બર્નુલીના સમીકરણને તારવતી વખતે,આપણે નળીમાં રહેલા પ્રવાહી પર થયેલા કાર્યને તેની સ્થિતિ ઊર્જા અને ગતિ ઊર્જામાં થતા ફેરફાર સાથે સરખાવ્યું હતું.
$(a)$ જો રુધિરનો પ્રવાહ લેમિનર (ધારરેખી) રહેવો જોઈએ,તો $2 \times 10^{-3} \; m$ વ્યાસ ધરાવતી ધમનીમાં રુધિરના પ્રવાહનો મહત્તમ સરેરાશ વેગ કેટલો હશે?
$(b)$ શું પ્રવાહીનો વેગ વધતા વિસર્જનકારી (dissipative) બળો વધુ મહત્વના બને છે? ગુણાત્મક રીતે ચર્ચા કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આપેલ છે:
ધમનીનો વ્યાસ,$d = 2 \times 10^{-3} \; m$
રુધિરની સ્નિગ્ધતા,$\eta = 2.084 \times 10^{-3} \; Pa \cdot s$
રુધિરની ઘનતા,$\rho = 1.06 \times 10^{3} \; kg/m^3$
લેમિનર પ્રવાહ માટે રેનોલ્ડ્સ નંબર,$N_{R} = 2000$
$(a)$ લેમિનર પ્રવાહ માટે મહત્તમ સરેરાશ વેગ $(V_{avg})$ નીચેના સૂત્ર દ્વારા મળે છે:
$V_{avg} = \frac{N_{R} \eta}{\rho d}$
કિંમતો મૂકતા:
$V_{avg} = \frac{2000 \times 2.084 \times 10^{-3}}{1.06 \times 10^{3} \times 2 \times 10^{-3}}$
$V_{avg} = \frac{4.168}{2.12} \approx 1.966 \; m/s$
$(b)$ હા,જેમ પ્રવાહીનો વેગ વધે છે તેમ વિસર્જનકારી બળો વધુ મહત્વના બને છે. આનું કારણ એ છે કે ઉચ્ચ વેગને કારણે અશાંત પ્રવાહ (turbulence) ઉદભવે છે. અશાંત પ્રવાહમાં,પ્રવાહીના કણો અનિયમિત માર્ગે ગતિ કરે છે,જેના પરિણામે લેમિનર પ્રવાહની તુલનામાં આંતરિક ઘર્ષણ અને ઊર્જાનો વ્યય વધે છે.

Explore More

Similar Questions

પાણી એક ખૂબ જ સાંકડી નળીમાંથી વહી રહ્યું છે. પાણીનો જે વેગ કે જેનાથી નીચે પ્રવાહ સુરેખ (streamline) રહે છે તેને શું કહેવામાં આવે છે?

$a$ ત્રિજ્યા ધરાવતી કેશિકામાંથી પાણી સુરેખ રીતે વહે છે,જેમાં દબાણનો તફાવત $p$ અને પ્રવાહનો દર $Q$ છે. જો ત્રિજ્યા ઘટાડીને $a/2$ કરવામાં આવે અને દબાણ વધારીને $4p$ કરવામાં આવે,તો પ્રવાહનો દર કેટલો થશે?

$r$ ત્રિજ્યા અને $l$ લંબાઈ ધરાવતી નળીમાં દબાણનો તફાવત $p$ રાખવાથી,દર સેકન્ડે બહાર આવતા પ્રવાહીનું કદ $V$ છે. $V$ માટેનું સાચું સૂત્ર શોધો.

$d_1$ અને $d_2$ ઘનતા ધરાવતા બે પ્રવાહી સમાન દબાણ તફાવત હેઠળ સમાન કેશિકા નળીઓમાં વહી રહ્યા છે. જો સમાન જથ્થા (દળ) ના પ્રવાહીના વહન માટે લાગતો સમય $t_1$ અને $t_2$ હોય,તો પ્રવાહીના સ્નિગ્ધતા ગુણાંકનો ગુણોત્તર કેટલો થાય?

સ્નિગ્ધતા ગુણાંક નક્કી કરવાની પોઈઝ્યુલીની પદ્ધતિમાં,કઈ ભૌતિક રાશિના માપનમાં સૌથી વધુ ચોકસાઈની જરૂર હોય છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo