વિજ્ઞાનમાં જેમ સચોટ માપન જરૂરી છે,તેમ સામાન્ય વિચારો અને અવલોકનોનો ઉપયોગ કરીને જથ્થાનો અંદાજ કાઢવો પણ એટલો જ મહત્વનો છે. નીચેનાનો અંદાજ કાઢવા માટેની રીતો વિચારો (જ્યાં અંદાજ મેળવવો મુશ્કેલ હોય,ત્યાં જથ્થાની ઉપરની મર્યાદા મેળવવાનો પ્રયાસ કરો):
$(a)$ ચોમાસા દરમિયાન ભારત પર વરસાદ લાવતા વાદળોનું કુલ દળ.
$(b)$ હાથીનું દળ.
$(c)$ વાવાઝોડા દરમિયાન પવનની ગતિ.
$(d)$ તમારા માથા પરના વાળની સંખ્યા.
$(e)$ તમારા વર્ગખંડમાં હવામાં રહેલા અણુઓની સંખ્યા.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ચોમાસા દરમિયાન,ભારતમાં સરેરાશ વરસાદ લગભગ $215 \ cm$ છે,એટલે કે પાણીના સ્તંભની ઊંચાઈ $h = 2.15 \ m$. ભારતનું ક્ષેત્રફળ $A \approx 3.3 \times 10^{12} \ m^2$ છે. વરસાદના પાણીનું કદ $V = A \times h \approx 7.09 \times 10^{12} \ m^3$. પાણીની ઘનતા $\rho = 10^3 \ kg/m^3$ લેતા,વરસાદના પાણીનું દળ $M = \rho V \approx 7.09 \times 10^{15} \ kg$ થાય.
$(b)$ સમુદ્રમાં તરતા જાણીતા પાયાના ક્ષેત્રફળ $A$ વાળા જહાજને ધ્યાનમાં લો. તેની ઊંડાઈ $d_1$ માપો. જ્યારે હાથીને જહાજ પર મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે ઊંડાઈ વધીને $d_2$ થાય છે. હાથી દ્વારા વિસ્થાપિત પાણીનું કદ $V = A(d_2 - d_1)$ છે. હાથીનું દળ $M = \rho_{water} \times A(d_2 - d_1)$ થશે.
$(c)$ વાવાઝોડા દરમિયાન પવનની ગતિ એનિમોમીટરનો ઉપયોગ કરીને માપી શકાય છે,જે પવન દ્વારા ફરતા કપની ગતિ માપે છે. વૈકલ્પિક રીતે,કોઈ જાણીતા સમયના અંતરાલમાં વસ્તુઓના સ્થાનાંતરનું અવલોકન કરી શકાય છે.
$(d)$ સ્ક્રૂ ગેજનો ઉપયોગ કરીને માથાની સપાટીનું ક્ષેત્રફળ $A$ અને વાળના એક તારનો વ્યાસ $d$ માપો. વાળના તારની સંખ્યા $N \approx A / (\pi (d/2)^2)$ થશે.
$(e)$ ધારો કે રૂમનું કદ $V$ છે. $NTP$ પર,એક મોલ હવા $22.4 \times 10^{-3} \ m^3$ કદ રોકે છે. એક મોલમાં અણુઓની સંખ્યા $6.023 \times 10^{23}$ છે. આમ,રૂમમાં અણુઓની સંખ્યા $N = (V / 22.4 \times 10^{-3}) \times 6.023 \times 10^{23} \approx 2.7 \times 10^{25} \times V$ થશે.

Explore More

Similar Questions

યાદી-$I$ અને યાદી-$II$ ને જોડો:
યાદી-$I$ યાદી-$II$
$A$. યંગ મોડ્યુલસ $(Y)$ $I$. $[M L^{-1} T^{-1}]$
$B$. સ્નિગ્ધતા ગુણાંક $(\eta)$ $II$. $[M L^2 T^{-1}]$
$C$. પ્લાન્કનો અચળાંક $(h)$ $III$. $[M L^{-1} T^{-2}]$
$D$. વર્ક ફંક્શન $(\varphi)$ $IV$. $[M L^2 T^{-2}]$

નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:

જો બળ અને લંબાઈનો એકમ દરેકને ચાર ગણો વધારવામાં આવે,તો ઉર્જાનો એકમ $...$ ગણો વધશે.

સમાન પરિમાણ ધરાવતી જોડને ઓળખો.

એક નવી પદ્ધતિમાં,દળનો એકમ $10 \ kg$,લંબાઈનો એકમ $5 \ m$ અને સમયનો એકમ $10 \ s$ છે. તો,આ નવી પદ્ધતિમાં $20 \ g/cm^3$ કેટલા થાય?

જો એક સમઘનનું કદ અને પૃષ્ઠફળ આંકડાકીય રીતે સમાન હોય,તો તેનું કદ કેટલાં ઘન એકમ થાય?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo