એક માધ્યમમાં પ્રકાશના તરંગની ઝડપ મુક્ત અવકાશમાં તેની ઝડપના $0.2$ ગણી ઘટે છે. માધ્યમની સાપેક્ષ પરમિટિવિટી અને વક્રીભવનાંકનો ગુણોત્તર $x: 1$ છે. $x$ નું મૂલ્ય $...........$ છે. (આપેલ છે: મુક્ત અવકાશમાં પ્રકાશની ઝડપ $= 3 \times 10^8 \ m \ s^{-1}$ અને આપેલ માધ્યમ માટે $\mu_r = 1$)

પ્રકાશનું વક્રીભવન એટલે શું?

જ્યારે પ્રકાશનું કિરણ એક માધ્યમ પર $i$ ખૂણે આપાત થાય છે અને બીજા માધ્યમમાં $r$ ખૂણે વક્રીભવન પામે છે,ત્યારે $\sin r$ વિરુદ્ધ $\sin i$ નો આલેખ નીચે મુજબ છે. આના પરથી,કોઈ નિષ્કર્ષ કાઢી શકે છે કે:
$(A)$ બીજા માધ્યમમાં પ્રકાશનો વેગ પ્રથમ માધ્યમમાં પ્રકાશના વેગ કરતા $1.73$ ગણો છે
$(B)$ પ્રથમ માધ્યમમાં પ્રકાશનો વેગ બીજા માધ્યમમાં વેગ કરતા $1.73$ ગણો છે
$(C)$ બે માધ્યમો માટે ક્રાંતિકોણ $\sin i_c = \frac{1}{\sqrt{3}}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે
$(D)$ બે માધ્યમો માટે ક્રાંતિકોણ $\sin i_c = \frac{1}{2}$ દ્વારા આપવામાં આવે છે

આકૃતિ $(a)$ અને $(b)$ અનુક્રમે કાચ-હવા અને પાણી-હવા આંતરપૃષ્ઠ પર લંબ સાથે $60^{\circ}$ ના ખૂણે આપાત થતા કિરણનું વક્રીભવન દર્શાવે છે. જ્યારે પાણી-કાચ આંતરપૃષ્ઠ પર આપાતકોણ લંબ સાથે $45^{\circ}$ હોય ત્યારે કાચમાં વક્રીભવનકોણ શોધો [આકૃતિ $(c)$].

એક એકવર્ણી પ્રકાશનું કિરણ ઘટ્ટ માધ્યમમાંથી પાતળા માધ્યમમાં જાય છે. પરિણામે,

પાણીનો વક્રીભવનાંક $1.33$ છે. પાણીમાં પ્રકાશની ઝડપ કેટલી હશે?