જો બે સુસંબદ્ધ ઉદગમોથી કોઈ બિંદુએ કળા તફાવત $\phi$ હોય,તો પ્રકાશની તીવ્રતાનું સૂત્ર મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ બિંદુ $G$ છે અને તે બિંદુએ બે સ્થાનાંતરો વચ્ચેનો કળા તફાવત $\phi$ છે.
જો $S_{1}$ દ્વારા $G$ પર ઉત્પન્ન થતું સ્થાનાંતર $y_{1} = a \cos \omega t$ હોય,તો $S_{2}$ દ્વારા $G$ પર ઉત્પન્ન થતું સ્થાનાંતર $y_{2} = a \cos (\omega t + \phi)$ થશે.
સુપરપોઝિશનના સિદ્ધાંત મુજબ પરિણામી સ્થાનાંતર:
$y = y_{1} + y_{2} = a \cos \omega t + a \cos (\omega t + \phi)$
$y = a [\cos \omega t + \cos (\omega t + \phi)]$
ત્રિકોણમિતીય નિત્યસમ $\cos A + \cos B = 2 \cos \left(\frac{A+B}{2}\right) \cos \left(\frac{A-B}{2}\right)$ નો ઉપયોગ કરતા:
$y = 2a \cos \left(\frac{\phi}{2}\right) \cos \left(\omega t + \frac{\phi}{2}\right)$
પરિણામી સ્થાનાંતરનો કંપવિસ્તાર $A_{res} = 2a \cos \left(\frac{\phi}{2}\right)$ છે.
તીવ્રતા $I \propto A_{res}^2$ હોવાથી:
$I \propto 4a^2 \cos^2 \left(\frac{\phi}{2}\right)$
$I = 4I_{0} \cos^2 \left(\frac{\phi}{2}\right)$,જ્યાં $I_{0} \propto a^2$ એ દરેક સ્વતંત્ર ઉદગમની તીવ્રતા છે.
સહાયક વ્યતિકરણ (મહત્તમ તીવ્રતા) માટે,કળા તફાવત $\phi = 0, \pm 2\pi, \pm 4\pi, \dots$ (એટલે કે $\phi = 2n\pi$,જ્યાં $n$ પૂર્ણાંક છે) હોવો જોઈએ.
વિનાશક વ્યતિકરણ (ન્યૂનતમ તીવ્રતા) માટે,કળા તફાવત $\phi = \pm \pi, \pm 3\pi, \pm 5\pi, \dots$ (એટલે કે $\phi = (2n+1)\pi$,જ્યાં $n$ પૂર્ણાંક છે) હોવો જોઈએ.

Explore More

Similar Questions

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,જે બિંદુએ પથ તફાવત $\frac{\lambda}{6}$ છે (જ્યાં $\lambda$ એ વપરાયેલ પ્રકાશની તરંગલંબાઇ છે),ત્યાં તીવ્રતા $I$ છે. જો $I_0$ એ મહત્તમ તીવ્રતા દર્શાવતું હોય,તો $\frac{I}{I_0} = $ . . . . . .

યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં,પડદા પરના એક બિંદુએ જ્યાં પથ તફાવત $\lambda$ છે,ત્યાં તીવ્રતા $K$ છે. તે બિંદુએ તીવ્રતા શોધો જ્યાં પથ તફાવત $\lambda/4$ હોય.

Difficult
View Solution

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,$5000 \ \mathring{A}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા એકવર્ણી પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. સ્લિટ્સ એકબીજાથી $1.0 \ mm$ દૂર છે અને પડદો સ્લિટ્સથી $1.0 \ m$ દૂર રાખવામાં આવ્યો છે. પડદાના કેન્દ્રથી તે અંતર જ્યાં તીવ્રતા પ્રથમ વખત મહત્તમ તીવ્રતા કરતા અડધી થાય છે તે . . . . . . $\times 10^{-6} \ m$ છે.

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,પડદા પરના બે બિંદુઓ $P_1$ અને $P_2$ પરની તીવ્રતા અનુક્રમે $I_1$ અને $I_2$ છે. જો $P_1$ એ પ્રકાશિત શલાકાના કેન્દ્ર પર સ્થિત હોય અને $P_2$ એ $P_1$ થી શલાકાની પહોળાઈના ચોથા ભાગ જેટલા અંતરે સ્થિત હોય,તો $\frac{I_1}{I_2}$ કેટલું થાય?

Difficult
View Solution

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,એક બિંદુ પરની તીવ્રતા મહત્તમ તીવ્રતાના $\left(\frac{1}{4}\right)$ ગણી છે. મધ્યસ્થ અધિકતમથી તે બિંદુનું ન્યૂનતમ અંતર . . . . . . . . $\mu m$ છે.
(આપેલ છે: $\lambda = 600 \ nm, d = 1.0 \ mm, D = 1.0 \ m$)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo