દર્શાવો કે સ્પ્રિંગને કારણે થતા દોલનો સરળ આવર્ત દોલનો છે અને આવર્તકાળ માટેનું સૂત્ર મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $m$ દળનો એક બ્લોક સ્પ્રિંગ સાથે જોડાયેલો છે,જે એક દ્રઢ દીવાલ સાથે જડેલી છે. બ્લોકને ઘર્ષણરહિત સમક્ષિતિજ સપાટી પર મૂકવામાં આવ્યો છે.
જો બ્લોકને એક તરફ ખેંચીને મુક્ત કરવામાં આવે,તો તે મધ્યમાન સ્થાનની આસપાસ આગળ-પાછળની ગતિ કરે છે.
ધારો કે $x=0$ એ સ્પ્રિંગ સંતુલનમાં હોય ત્યારે બ્લોકના કેન્દ્રનું સ્થાન દર્શાવે છે. $-A$ અને $+A$ સ્થાનો મધ્યમાન સ્થાનની ડાબી અને જમણી બાજુના મહત્તમ સ્થાનાંતર દર્શાવે છે.
હૂકના નિયમ મુજબ,જ્યારે સ્પ્રિંગને વિરૂપિત કરવામાં આવે છે,ત્યારે તેના પર પુનઃસ્થાપક બળ લાગે છે,જેનું મૂલ્ય વિરૂપણ અથવા સ્થાનાંતરના સમપ્રમાણમાં હોય છે અને વિરુદ્ધ દિશામાં કાર્ય કરે છે.
કોઈપણ સમયે $t$ પર,જો બ્લોકનું તેના મધ્યમાન સ્થાનથી સ્થાનાંતર $x$ હોય,તો બ્લોક પર લાગતું પુનઃસ્થાપક બળ $F$ છે:
$F(x) = -kx$ $(1)$
જ્યાં $k$ એ સ્પ્રિંગ અચળાંક છે.
ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ,$F = ma = m \frac{d^2x}{dt^2}$.
બંનેને સરખાવતા,$m \frac{d^2x}{dt^2} = -kx$,જે આપે છે $\frac{d^2x}{dt^2} + \frac{k}{m}x = 0$.
આ સરળ આવર્ત ગતિ $(SHM)$ નું વિકલ સમીકરણ છે,જ્યાં $\omega^2 = \frac{k}{m}$.
દોલનનો આવર્તકાળ $T = \frac{2\pi}{\omega} = 2\pi \sqrt{\frac{m}{k}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેના પ્રશ્નોમાં,સ્તંભ-$I$ ને સ્તંભ-$II$ સાથે જોડો અને સાચા વિકલ્પો પસંદ કરો.

Difficult
View Solution

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ, $20 \,N$ વજન ધરાવતો એક બ્લોક $8 \pi^2 \,Nm^{-1}$ અચળાંક ધરાવતી દળરહિત સ્પ્રિંગ દ્વારા લીસા ઢળતા સમતલની ટોચ સાથે જોડાયેલ છે. જો બ્લોકને તેની સરેરાશ સ્થિતિથી થોડો ખેંચીને મુક્ત કરવામાં આવે, તો દોલનોનો આવર્તકાળ કેટલો હશે ($\,s$ માં)? (ગુરુત્વપ્રવેગ $= 10 \,ms^{-2}$)

$k$ અચળાંક ધરાવતી બે સમાન સ્પ્રિંગને શ્રેણીમાં અને ત્યારબાદ સમાંતરમાં જોડવામાં આવે છે. તેમનાથી $m$ દળ લટકાવવામાં આવે છે,તો તેમના ઉર્ધ્વ દોલનોની આવૃત્તિઓનો ગુણોત્તર કેટલો થશે?

એક સમક્ષિતિજ પ્લેટફોર્મ પર એક સિક્કો રાખવામાં આવ્યો છે. પ્લેટફોર્મ $\omega$ કોણીય આવૃત્તિ સાથે ઉર્ધ્વ સરળ આવર્ત ગતિ કરે છે. દોલનનો કંપવિસ્તાર ધીમે ધીમે વધારવામાં આવે છે. સિક્કો કઈ સ્થિતિમાં સૌપ્રથમ વખત પ્લેટફોર્મ સાથેનો સંપર્ક ગુમાવશે?

Difficult
View Solution

સ્પ્રિંગ સાથે જોડાયેલ '$m$' દળ $3 \ s$ ના આવર્તકાળ સાથે દોલન કરે છે. જો દળમાં $0.6 \ kg$ નો વધારો કરવામાં આવે,તો આવર્તકાળમાં $3 \ s$ નો વધારો થાય છે. પ્રારંભિક દળ '$m$' કેટલું હશે ($kg$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo