શંકુના આડછેદ (frustum) ના ઘનફળનું સૂત્ર તારવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે $ABC$ એક શંકુ છે. તેના પાયાને સમાંતર સમતલ દ્વારા કાપતા એક આડછેદ $DECB$ મળે છે.
ધારો કે શંકુના આડછેદના બંને છેડાઓની ત્રિજ્યાઓ $r_{1}$ અને $r_{2}$ છે અને આડછેદની ઊંચાઈ $h$ છે.
$\triangle ABG$ અને $\triangle ADF$ માં,$DF \parallel BG$ છે.
$\therefore \triangle ABG \sim \triangle ADF.$
$\frac{DF}{BG} = \frac{AF}{AG} = \frac{AD}{AB}.$
$\frac{r_{2}}{r_{1}} = \frac{h_{1}-h}{h_{1}} = 1 - \frac{h}{h_{1}}.$
$\frac{h}{h_{1}} = 1 - \frac{r_{2}}{r_{1}} = \frac{r_{1}-r_{2}}{r_{1}}.$
$h_{1} = \frac{r_{1}h}{r_{1}-r_{2}}.$
શંકુના આડછેદનું ઘનફળ $=$ શંકુ $ABC$ નું ઘનફળ $-$ શંકુ $ADE$ નું ઘનફળ.
$= \frac{1}{3} \pi r_{1}^{2} h_{1} - \frac{1}{3} \pi r_{2}^{2}(h_{1}-h).$
$= \frac{\pi}{3} [r_{1}^{2} h_{1} - r_{2}^{2}(h_{1}-h)].$
$= \frac{\pi}{3} [r_{1}^{2} (\frac{r_{1}h}{r_{1}-r_{2}}) - r_{2}^{2} (\frac{r_{1}h}{r_{1}-r_{2}} - h)].$
$= \frac{\pi}{3} [\frac{r_{1}^{3}h}{r_{1}-r_{2}} - r_{2}^{2} (\frac{r_{1}h - r_{1}h + r_{2}h}{r_{1}-r_{2}})].$
$= \frac{\pi}{3} [\frac{r_{1}^{3}h - r_{2}^{3}h}{r_{1}-r_{2}}].$
$= \frac{\pi h}{3} [\frac{r_{1}^{3} - r_{2}^{3}}{r_{1}-r_{2}}].$
$= \frac{\pi h}{3} [\frac{(r_{1}-r_{2})(r_{1}^{2} + r_{2}^{2} + r_{1}r_{2})}{r_{1}-r_{2}}].$
$= \frac{1}{3} \pi h (r_{1}^{2} + r_{2}^{2} + r_{1}r_{2}).$

Explore More

Similar Questions

એક ગોળાકાર કાચના પાત્રને $8 \, cm$ લાંબી અને $2 \, cm$ વ્યાસ ધરાવતી નળાકાર ગરદન છે. ગોળાકાર ભાગનો વ્યાસ $8.5 \, cm$ છે. તેમાં સમાતા પાણીનું માપન કરીને,એક બાળકે તેનું ઘનફળ $345 \, cm^{3}$ મેળવ્યું છે. ઉપરના માપને અંદરના માપ તરીકે લઈને અને $\pi = 3.14$ લઈને તપાસો કે તે સાચી છે કે નહીં. ($, cm^{3}$ માં)

$1.75 \,cm$ વ્યાસ અને $2 \,mm$ જાડાઈના કેટલા ચાંદીના સિક્કાઓને ઓગાળીને $5.5 \,cm \times 10 \,cm \times 3.5 \,cm$ માપનો લંબઘન બનાવી શકાય? [$\pi = \frac{22}{7}$ લો]

એક ગુલાબજાંબુમાં તેના કદના આશરે $30\%$ જેટલી ખાંડની ચાસણી છે. $45$ ગુલાબજાંબુમાં આશરે કેટલી ચાસણી હશે તે શોધો,જેમાં દરેક ગુલાબજાંબુ નળાકાર આકારના છે અને તેના બંને છેડે અર્ધગોળાકાર છે,જેની લંબાઈ $5\,cm$ અને વ્યાસ $2.8\,cm$ છે (આકૃતિ જુઓ) (સેમી$^3$ માં) [$\pi=\frac{22}{7}$ લો].

લાકડાની એક વસ્તુ નક્કર નળાકારના બંને છેડેથી અર્ધગોલક કાઢીને બનાવવામાં આવી છે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. જો નળાકારની ઊંચાઈ $10 \, cm$ હોય અને તેના પાયાની ત્રિજ્યા $3.5 \, cm$ હોય,તો વસ્તુનું કુલ પૃષ્ઠફળ શોધો ( $cm^2$ માં).

$\text{લાકડામાંથી બનેલું એક પેન સ્ટેન્ડ લંબઘન આકારનું છે,જેમાં પેન રાખવા માટે ચાર શંકુ આકારના ખાડા છે. લંબઘનના પરિમાણો } 15 \, cm \text{ × } 10 \, cm \text{ × } 3.5 \, cm \text{ છે. દરેક ખાડાની ત્રિજ્યા } 0.5 \, cm \text{ અને ઊંડાઈ } 1.4 \, cm \text{ છે. આખા સ્ટેન્ડમાં વપરાયેલા લાકડાનું ઘનફળ શોધો (સેમી}^3 \text{ માં). [}\pi = \frac{22}{7} \text{ લો]}$

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo