એક નિસરણી શિરોલંબ દીવાલ સાથે ક્ષિતિજ સમાંતર $\alpha$ ખૂણે ટેકવેલી છે. તેનો નીચેનો છેડો દીવાલથી $p$ અંતર જેટલો દૂર ખેંચવામાં આવે છે,જેથી તેનો ઉપરનો છેડો દીવાલ પર $q$ અંતર જેટલો નીચે સરકે છે અને હવે નિસરણી ક્ષિતિજ સમાંતર સાથે $\beta$ ખૂણો બનાવે છે.
સાબિત કરો કે $\frac{p}{q}=\frac{\cos \beta-\cos \alpha}{\sin \alpha-\sin \beta}$

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ધારો કે નિસરણીની લંબાઈ $L$ છે.
શરૂઆતની સ્થિતિમાં,નિસરણી ક્ષિતિજ સમાંતર સાથે $\alpha$ ખૂણો બનાવે છે. ધારો કે નિસરણીનો નીચેનો છેડો દીવાલથી $OA$ અંતરે છે અને ઉપરનો છેડો દીવાલ પર $OB$ ઊંચાઈએ છે.
કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle OAB$ પરથી:
$OA = L \cos \alpha$
$OB = L \sin \alpha$
જ્યારે નીચેનો છેડો $p$ અંતર જેટલો દૂર ખેંચવામાં આવે છે,ત્યારે નીચેના છેડાની નવી સ્થિતિ $S$ છે જેથી $OS = OA + p = L \cos \alpha + p$.
ઉપરનો છેડો $q$ અંતર જેટલો નીચે સરકે છે,તેથી નવી ઊંચાઈ $OQ = OB - q = L \sin \alpha - q$ થાય છે.
હવે નિસરણી ક્ષિતિજ સમાંતર સાથે $\beta$ ખૂણો બનાવે છે. કાટકોણ ત્રિકોણ $\triangle OSQ$ પરથી:
$OS = L \cos \beta$
$OQ = L \sin \beta$
$OS$ અને $OQ$ માટેના સમીકરણોને સરખાવતા:
$L \cos \beta = L \cos \alpha + p \implies p = L(\cos \beta - \cos \alpha)$
$L \sin \beta = L \sin \alpha - q \implies q = L(\sin \alpha - \sin \beta)$
બંને સમીકરણોનો ભાગાકાર કરતા:
$\frac{p}{q} = \frac{L(\cos \beta - \cos \alpha)}{L(\sin \alpha - \sin \beta)} = \frac{\cos \beta - \cos \alpha}{\sin \alpha - \sin \beta}$
આમ સાબિત થાય છે.

Explore More

Similar Questions

એક ટાવરની ટોચ પરથી એક બિલ્ડિંગની ટોચનો અવસેધકોણ $45^{\circ}$ છે અને ટાવરની ટોચ પરથી બિલ્ડિંગના પાયાનો અવસેધકોણ $60^{\circ}$ છે. જો બિલ્ડિંગની ઊંચાઈ $7 \, m$ હોય,તો ટાવરની ઊંચાઈ શોધો.

Difficult
View Solution

એક લાઇટહાઉસની ટોચ પરથી અવલોકન કરતા,સમુદ્રમાં એક જ તરફ લાંગરેલા બે વહાણો $P$ અને $Q$ ના અવસેધકોણ અનુક્રમે $35^{\circ}$ અને $50^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. તો,લાઇટહાઉસથી:

Difficult
View Solution

જમીન પર સીધું ઊભેલું $15\ m$ ઊંચું નીલગિરીનું ઝાડ જમીનથી $5\ m$ ની ઊંચાઈએથી તૂટી જાય છે. તૂટેલો ભાગ એવી રીતે વળે છે કે ઝાડની ટોચ જમીનને સ્પર્શે છે. ઝાડના તૂટેલા ભાગ દ્વારા જમીન સાથે બનતો ખૂણો શોધો. ($^{\circ}$ માં)

એક કાટકોણ ત્રિકોણમાં,જો એક ખૂણાનું માપ $60^{\circ}$ હોય,તો $60^{\circ}$ માપવાળા ખૂણાની સામેની બાજુનું માપ કર્ણના માપના $\ldots \ldots$ ગણું થાય.

એક ટાવરની ટોચ પરથી,ટાવરની એક જ બાજુએ આવેલા બે વાહનોના અવસેધકોણ $\alpha$ અને $\beta$ $(\alpha > \beta)$ માલૂમ પડે છે. જો વાહનો વચ્ચેનું અંતર $b$ હોય,તો સાબિત કરો કે ટાવરની ઊંચાઈ $\frac{b \tan \alpha \tan \beta}{\tan \alpha - \tan \beta}$ છે.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo