ઇલેક્ટ્રિક ફ્લક્સ (વિદ્યુત ફ્લક્સ) સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જો ક્ષેત્રફળ $\overrightarrow{\Delta S}$ ધરાવતા એક નાના સમતલીય ઘટકને વિદ્યુતક્ષેત્ર $\vec{E}$ માં મૂકવામાં આવે, તો તેને ઓળંગીને જતી ક્ષેત્રરેખાઓની સંખ્યા $\vec{E} \cdot \overrightarrow{\Delta S}$ ના પ્રમાણમાં હોય છે.
ધારો કે આપણે ક્ષેત્રફળ ઘટકને લંબ સાથે $\theta$ ખૂણે નમાવીએ, તો $\Delta S$ માંથી પસાર થતી ક્ષેત્રરેખાઓની સંખ્યા $E \Delta S \cos \theta$ ના પ્રમાણમાં હોય છે.
જ્યારે $\theta = 90^{\circ}$ હોય, ત્યારે ક્ષેત્રરેખાઓ સપાટીને સમાંતર હોય છે અને તે સપાટીને બિલકુલ ઓળંગતી નથી.
જ્યારે $\theta = 0^{\circ}$ હોય, ત્યારે ક્ષેત્રરેખાઓ સપાટીને લંબ હોય છે.
બંધ સપાટીના દરેક ક્ષેત્રફળ ઘટક સાથે સંકળાયેલ સદિશને બહારની તરફના લંબની દિશામાં લેવામાં આવે છે. આમ, બંધ સપાટી પરના કોઈ બિંદુએ ક્ષેત્રફળ ઘટક સદિશ $\overrightarrow{\Delta S} = \Delta S \hat{n}$ થાય છે, જ્યાં $\Delta S$ એ ક્ષેત્રફળ ઘટકનું મૂલ્ય છે અને $\hat{n}$ એ તે બિંદુએ બહારની તરફના લંબની દિશામાં એકમ સદિશ છે.
ઇલેક્ટ્રિક ફ્લક્સ એટલે વિદ્યુતક્ષેત્રમાં મૂકેલી સપાટીમાંથી પસાર થતી અથવા તેની સાથે સંકળાયેલી વિદ્યુત ક્ષેત્રરેખાઓની સંખ્યા.
તેથી, ક્ષેત્રફળ ઘટક $\Delta \overrightarrow{S}$ માંથી પસાર થતું ઇલેક્ટ્રિક ફ્લક્સ $\Delta \phi = \vec{E} \cdot \Delta \overrightarrow{S} = E \Delta S \cos \theta$ છે, જ્યાં $\theta$ એ $\vec{E}$ અને $\overrightarrow{\Delta S}$ વચ્ચેનો ખૂણો છે.
કુલ ફ્લક્સ $\phi = \int \vec{E} \cdot d\overrightarrow{S} = E \Delta S \cos \theta$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
ઇલેક્ટ્રિક ફ્લક્સનો $SI$ એકમ $N \cdot m^{2} \cdot C^{-1}$ અથવા $V \cdot m$ છે અને તે અદિશ રાશિ છે.
ઇલેક્ટ્રિક ફ્લક્સની વ્યાખ્યા: "કોઈપણ સપાટી સાથે સંકળાયેલ ઇલેક્ટ્રિક ફ્લક્સ એટલે તે સપાટી પરના વિદ્યુતક્ષેત્ર સદિશનું પૃષ્ઠ સંકલન."

Explore More

Similar Questions

કારણ આપો: 'જો બંધ સપાટી સાથે સંકળાયેલ કુલ ફ્લક્સ શૂન્ય હોય,તો તે સપાટી દ્વારા ઘેરાયેલો કુલ વિદ્યુતભાર શૂન્ય હોય છે.'

એક વિસ્તારમાં વિદ્યુતક્ષેત્ર $\vec{E}=(2 \hat{i}+4 \hat{j}+6 \hat{k}) \times 10^3 \ N/C$ દ્વારા આપવામાં આવે છે. $x-z$ સમતલને સમાંતર લંબચોરસ સપાટીમાંથી પસાર થતું ફ્લક્સ $6.0 \ N m^2 C^{-1}$ છે. સપાટીનું ક્ષેત્રફળ . . . . . . $cm^2$ છે.

$L$ લંબાઈ અને $R$ ત્રિજ્યાનો એક નળાકાર સમાન વિદ્યુતક્ષેત્ર $E$ માં એવી રીતે મૂકવામાં આવ્યો છે કે તેની અક્ષ વિદ્યુતક્ષેત્રને સમાંતર હોય. નળાકાર સાથે સંકળાયેલ કુલ વિદ્યુત ફલક્સ ....... છે.

$a$ ત્રિજ્યા ધરાવતા અર્ધગોલકની સપાટ સપાટી કે જેની અંદર કોઈ વિદ્યુતભાર નથી, તે સમક્ષિતિજ સમતલમાં રહેલી છે. એક સમાન વિદ્યુતક્ષેત્ર $\vec{E}$ શિરોલંબ દિશા સાથે $\frac{\pi}{4}$ ના ખૂણે લાગુ પાડવામાં આવે છે. અર્ધગોલકની વક્ર સપાટીમાંથી પસાર થતું વિદ્યુત ફ્લક્સ કેટલું હશે?

ઇલેક્ટ્રિક ફ્લક્સ માટેનું પારિમાણિક સૂત્ર $..........$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo