એક સ્લિટ વિવર્તન પ્રયોગમાં,$\lambda$ તરંગલંબાઈના પ્રકાશ માટે મુખ્ય મહત્તમની અડધી કોણીય પહોળાઈ $\theta$ છે. $p\lambda$ તરંગલંબાઈના પ્રકાશ માટે મુખ્ય મહત્તમની અડધી કોણીય પહોળાઈ $q\theta$ છે. પ્રથમ કિસ્સામાં અને બીજા કિસ્સામાં પ્રથમ ગૌણ મહત્તમની અડધી કોણીય પહોળાઈનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?

  • A
    $p: 1$
  • B
    $q: 1$
  • C
    $p: q$
  • D
    $q: p$

Explore More

Similar Questions

એક સ્લીટના વિવર્તન ભાતમાં,ગૌણ અધિકતમની પહોળાઈ કેન્દ્રીય અધિકતમની સરખામણીમાં કેટલી હોય છે?

જ્યારે વપરાતા પ્રકાશની આવૃત્તિ $4 \times 10^{14} \ s^{-1}$ થી બદલીને $5 \times 10^{14} \ s^{-1}$ કરવામાં આવે છે,ત્યારે સિંગલ સ્લિટ ફ્રોનહોફર વિવર્તન ભાતમાં મુખ્ય (કેન્દ્રીય) મહત્તમની કોણીય પહોળાઈ $0.6 \ \text{radian}$ જેટલી બદલાય છે. સ્લિટની પહોળાઈ કેટલી હશે? (ધારો કે પ્રયોગ શૂન્યાવકાશમાં કરવામાં આવે છે.)

નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(a)$ એક સ્લિટના વિવર્તનના પ્રયોગમાં, સ્લિટની પહોળાઈ મૂળ પહોળાઈ કરતા બમણી કરવામાં આવે છે. આનાથી મધ્યસ્થ વિવર્તન પટ્ટાના કદ અને તીવ્રતા પર શું અસર પડે છે?
$(b)$ દ્વિ-સ્લિટ પ્રયોગમાં દરેક સ્લિટમાંથી થતું વિવર્તન એ વ્યતિકરણ ભાત સાથે કેવી રીતે સંબંધિત છે?
$(c)$ જ્યારે દૂરના પ્રકાશના સ્ત્રોતમાંથી આવતા પ્રકાશના માર્ગમાં એક નાનો ગોળાકાર અવરોધ મૂકવામાં આવે છે, ત્યારે અવરોધના પડછાયાના કેન્દ્રમાં એક તેજસ્વી ટપકું દેખાય છે. શા માટે સમજાવો?
$(d)$ બે વિદ્યાર્થીઓ $10 \; m$ ઊંચા રૂમમાં $7 \; m$ ની પાર્ટીશન દીવાલ દ્વારા અલગ પડેલા છે. જો પ્રકાશ અને ધ્વનિ બંને તરંગો અવરોધોની આસપાસ વળી શકતા હોય, તો વિદ્યાર્થીઓ એકબીજાને જોઈ શકતા નથી છતાં તેઓ સરળતાથી વાતચીત કેવી રીતે કરી શકે છે?
$(e)$ કિરણ પ્રકાશશાસ્ત્ર એ ધારણા પર આધારિત છે કે પ્રકાશ સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે. વિવર્તનની અસરો (જે પ્રકાશ નાના છિદ્રો/સ્લિટ્સમાંથી પસાર થાય ત્યારે અથવા નાના અવરોધોની આસપાસ જોવા મળે છે) આ ધારણાને ખોટી સાબિત કરે છે. તેમ છતાં, ઓપ્ટિકલ સાધનોમાં પ્રતિબિંબના સ્થાન અને અન્ય ગુણધર્મોને સમજવા માટે કિરણ પ્રકાશશાસ્ત્રની ધારણાનો સામાન્ય રીતે ઉપયોગ થાય છે. તેનું સમર્થન શું છે?

જો $I_0$ એ સિંગલ સ્લિટ ડિફ્રેક્શન પેટર્નમાં મુખ્ય મહત્તમની તીવ્રતા હોય,તો જ્યારે સ્લિટની પહોળાઈ બમણી કરવામાં આવે ત્યારે તીવ્રતા શું હશે?

એક સ્લિટ દ્વારા ફ્રોનહોફર વિવર્તનમાં,સ્લિટની પહોળાઈ $0.01 \ cm$ છે. જો સ્લિટ પર લંબરૂપે આપાત થતા પ્રકાશની તરંગલંબાઈ $5000 \ \mathring{A}$ હોય,તો મધ્યસ્થ અધિક્તમની મધ્ય રેખાથી બીજા અધિક્તમનું કોણીય અંતર . . . . . . $\text{rad}$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo