બાહ્ય વિદ્યુતક્ષેત્રની હાજરીમાં સુવાહક અને ડાયઇલેક્ટ્રિકના વર્તનમાં રહેલો તફાવત સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સુવાહકમાં મુક્ત વિદ્યુતભાર વાહકો હોય છે.
જ્યારે સુવાહકને બાહ્ય વિદ્યુતક્ષેત્ર $E_{0}$ માં મૂકવામાં આવે છે, ત્યારે મુક્ત વિદ્યુતભાર વાહકો ગતિ કરે છે અને પોતાનું પુનઃવિતરણ એવી રીતે કરે છે કે જેથી પ્રેરિત વિદ્યુતભારોને કારણે ઉદ્ભવતું વિદ્યુતક્ષેત્ર $(E_{in})$ સુવાહકની અંદરના બાહ્ય વિદ્યુતક્ષેત્રનો વિરોધ કરે. આ પ્રક્રિયા ત્યાં સુધી ચાલુ રહે છે જ્યાં સુધી બંને ક્ષેત્રો એકબીજાને નાબૂદ ન કરે, પરિણામે સુવાહકની અંદર ચોખ્ખું સ્થિત વિદ્યુતક્ષેત્ર શૂન્ય થાય છે.
$\therefore E_{0} + E_{in} = 0$
ડાયઇલેક્ટ્રિકમાં વિદ્યુતભારોની મુક્ત ગતિ શક્ય નથી. જોકે, બાહ્ય વિદ્યુતક્ષેત્ર ડાયઇલેક્ટ્રિકના અણુઓને ખેંચીને અથવા ફરીથી ગોઠવીને ડાયપોલ મોમેન્ટ પ્રેરિત કરે છે.
તમામ આણ્વિક ડાયપોલ મોમેન્ટની સામૂહિક અસરને કારણે ડાયઇલેક્ટ્રિકની સપાટી પર ચોખ્ખો વિદ્યુતભાર જમા થાય છે, જે એક આંતરિક ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરે છે જે બાહ્ય ક્ષેત્રનો વિરોધ કરે છે. પરિણામે, ડાયઇલેક્ટ્રિકની અંદરનું ચોખ્ખું વિદ્યુતક્ષેત્ર ઘટે છે પરંતુ શૂન્ય થતું નથી.
$\therefore E_{0} + E_{in} \neq 0$
આ ઘટાડાનું પ્રમાણ ડાયઇલેક્ટ્રિક પદાર્થના સ્વભાવ પર આધાર રાખે છે.
ડાયઇલેક્ટ્રિક એવો પદાર્થ છે જે વિદ્યુતભારોને પોતાની અંદરથી પસાર થવા દેતો નથી પરંતુ વિદ્યુત બળોને પોતાની અંદરથી પસાર થવા દે છે. તે વાસ્તવમાં એક અવાહક છે જે વિદ્યુતભારોના મર્યાદિત સ્થાનાંતર દ્વારા ધ્રુવીભૂત થઈ શકે છે.

Explore More

Similar Questions

ધ્રુવીય (Polar) અને અધ્રુવીય (Non-polar) અણુઓ એટલે શું?

ધાતુનો ડાયઈલેક્ટ્રિક અચળાંક ........ છે.

ધ્રુવીભૂત ડાયઇલેક્ટ્રિક તેની અંદરના મૂળ બાહ્ય ક્ષેત્રમાં કેવી રીતે ફેરફાર કરે છે?

Difficult
View Solution

$Assertion \; (A)$: અધ્રુવીય (Non-polar) પદાર્થો પાસે કોઈ કાયમી ડાયપોલ મોમેન્ટ હોતી નથી.
$Reason \; (R)$: જ્યારે અધ્રુવીય પદાર્થને વિદ્યુતક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે તેના વ્યક્તિગત પરમાણુ અથવા અણુના ધન વિદ્યુતભાર વિતરણનું કેન્દ્ર,ઋણ વિદ્યુતભાર વિતરણના કેન્દ્ર સાથે સંપાત થાય છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો:

શા માટે કોઈ ધાતુનો કેપેસિટરમાં ડાઈ-ઈલેક્ટ્રિક તરીકે ઉપયોગ કરી શકાતો નથી?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo