચક,સંમિત કે પરંપરિત નથી.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ સ્વવાચક: જો દરેક $a \in \mathbb{R}$ માટે $(a, a) \in R$ હોય,તો સંબંધ $R$ સ્વવાચક કહેવાય.
ધારો કે $a = \frac{1}{2}$. અહીં $\frac{1}{2} > (\frac{1}{2})^2 = \frac{1}{4}$ હોવાથી,$(\frac{1}{2}, \frac{1}{2}) \notin R$ થાય.
તેથી,$R$ સ્વવાચક નથી.
$(ii)$ સંમિત: જો $(a, b) \in R$ હોય અને તેના પરથી $(b, a) \in R$ મળે,તો સંબંધ $R$ સંમિત કહેવાય.
ધારો કે $(1, 4) \in R$ કારણ કે $1 \leq 4^2 = 16$. પરંતુ $4 \not\leq 1^2 = 1$ હોવાથી,$(4, 1) \notin R$ થાય.
તેથી,$R$ સંમિત નથી.
$(iii)$ પરંપરિત: જો $(a, b) \in R$ અને $(b, c) \in R$ હોય,તો $(a, c) \in R$ થવું જોઈએ.
ધારો કે $(3, 2) \in R$ (કારણ કે $3 \leq 2^2 = 4$) અને $(2, 1.5) \in R$ (કારણ કે $2 \leq 1.5^2 = 2.25$).
પરંતુ $3 \not\leq 1.5^2 = 2.25$ હોવાથી,$(3, 1.5) \notin R$ થાય.
તેથી,$R$ પરંપરિત નથી.
નિષ્કર્ષ: સંબંધ $R$ એ સ્વવાચક,સંમિત કે પરંપરિત નથી.

Explore More

Similar Questions

ધારો કે $A = \{1, 2, 3, 4\}$ અને $R$ એ ગણ $A \times A$ પર વ્યાખ્યાયિત સંબંધ છે જે $R = \{((a, b), (c, d)) : 2a + 3b = 4c + 5d\}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. તો $R$ માં ઘટકોની સંખ્યા કેટલી છે?

સંબંધ $R$ એ ગણ $N$ પર $R = \{(x, y) | x, y \in N, 2x + y = 41\}$ દ્વારા વ્યાખ્યાયિત છે,તો $R$ એ:

ધારો કે $S = \{1, 2, 3, \ldots, 10\}$. ધારો કે $M$ એ $S$ ના તમામ ઉપગણોનો ગણ છે. તો સંબંધ $R = \{(A, B) : A \cap B \neq \phi; A, B \in M\}$ એ :

ધારો કે $A$ ગણ પર $R_1$ અને $R_2$ બે સંબંધો છે. ખોટું વિધાન પસંદ કરો.

Difficult
View Solution

જો $R = \{(6, 6), (9, 9), (6, 12), (12, 12), (12, 6)\}$ એ ગણ $A = \{3, 6, 9, 12\}$ પરનો સંબંધ હોય,તો સંબંધ $R$ એ

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo