પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રમાં કોઈ બિંદુએ ગુરુત્વીય સ્થિતિમાનનું સૂત્ર મેળવો. ગુરુત્વીય સ્થિતિમાન અને ગુરુત્વીય સ્થિતિઊર્જા વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્રમાં અનંત અંતરેથી $m$ દળના પદાર્થને પૃથ્વીના કેન્દ્રથી $r$ $(r > R_{E})$ અંતરે આવેલા બિંદુ સુધી લાવવા માટે કરવું પડતું કાર્ય એ ગુરુત્વીય સ્થિતિઊર્જા $U = -\frac{GM_{E}m}{r}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
કોઈ બિંદુએ ગુરુત્વીય સ્થિતિમાન $V$ એ એકમ દળના પદાર્થને અનંત અંતરેથી તે બિંદુ સુધી લાવવા માટે કરવા પડતા કાર્ય તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે:
$V = \frac{W}{m} = \frac{U}{m}$
$U$ નું સૂત્ર મૂકતા:
$V = \frac{-GM_{E}m/r}{m} = -\frac{GM_{E}}{r}$
પૃથ્વીની સપાટી પર,જ્યાં $r = R_{E}$ છે,ત્યાં ગુરુત્વીય સ્થિતિમાન:
$V_{E} = -\frac{GM_{E}}{R_{E}}$
ગુરુત્વીય સ્થિતિમાન અને ગુરુત્વીય સ્થિતિઊર્જા વચ્ચેનો સંબંધ:
$U = -\frac{GM_{E}m}{r}$ અને $V = -\frac{GM_{E}}{r}$ હોવાથી,આપણે લખી શકીએ:
$U = V \cdot m$
તેથી,ગુરુત્વીય સ્થિતિઊર્જા = (ગુરુત્વીય સ્થિતિમાન) $\times$ (દળ).

Explore More

Similar Questions

$R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા પોલા ગોળાના કેન્દ્રથી $r$ અંતર સાથે ગુરુત્વાકર્ષણીય સ્થિતિમાન $V$ માં થતા ફેરફારને કયો આલેખ દર્શાવે છે?

અવકાશના એક ચોક્કસ વિસ્તારમાં,ગુરુત્વાકર્ષણ ક્ષેત્ર $E = -k/r$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $r$ એ અંતર છે અને $k$ એ અચળાંક છે. જો $r = r_0$ પર ગુરુત્વાકર્ષણ સ્થિતિમાન $V_0$ હોય,તો ગુરુત્વાકર્ષણ સ્થિતિમાન $V$ માટેનું સૂત્ર શું છે?

Difficult
View Solution

જો કોઈ પૃથ્વીના તમામ દળને અનંત સુધી દૂર કરીને તેને સંપૂર્ણપણે તોડી નાખવા માંગતું હોય,તો પૂરી પાડવી પડતી ઊર્જા $\frac{x}{5} \frac{GM^2}{R}$ હશે,જ્યાં $x$ એ .......... છે (નજીકના પૂર્ણાંકમાં રાઉન્ડ ઓફ કરો). ($M$ એ પૃથ્વીનું દળ છે,$R$ એ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા છે,$G$ એ ગુરુત્વાકર્ષણનો અચળાંક છે)

એક જીઓસ્ટેશનરી ઉપગ્રહ પૃથ્વીની સપાટીથી લગભગ $36,000 \; km$ ની ઊંચાઈએ પૃથ્વીની આસપાસ ફરે છે. આ ઉપગ્રહના સ્થાને પૃથ્વીના ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે સ્થિતિમાન કેટલું હશે? (અનંત અંતરે સ્થિતિ ઉર્જા શૂન્ય લો). પૃથ્વીનું દળ $= 6.0 \times 10^{24} \; kg$,ત્રિજ્યા $= 6400 \; km$.

$M$ દળ અને $R$ ત્રિજ્યા ધરાવતા ગોલીય કવચની સ્વ-ગુરુત્વાકર્ષણીય સ્થિતિઊર્જા કેટલી છે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo