દ્રઢ આધાર (rigid support) પર તરંગનું પરાવર્તન સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે $+x$-દિશામાં ગતિ કરતું તરંગ પલ્સ કોઈ દ્રઢ (સ્થિર) આધાર સાથે અથડાય છે,ત્યારે તે $-x$-દિશામાં પરાવર્તિત થાય છે.
જો આપણે ધારી લઈએ કે સીમા પર કોઈ ઉર્જાનું શોષણ થતું નથી,તો પરાવર્તિત પલ્સનો આકાર આપાત પલ્સ જેવો જ રહે છે,પરંતુ તેનો કળા તફાવત $180^{\circ}$ અથવા $\pi$ રેડિયન જેટલો બદલાય છે.
આનું કારણ એ છે કે આધાર સ્થિર છે,તેથી તે બિંદુએ સ્થાનાંતર હંમેશા શૂન્ય હોવું જોઈએ.
ધારો કે $t$ સમયે આપાત પ્રગામી તરંગનું સ્થાનાંતર $y_{i}(x, t) = a \sin(kx - \omega t)$ છે.
ધારો કે પરાવર્તિત તરંગનું સ્થાનાંતર $y_{r}(x, t)$ છે.
સુપરપોઝિશનના સિદ્ધાંત મુજબ,પરિણામી સ્થાનાંતર $y(x, t)$ નીચે મુજબ છે:
$y(x, t) = y_{i}(x, t) + y_{r}(x, t)$
આધાર દ્રઢ હોવાથી,સ્થિર છેડા પર સ્થાનાંતર હંમેશા શૂન્ય હોય છે,તેથી $y(x, t) = 0$.
તેથી,$0 = y_{i}(x, t) + y_{r}(x, t)$
આનો અર્થ એ છે કે $y_{r}(x, t) = -y_{i}(x, t)$
આપાત તરંગનું સમીકરણ મૂકતા,આપણને મળે છે:
$y_{r}(x, t) = -a \sin(kx - \omega t) = a \sin(kx - \omega t + \pi)$

Explore More

Similar Questions

બંને છેડે જડેલી $l$ લંબાઈની ખેંચાયેલી દોરીમાં ઉદ્ભવતા સ્થિત તરંગોની તરંગલંબાઈ $\lambda$ નીચેનામાંથી કઈ રીતે દર્શાવી શકાય?

માધ્યમમાં તરંગ વિક્ષેપ $y(x, t) = 0.02 \cos(50 \pi t + \frac{\pi}{2}) \cos(10 \pi x)$ દ્વારા વર્ણવવામાં આવે છે,જ્યાં $x$ અને $y$ મીટરમાં અને $t$ સેકન્ડમાં છે.

$y = a \cos (kx - \omega t)$ સમીકરણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવતા તરંગને બીજા તરંગ સાથે સુપરપોઝ કરીને સ્થિર તરંગ બનાવવામાં આવે છે,જેથી બિંદુ $x = 0$ એ નિસ્પંદ બિંદુ (node) બને. બીજા તરંગનું સમીકરણ શું હશે?

બે અણુઓ વચ્ચે $1.21 \; \mathring{A}$ અંતર છે,જેની વચ્ચે $3$ નિસ્પંદ બિંદુઓ (nodes) અને $2$ પ્રસ્પંદ બિંદુઓ (antinodes) ધરાવતું સ્થિત તરંગ રચાય છે. આ સ્થિત તરંગની તરંગલંબાઈ .... $\mathring{A}$ છે.

સ્થિર તરંગોમાં,નિસ્પંદ બિંદુ (node) અને તેના નજીકના પ્રસ્પંદ બિંદુ (antinode) વચ્ચેનું અંતર $20 \ cm$ છે. $60 \ cm$ નું અંતર ધરાવતા બે કણો વચ્ચેનો કળા તફાવત કેટલો હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo