ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં ગતિ કરતા વિદ્યુતભારિત કણ પર લાગતા ચુંબકીય બળની લાક્ષણિકતાઓ જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\overrightarrow{B}$ માં $\vec{v}$ વેગથી ગતિ કરતા $q$ વિદ્યુતભાર પર લાગતું ચુંબકીય બળ $\overrightarrow{F_{m}}$ નીચે મુજબ આપવામાં આવે છે:
$\overrightarrow{F_{m}} = q(\vec{v} \times \overrightarrow{B})$
$\therefore F_{m} = q v B \sin \theta$,જ્યાં $\theta$ એ $\vec{v}$ અને $\overrightarrow{B}$ વચ્ચેનો ખૂણો છે.
લાક્ષણિકતાઓ:
$(i)$ આ બળ વિદ્યુતભાર $q$,વેગ $\vec{v}$ અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\overrightarrow{B}$ પર આધાર રાખે છે. ઋણ વિદ્યુતભાર પર લાગતું બળ ધન વિદ્યુતભાર પર લાગતા બળની વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે.
$(ii)$ આ બળ એ વેગ અને ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સદિશ ગુણાકાર છે. જો $\theta = 0^{\circ}$ અથવા $\theta = 180^{\circ}$ હોય,તો $F_{m} = q v B \sin(0^{\circ}) = 0$ અથવા $F_{m} = q v B \sin(180^{\circ}) = 0$ થાય. બળની દિશા વેગ અને ચુંબકીય ક્ષેત્ર બંનેને લંબ હોય છે,જે જમણા હાથના નિયમ દ્વારા નક્કી કરવામાં આવે છે.
$(iii)$ જો વિદ્યુતભાર સ્થિર હોય $(v = 0)$,તો ચુંબકીય બળ શૂન્ય થાય છે. આમ,માત્ર ગતિશીલ વિદ્યુતભાર જ ચુંબકીય બળ અનુભવે છે.

Explore More

Similar Questions

એક ધન વિદ્યુતભારિત કણ આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ સમાન ત્રાંસા ચુંબકીય ક્ષેત્રના વિસ્તારમાં પ્રવેશે છે. કણના પથમાં થતું કુલ વિચલન શોધો.

એક $\alpha$-કણ અને પ્રોટોન સમાન વેગ સાથે તેમના વેગની દિશાને લંબ ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં ગતિ કરે છે. તેમના વર્તુળાકાર પથની ત્રિજ્યાઓનો ગુણોત્તર શોધો.

બે વિદ્યુતભારીત કણો સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B = B_0 \hat{k}$ માં સંપૂર્ણપણે વિરુદ્ધ દિશામાં સમાન હેલિકલ પથ પર ગતિ કરે છે. નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

સ્થિર રહેલા એક ઇલેક્ટ્રોનને $V_{1}$ પોટેન્શિયલ દ્વારા પ્રવેગિત કરવામાં આવે છે અને ત્યારબાદ તે સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં પ્રવેશ કરે છે,જ્યાં તે $F_{1}$ બળ અનુભવે છે. જ્યારે પોટેન્શિયલ બદલીને $V_{2}$ કરવામાં આવે છે,ત્યારે ઇલેક્ટ્રોન દ્વારા અનુભવાતું બળ $2F_{1}$ થાય છે. $V_{1}$ અને $V_{2}$ નો ગુણોત્તર કેટલો હશે?

$q = -16 \times 10^{-18} \, C$ જેટલો વિદ્યુતભાર ધરાવતો એક કણ $v = 10 \, m/s$ ના વેગથી $x$-અક્ષ પર ગતિ કરે છે અને એવા વિસ્તારમાં પ્રવેશે છે જ્યાં $y$-અક્ષ પર ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ અને ઋણ $z$-અક્ષ પર $E = 10^4 \, V/m$ મૂલ્યનું વિદ્યુતક્ષેત્ર છે. જો વિદ્યુતભારિત કણ $x$-અક્ષ પર જ ગતિ ચાલુ રાખે,તો $B$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo