સમજાવો: કાર્નો ચક્ર અને કાર્નો એન્જિન.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કાર્નો એન્જિન એ નિકોલસ લિયોનાર્ડ સાદી કાર્નો દ્વારા પ્રસ્તાવિત એક સૈદ્ધાંતિક થર્મોડાયનેમિક ચક્ર છે. તે $T_H$ (ઉષ્મા પ્રાપ્તિ સ્થાન) અને $T_L$ (ઠારણ વ્યવસ્થા) તાપમાન ધરાવતા બે ઉષ્મા ભંડારો વચ્ચે કાર્ય કરે છે.
$1$. કાર્નો એન્જિનના ઘટકો:
- અવાહક દીવાલ અને સુવાહક તળિયું ધરાવતો નળાકાર.
- ઘર્ષણરહિત,અવાહક પિસ્ટન.
- કાર્યકારી પદાર્થ (આદર્શ વાયુ).
- ઊંચા તાપમાન $T_H$ વાળું ઉષ્મા પ્રાપ્તિ સ્થાન.
- નીચા તાપમાન $T_L$ વાળી ઠારણ વ્યવસ્થા.
- એક અવાહક સ્ટેન્ડ.
$2$. કાર્નો ચક્રના તબક્કા:
- તબક્કો $I$: સમતાપી વિસ્તરણ: વાયુને ઉષ્મા પ્રાપ્તિ સ્થાન પર મૂકવામાં આવે છે. તે $T_H$ તાપમાને સમતાપી રીતે વિસ્તરણ પામે છે અને ઉષ્મા પ્રાપ્તિ સ્થાનમાંથી $Q_H$ જેટલી ઉષ્માનું શોષણ કરે છે.
- તબક્કો $II$: એડિબેટિક (નિરુદ્ધોષ્મ) વિસ્તરણ: નળાકારને અવાહક સ્ટેન્ડ પર મૂકવામાં આવે છે. વાયુનું તાપમાન $T_L$ ન થાય ત્યાં સુધી તે એડિબેટિક રીતે વિસ્તરણ પામે છે.
- તબક્કો $III$: સમતાપી સંકોચન: નળાકારને ઠારણ વ્યવસ્થા પર મૂકવામાં આવે છે. વાયુનું $T_L$ તાપમાને સમતાપી સંકોચન થાય છે અને તે ઠારણ વ્યવસ્થાને $Q_L$ જેટલી ઉષ્મા મુક્ત કરે છે.
- તબક્કો $IV$: એડિબેટિક (નિરુદ્ધોષ્મ) સંકોચન: નળાકારને ફરીથી અવાહક સ્ટેન્ડ પર મૂકવામાં આવે છે. વાયુનું તાપમાન ફરીથી $T_H$ ન થાય ત્યાં સુધી તેનું એડિબેટિક સંકોચન કરવામાં આવે છે,જેથી ચક્ર પૂર્ણ થાય છે.

Explore More

Similar Questions

કાર્નોટ એન્જિનમાં,જો સમતાપી વિસ્તરણ દરમિયાન થયેલ કાર્ય એ સમતાપી સંકોચન દરમિયાન થયેલ કાર્ય કરતા $25 \%$ વધારે હોય,તો એન્જિનની કાર્યક્ષમતા કેટલી હશે ($\%$ માં)?

એક આદર્શ હીટ એન્જિન $127^{\circ} C$ અને $27^{\circ} C$ વચ્ચે કાર્નોટ ચક્રમાં કાર્ય કરે છે. તે ઊંચા તાપમાને $5 \times 10^4 \text{ cal}$ ઉષ્માનું શોષણ કરે છે. કાર્યમાં રૂપાંતરિત થતી ઉષ્માનું પ્રમાણ કેટલું છે?

$T_1$ અને $T_2$ તાપમાન વચ્ચે કાર્યરત આદર્શ કાર્નોટ એન્જિનની કાર્યક્ષમતા $1/3$ છે. જો સિંકનું તાપમાન $40 \%$ ઘટાડવામાં આવે,તો તેની કાર્યક્ષમતા કેટલી થશે ($\%$ માં)?

$600 \ K$ અને $T$ $(T < 600 \ K)$ તાપમાન વચ્ચે કાર્યરત કાર્નોટ એન્જિન $A$ અને $T$ $(T > 400 \ K)$ અને $400 \ K$ તાપમાન વચ્ચે કાર્યરત અન્ય કાર્નોટ એન્જિન $B$ શ્રેણીમાં જોડાયેલા છે. જો બંને એન્જિન દ્વારા કરવામાં આવેલ કાર્ય સમાન હોય, તો $T =$ ($K$ માં)

એક કાર્નોટ એન્જિન જેનો હીટ સિંક $27^{\circ} C$ પર છે તેની કાર્યક્ષમતા $40 \%$ છે. તેની કાર્યક્ષમતા વધારીને $60 \%$ કરવા માટે તેના સ્ત્રોત (source) ના તાપમાનમાં કેટલો ફેરફાર કરવો જોઈએ ($K$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo