ઊંડાઈ સાથે દબાણમાં થતો ફેરફાર અથવા પ્રવાહીની ઊંડાઈ $h$ અને પ્રવાહીની ઘનતા $\rho$ ને કારણે ઉદ્ભવતા દબાણની ચર્ચા કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે $\rho$ ઘનતા ધરાવતું પ્રવાહી પાત્રમાં સ્થિર સંતુલનમાં છે.
$A$ જેટલું આડછેદનું ક્ષેત્રફળ અને $h$ ઊંચાઈ ધરાવતા પ્રવાહીના નળાકાર ઘટકનો વિચાર કરો. બિંદુ $1$ અને $2$ પરનું દબાણ અનુક્રમે $P_{1}$ અને $P_{2}$ છે.
પ્રવાહીના સ્તંભ પર લાગતા બળો નીચે મુજબ છે:
$(1)$ બિંદુ $1$ પર લાગતું બળ $F_{1} = P_{1} A$ (નીચેની તરફ).
$(2)$ બિંદુ $2$ પર લાગતું બળ $F_{2} = P_{2} A$ (ઉપરની તરફ).
$(3)$ પ્રવાહીના સ્તંભનું વજન $W = mg = A h \rho g$ (નીચેની તરફ).
પ્રવાહીનો સ્તંભ સંતુલનમાં હોવાથી,નીચેની તરફ લાગતા બળો = ઉપરની તરફ લાગતા બળો:
$F_{1} + W = F_{2}$
$P_{1} A + A h \rho g = P_{2} A$
બંને બાજુ $A$ વડે ભાગતા:
$P_{2} = P_{1} + h \rho g$
આ સમીકરણ દર્શાવે છે કે દબાણનો તફાવત બિંદુઓ વચ્ચેના શિરોલંબ અંતર $h$,પ્રવાહીની ઘનતા $\rho$ અને ગુરુત્વપ્રવેગ $g$ પર આધાર રાખે છે,પરંતુ તે આડછેદના ક્ષેત્રફળ $A$ પર આધાર રાખતું નથી.
જો ગુરુત્વાકર્ષણની અસરને અવગણવામાં આવે $(g = 0)$,તો $P_{2} = P_{1}$ મળે છે,જે સૂચવે છે કે ગુરુત્વાકર્ષણની ગેરહાજરીમાં પ્રવાહીના દરેક બિંદુએ દબાણ સમાન હોય છે.

Explore More

Similar Questions

પારાવાળી બેરોમીટરની નળીને પારા ભરેલા પાત્રમાં નીચે ઉતારવામાં આવે છે જ્યાં સુધી નળીનો માત્ર $50 \, cm$ ભાગ પાત્રમાં રહેલા પારાની સપાટીથી ઉપર રહે. જો વાતાવરણીય દબાણ $75 \, cm$ પારો હોય,તો નળીના ઉપરના ભાગમાં દબાણ કેટલું હશે?

વાતાવરણીય દબાણ માપતા બે સાધનોના નામ જણાવો.

પારાને બદલે બેરોમીટરમાં પાણીનો ઉપયોગ કરવાથી કઈ મુશ્કેલીઓ ઉદભવે છે?

ઓપન-એન્ડેડ ટ્યુબ મેનોમીટર દબાણ કેવી રીતે માપે છે તે સમજાવો.

Difficult
View Solution

સ્ટ્રો દ્વારા ચૂસીને,એક વિદ્યાર્થી તેના ફેફસામાં દબાણ $750\, mm$ $Hg$ (ઘનતા $= 13.6\, g/cm^3$) સુધી ઘટાડી શકે છે. સ્ટ્રોનો ઉપયોગ કરીને,તે ગ્લાસમાંથી મહત્તમ કેટલી ઊંડાઈ સુધી પાણી પી શકે છે ....... $cm$?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo