જ્યારે $R_{1}, R_{2}$ અને $R_{3}$ અવરોધ ધરાવતા ત્રણ અવરોધકોને સમાંતર જોડવામાં આવે ત્યારે સમતુલ્ય અવરોધ માટેનું સૂત્ર તારવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $R_{1}, R_{2}$ અને $R_{3}$ અવરોધ ધરાવતા ત્રણ અવરોધકોને સમાંતર જોડેલા છે તેમ વિચારો.
જ્યારે કુલ વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ બિંદુ $a$ પાસે પહોંચે છે,ત્યારે તે ત્રણ ભાગમાં વહેંચાય છે: $R_{1}$ માંથી વહેતો $I_{1}$,$R_{2}$ માંથી વહેતો $I_{2}$ અને $R_{3}$ માંથી વહેતો $I_{3}$.
વિદ્યુતભારનું સંરક્ષણ થતું હોવાથી,બિંદુ $a$ માં પ્રવેશતો કુલ વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ એ તે બિંદુમાંથી બહાર નીકળતા વિદ્યુતપ્રવાહોના સરવાળા જેટલો હોવો જોઈએ. તેથી,આપણી પાસે છે:
$I = I_{1} + I_{2} + I_{3}$ $...(1)$
અવરોધકો સમાંતર જોડાયેલા હોવાથી,દરેક અવરોધક વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $V$ સમાન રહે છે. ઓહ્મના નિયમ મુજબ,દરેક અવરોધકમાંથી વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ:
$I_{1} = \frac{V}{R_{1}}, I_{2} = \frac{V}{R_{2}}, I_{3} = \frac{V}{R_{3}}$
આ કિંમતોને સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$I = \frac{V}{R_{1}} + \frac{V}{R_{2}} + \frac{V}{R_{3}}$ $...(2)$
જો $R_{P}$ એ સમાંતર જોડાણનો સમતુલ્ય અવરોધ હોય,તો કુલ વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ ને આ રીતે લખી શકાય:
$I = \frac{V}{R_{P}}$ $...(3)$
સમીકરણ $(2)$ અને $(3)$ ની સરખામણી કરતા,આપણને મળે છે:
$\frac{V}{R_{P}} = \frac{V}{R_{1}} + \frac{V}{R_{2}} + \frac{V}{R_{3}}$
બંને બાજુને $V$ વડે ભાગતા,આપણને સમતુલ્ય અવરોધ માટેનું સૂત્ર મળે છે:
$\frac{1}{R_{P}} = \frac{1}{R_{1}} + \frac{1}{R_{2}} + \frac{1}{R_{3}}$

Explore More

Similar Questions

$(a)$ દર્શાવેલ પરિપથમાં, બિંદુઓ $X$ અને $Y$ વચ્ચે $L$ લંબાઈનો નાઈક્રોમનો તાર જોડો અને એમીટરનું અવલોકન નોંધો.
$(i)$ જ્યારે આ પ્રયોગ સમાન જાડાઈના પરંતુ બમણી લંબાઈ $(2L)$ ધરાવતા બીજા નાઈક્રોમના તારનો ઉપયોગ કરીને ફરીથી કરવામાં આવે, ત્યારે એમીટરના અવલોકનમાં શું ફેરફાર જોવા મળે છે?
$(ii)$ જો આપણે ઉપરના પ્રયોગમાં લંબાઈ બદલ્યા વિના આડછેદનું ક્ષેત્રફળ બમણું કરીએ, તો એમીટરના અવલોકનમાં જોવા મળતા ફેરફારો જણાવો. બંને કિસ્સાઓમાં તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
$(b)$ "વિદ્યુતક્ષેત્રમાં બિંદુઓ $A$ અને $B$ વચ્ચેનો વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $1\, V$ છે." આ વિધાન સમજાવો.

જૂલની ઉષ્મીય અસર એટલે શું? તેને પ્રાયોગિક રીતે કેવી રીતે દર્શાવી શકાય? દૈનિક જીવનમાં તેના ચાર ઉપયોગો જણાવો.

બેટરી સાથે શ્રેણીમાં જોડાયેલા ત્રણ અવરોધો ધરાવતા પરિપથના દરેક ભાગમાંથી સમાન વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે,તે તમે પ્રયોગની મદદથી કેવી રીતે સાબિત કરશો?

વિદ્યુત ઊર્જાનો વ્યાવસાયિક એકમ કયો છે? તેને જૂલના સ્વરૂપમાં દર્શાવો.

કઈ આકૃતિમાં વિદ્યુત ઘટકો યોગ્ય રીતે જોડાયેલા છે તે ઓળખો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo