ધ્વનિમાં ડોપ્લર અસર,સ્ત્રોત અને અવલોકનકાર વચ્ચેના સાપેક્ષ વેગ ઉપરાંત,માધ્યમની સાપેક્ષે સ્ત્રોત અને અવલોકનકારની વ્યક્તિગત ગતિ પર પણ આધાર રાખે છે. જો કે,પ્રકાશમાં ડોપ્લર અસર માત્ર સ્ત્રોત અને અવલોકનકાર વચ્ચેના સાપેક્ષ વેગ પર જ આધાર રાખે છે. આનું કારણ શું છે?

ધ્વનિ તરંગો માટે,ફ્રીક્વન્સી શિફ્ટ માટેનું ડોપ્લર સૂત્ર નીચેની બે પરિસ્થિતિઓ વચ્ચે થોડું અલગ પડે છે:
$(i)$ ઉદગમ સ્થિર; અવલોકનકાર ગતિમાં,અને
$(ii)$ ઉદગમ ગતિમાં; અવલોકનકાર સ્થિર.
જોકે,શૂન્યાવકાશમાં પ્રકાશના તરંગો માટેના ચોક્કસ ડોપ્લર સૂત્રો આ પરિસ્થિતિઓ માટે સમાન છે. સમજાવો કે આવું શા માટે છે. શું તમે અપેક્ષા રાખો છો કે માધ્યમમાં ગતિ કરતા પ્રકાશના કિસ્સામાં બંને પરિસ્થિતિઓ માટે સૂત્રો સમાન હશે?

ડોપ્લર અસરને કારણે,$6000\;\mathring{A}$ તરંગલંબાઈ ઉત્પન્ન કરતા તારા માટે અવલોકિત તરંગલંબાઈમાં ફેરફાર $0.1\;\mathring{A}$ છે. તારાનો દૂર જવાનો વેગ ....... $km/s$ હશે.

એક અવલોકનકાર પ્રકાશની અડધી ઝડપે $10 \ GHz$ આવૃત્તિ ધરાવતા સ્થિર માઇક્રોવેવ સ્ત્રોત તરફ ગતિ કરી રહ્યો છે. અવલોકનકાર દ્વારા માપવામાં આવતી માઇક્રોવેવની આવૃત્તિ કેટલી હશે? (પ્રકાશની ઝડપ $c = 3 \times 10^8 \ ms^{-1}$)

તારામાં હાઇડ્રોજન પરમાણુ દ્વારા ઉત્સર્જિત $6563 \ \mathring{A}$ ની રેખા $5 \ \mathring{A}$ જેટલી રેડ-શિફ્ટ થયેલી જોવા મળે છે. તારો પૃથ્વીથી જે ઝડપે દૂર જઈ રહ્યો છે તે છે:

એક તારો પૃથ્વીથી $0.8\,c$ ની ઝડપે દૂર જઈ રહ્યો છે અને $6 \times 10^{14} \,Hz$ આવૃત્તિનો પ્રકાશ ઉત્સર્જિત કરે છે. પૃથ્વી પર કઈ આવૃત્તિ જોવા મળશે? ($c =$ પ્રકાશની ઝડપ)