$0.45\; m$ લંબાઈ અને $60\; g$ દળ ધરાવતો એક સીધો આડો વાહક સળિયો તેના છેડાઓ પર બે ઉભી વાયર દ્વારા લટકાવવામાં આવ્યો છે. વાયર દ્વારા સળિયામાં $5.0\; A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે છે.
$(a)$ વાયરમાં તણાવ શૂન્ય થાય તે માટે વાહકને લંબ કયું ચુંબકીય ક્ષેત્ર ઉત્પન્ન કરવું જોઈએ?
$(b)$ જો ચુંબકીય ક્ષેત્ર પહેલા જેવું જ રાખીને વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા ઉલટાવવામાં આવે,તો વાયરમાં કુલ તણાવ કેટલું હશે? (વાયરનું દળ અવગણો.) $g = 9.8\; m s^{-2}.$

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) આપેલ છે:
સળિયાની લંબાઈ,$l = 0.45\; m$
સળિયાનું દળ,$m = 60\; g = 60 \times 10^{-3}\; kg$
ગુરુત્વ પ્રવેગ,$g = 9.8\; m s^{-2}$
સળિયામાં વિદ્યુતપ્રવાહ,$I = 5.0\; A$
$(a)$ વાયરમાં તણાવ શૂન્ય થાય તે માટે,ઉપરની તરફ લાગતું ચુંબકીય બળ સળિયાના નીચેની તરફ લાગતા વજનને સંતુલિત કરવું જોઈએ.
$F_B = mg$
$BIl = mg$
$B = \frac{mg}{Il} = \frac{60 \times 10^{-3} \times 9.8}{5.0 \times 0.45} = 0.26\; T$
આમ,વાહકને લંબ $0.26\; T$ નું ચુંબકીય ક્ષેત્ર જરૂરી છે.
$(b)$ જ્યારે વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા ઉલટાવવામાં આવે છે,ત્યારે ચુંબકીય બળ $F_B$ વજન $mg$ ની સાથે નીચેની તરફ લાગે છે.
કુલ તણાવ $T = F_B + mg = BIl + mg$
$T = (0.26 \times 5.0 \times 0.45) + (60 \times 10^{-3} \times 9.8)$
$T = 0.588 + 0.588 = 1.176\; N$

Explore More

Similar Questions

$1.5 \ m$ લંબાઈના તારમાં $5 \ A$ નો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે. જ્યારે તેને $2 \ T$ ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે ત્યારે તેના પર $7.5 \ N$ નું બળ લાગે છે. ચુંબકીય ક્ષેત્ર અને વિદ્યુતપ્રવાહની દિશા વચ્ચેનો ખૂણો ......$^o$ છે.

એક ધાતુનો સળિયો જેની એકમ લંબાઈ દીઠ દળ $0.5\; kg\; m^{-1}$ છે,તે સમક્ષિતિજ સાથે $30^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવતા લીસા ઢળતા સમતલ પર સમક્ષિતિજ રીતે પડેલો છે. જ્યારે $0.25\; T$ નું ચુંબકીય ક્ષેત્ર શિરોલંબ દિશામાં કાર્યરત હોય,ત્યારે સળિયામાંથી વિદ્યુતપ્રવાહ પસાર કરીને તેને નીચે સરકતો અટકાવવામાં આવે છે. સળિયાને સ્થિર રાખવા માટે તેમાંથી વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ કેટલો હશે ($; A$ માં)?

આકૃતિમાં દર્શાવેલ બે તાર વચ્ચે એકમ લંબાઈ દીઠ લાગતું બળ કેટલું હશે? [${\mu _0} = 4\pi \times {10^{ - 7}} \text{ T}\,m/A$]

તાર $1$ અને $2$ જેમાં અનુક્રમે $i_1$ અને $i_2$ પ્રવાહ વહે છે,તે એકબીજા સાથે $\theta$ ખૂણે નમેલા છે. તાર $1$ ના ચુંબકીય ક્ષેત્રને કારણે તાર $2$ ના $r$ અંતરે રહેલા નાના ખંડ $dl$ પર લાગતું બળ કેટલું હશે? (આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ)

આકૃતિમાં એક વાહક લૂપ $ADCA$ દર્શાવેલ છે જેમાંથી $i$ જેટલો વિદ્યુતપ્રવાહ વહે છે અને તે $B_0$ જેટલા સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવેલ છે. ભાગ $ADC$ એ $R$ ત્રિજ્યાનો અર્ધવર્તુળ બનાવે છે. લૂપના અર્ધવર્તુળાકાર ભાગ પર લાગતા બળનું મૂલ્ય કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo