પોટેન્શિયોમીટર દ્વારા અવરોધ માપવા માટેનો સર્કિટ દર્શાવેલ છે. ગેલ્વેનોમીટરને પહેલા બિંદુ $A$ પર જોડવામાં આવે છે અને $PJ = 10 \ cm$ લંબાઈ પર શૂન્ય વિચલન જોવા મળે છે. બીજા કિસ્સામાં તેને બિંદુ $C$ પર જોડવામાં આવે છે અને $P$ થી $30 \ cm$ ની લંબાઈ પર શૂન્ય વિચલન જોવા મળે છે. તો અજ્ઞાત અવરોધ $X$ કેટલો હશે?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પોટેન્શિયોમીટર સાથે પ્રયોગ કરતી વખતે,એવું જોવા મળ્યું કે ગેલ્વેનોમીટરમાં આવતું આવર્તન એક તરફી છે અને $(i)$ જ્યારે જોકીને તારના એક છેડા $A$ થી છેડા $B$ તરફ ખસેડવામાં આવે છે ત્યારે આવર્તન ઘટે છે; $(ii)$ જ્યારે જોકીને છેડા $B$ તરફ ખસેડવામાં આવે છે ત્યારે આવર્તન વધે છે.
$(i)$ કિસ્સા $(i)$ માં કોષ $E_1$ નો કયો ટર્મિનલ ($+$ અથવા $-ve$) $X$ પર જોડાયેલ છે અને $E_1$ એ $E$ સાથે કેવી રીતે સંબંધિત છે?
$(ii)$ કિસ્સા $(ii)$ માં કોષ $E_1$ નો કયો ટર્મિનલ $X$ પર જોડાયેલ છે?

આકૃતિમાં દર્શાવેલ ગોઠવણીમાં,જ્યારે સ્વિચ $S_2$ ખુલ્લી હોય,ત્યારે ગેલ્વેનોમીટર $l = L/2$ માટે કોઈ વિચલન દર્શાવતું નથી. જ્યારે સ્વિચ $S_2$ બંધ હોય,ત્યારે ગેલ્વેનોમીટર $l = 5L/12$ માટે કોઈ વિચલન દર્શાવતું નથી. $6\, V$ ના કોષનો આંતરિક અવરોધ $(r)$ અને બીજી બેટરીનું $emf$ $E$ અનુક્રમે કેટલા હશે?

પોટેન્શિયોમીટરના પ્રયોગમાં એક કોષ માટે સંતુલન લંબાઈ $560 \; cm$ છે. જ્યારે કોષને સમાંતર $10 \; \Omega$ નો બાહ્ય અવરોધ જોડવામાં આવે છે,ત્યારે સંતુલન લંબાઈમાં $60 \; cm$ નો ફેરફાર થાય છે. જો કોષનો આંતરિક અવરોધ $\frac{N}{10} \; \Omega$ હોય,જ્યાં $N$ એક પૂર્ણાંક છે,તો $N$ નું મૂલ્ય શોધો.

નીચે આપેલ પરિપથમાં વોલ્ટમીટરનું અવલોકન ................ $V$ છે.

એક પોટેન્શિયોમીટરનું વિદ્યુત સ્થિતિમાન પ્રચલન $2 \, mV/cm$ છે. તેનો ઉપયોગ $10 \, \Omega$ ના અવરોધને સમાંતર વિદ્યુત સ્થિતિમાન માપવા માટે થાય છે. જો તટસ્થ બિંદુ મેળવવા માટે જરૂરી પોટેન્શિયોમીટરના વાયરની લંબાઈ $50 \, cm$ હોય,તો $10 \, \Omega$ ના અવરોધમાંથી પસાર થતો પ્રવાહ ............. $mA$ હશે.