ત્રિ-પરિમાણમાં $n$ કણોની બનેલી સિસ્ટમ માટે દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનું સામાન્ય સૂત્ર મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
ધારો કે $m_{1}, m_{2}, \ldots, m_{n}$ દળ ધરાવતા $n$ કણોના યામ અનુક્રમે $(x_{1}, y_{1}, z_{1}), (x_{2}, y_{2}, z_{2}), \ldots, (x_{n}, y_{n}, z_{n})$ છે.
દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર $(X, Y, Z)$ નું સ્થાન નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$(X, Y, Z) = \frac{m_{1}(x_{1}, y_{1}, z_{1}) + m_{2}(x_{2}, y_{2}, z_{2}) + \ldots + m_{n}(x_{n}, y_{n}, z_{n})}{m_{1} + m_{2} + \ldots + m_{n}}$
$= \frac{\sum_{i=1}^{n} m_{i}(x_{i}, y_{i}, z_{i})}{\sum_{i=1}^{n} m_{i}}$
આને વ્યક્તિગત યામોના સંદર્ભમાં નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય છે:
$X = \frac{\sum m_{i} x_{i}}{M}, Y = \frac{\sum m_{i} y_{i}}{M}, Z = \frac{\sum m_{i} z_{i}}{M}$
જ્યાં $M = \sum m_{i}$ એ સિસ્ટમનું કુલ દળ છે.
સ્થાન સદિશોનો ઉપયોગ કરીને,જો $\vec{r}_{i} = x_{i}\hat{i} + y_{i}\hat{j} + z_{i}\hat{k}$ એ $i$-માં કણનો સ્થાન સદિશ હોય,તો દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો સ્થાન સદિશ $\vec{R}$ નીચે મુજબ છે:
$\vec{R} = \frac{\sum m_{i} \vec{r}_{i}}{M}$
જો યામ પદ્ધતિનું ઉગમબિંદુ દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર પર હોય,તો $\sum m_{i} \vec{r}_{i} = 0$ થાય.

Explore More

Similar Questions

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $ABC$ એક સમાન તાર છે. જો તારનું દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર બિંદુ $A$ ની શિરોલંબ નીચે આવેલું હોય,તો $\frac{BC}{AB}$ નું મૂલ્ય કોની નજીક છે?

ત્રિકોણીય લેમિનાનું દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર શોધો.

$1\, kg, 2\, kg$ અને $3\, kg$ દળ ધરાવતા ત્રણ કણોના સ્થાન સદિશો અનુક્રમે $\vec{r_1} = (\hat{i} + 4\hat{j} + \hat{k})\,m$,$\vec{r_2} = (\hat{i} + \hat{j} + \hat{k})\,m$ અને $\vec{r_3} = (2\hat{i} - \hat{j} - 2\hat{k})\,m$ છે. તેમના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રનો સ્થાન સદિશ શોધો.

એક સમાન :
$(a)$ અર્ધ-ચકતી (half-disc),
$(b)$ પા-ચકતી (quarter-disc) ના દ્રવ્યમાન કેન્દ્ર શોધો.

Difficult
View Solution

$M$ દળ ધરાવતા ત્રણ સમાન ગોળાઓને એક કાટકોણ ત્રિકોણના શિરોબિંદુઓ પર મૂકવામાં આવ્યા છે,જેની પરસ્પર લંબ બાજુઓ દરેક $3\,m$ છે. પરસ્પર લંબ બાજુઓના છેદબિંદુને ઉગમબિંદુ તરીકે લેતા,તંત્રના દ્રવ્યમાન કેન્દ્રના સ્થાન સદિશનું મૂલ્ય $\sqrt{x}\,m$ થશે. $x$ નું મૂલ્ય શોધો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo