એક પડદો એક સિંગલ સ્લિટથી $50 \, cm$ દૂર રાખવામાં આવ્યો છે,જે $6000 \, \mathring{A}$ તરંગલંબાઇ ધરાવતા પ્રકાશથી પ્રકાશિત થાય છે. જો વિવર્તનની ભાતમાં પ્રથમ અને ત્રીજા ન્યૂનતમ વચ્ચેનું અંતર $3 \, mm$ હોય,તો સ્લિટની પહોળાઈ કેટલી હશે?

જો $I_0$ એ સિંગલ સ્લિટ ડિફ્રેક્શન પેટર્નમાં મુખ્ય મહત્તમની તીવ્રતા હોય,તો જ્યારે સ્લિટની પહોળાઈ બમણી કરવામાં આવે ત્યારે તીવ્રતા શું હશે?

સામાન્ય રીતે વિવર્તન ભાત જોવા માટે રાતા પ્રકાશનો ઉપયોગ થાય છે. જો રાતા પ્રકાશના સ્થાને લીલા પ્રકાશનો ઉપયોગ કરવામાં આવે,તો વિવર્તન ભાત.....

વિધાન : પ્રમાણભૂત ઓપ્ટિકલ ડિફ્રેક્શન ગ્રેટિંગ્સનો ઉપયોગ $X-$ કિરણોની તરંગલંબાઇ વચ્ચે ભેદ પાડવા માટે કરી શકાતો નથી.
કારણ : ગ્રેટિંગ સ્પેસિંગ એ $X-$ કિરણોની તરંગલંબાઇના ક્રમનું હોતું નથી.

એક સ્લિટ વિવર્તન ભાતમાં,ફ્રિન્જની તીવ્રતા અને પહોળાઈ કેવી હોય છે?

નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(a)$ એક સ્લિટના વિવર્તનના પ્રયોગમાં, સ્લિટની પહોળાઈ મૂળ પહોળાઈ કરતા બમણી કરવામાં આવે છે. આનાથી મધ્યસ્થ વિવર્તન પટ્ટાના કદ અને તીવ્રતા પર શું અસર પડે છે?
$(b)$ દ્વિ-સ્લિટ પ્રયોગમાં દરેક સ્લિટમાંથી થતું વિવર્તન એ વ્યતિકરણ ભાત સાથે કેવી રીતે સંબંધિત છે?
$(c)$ જ્યારે દૂરના પ્રકાશના સ્ત્રોતમાંથી આવતા પ્રકાશના માર્ગમાં એક નાનો ગોળાકાર અવરોધ મૂકવામાં આવે છે, ત્યારે અવરોધના પડછાયાના કેન્દ્રમાં એક તેજસ્વી ટપકું દેખાય છે. શા માટે સમજાવો?
$(d)$ બે વિદ્યાર્થીઓ $10 \; m$ ઊંચા રૂમમાં $7 \; m$ ની પાર્ટીશન દીવાલ દ્વારા અલગ પડેલા છે. જો પ્રકાશ અને ધ્વનિ બંને તરંગો અવરોધોની આસપાસ વળી શકતા હોય, તો વિદ્યાર્થીઓ એકબીજાને જોઈ શકતા નથી છતાં તેઓ સરળતાથી વાતચીત કેવી રીતે કરી શકે છે?
$(e)$ કિરણ પ્રકાશશાસ્ત્ર એ ધારણા પર આધારિત છે કે પ્રકાશ સીધી રેખામાં ગતિ કરે છે. વિવર્તનની અસરો (જે પ્રકાશ નાના છિદ્રો/સ્લિટ્સમાંથી પસાર થાય ત્યારે અથવા નાના અવરોધોની આસપાસ જોવા મળે છે) આ ધારણાને ખોટી સાબિત કરે છે. તેમ છતાં, ઓપ્ટિકલ સાધનોમાં પ્રતિબિંબના સ્થાન અને અન્ય ગુણધર્મોને સમજવા માટે કિરણ પ્રકાશશાસ્ત્રની ધારણાનો સામાન્ય રીતે ઉપયોગ થાય છે. તેનું સમર્થન શું છે?