(D) ધારો કે આપેલી તકતીનો જરૂરી લઘુત્તમ વ્યાસ $d$ છે. બિંદુવત પદાર્થ $O$ માંથી નીકળતા અને અંદરથી પાણીની સપાટી પર આપાત થતા પ્રકાશના કિરણો માટે,જો આપાતકોણ $i \geq C$ હોય,તો પાણીની બહારથી અવલોકન કરતા અવલોકનકારને પદાર્થ $O$ દેખાશે નહીં (જ્યાં $C$ એ પાણીથી હવા માટેનો ક્રાંતિકોણ છે).
ધારો કે આકૃતિમાં ખૂણો $i$ એ $C$ જેટલો છે.
ક્રાંતિકોણના સૂત્ર મુજબ:
$\sin C = \frac{1}{\mu}$
$i = C$ હોવાથી,$\sin i = \frac{1}{\mu}$ મળે.
આકૃતિની ભૂમિતિ પરથી:
$\tan i = \frac{d/2}{h}$
$\therefore \frac{d}{2} = h \tan i$
$\therefore d = 2h \tan i$ ... $(1)$
હવે,$\sin i = \frac{1}{\mu}$ હોવાથી,$\cos i$ શોધીએ:
$\cos i = \sqrt{1 - \sin^2 i} = \sqrt{1 - \frac{1}{\mu^2}} = \frac{\sqrt{\mu^2 - 1}}{\mu}$
તેથી,$\tan i = \frac{\sin i}{\cos i} = \frac{1/\mu}{\sqrt{\mu^2 - 1}/\mu} = \frac{1}{\sqrt{\mu^2 - 1}}$.
આ કિંમત સમીકરણ $(1)$ માં મૂકતા:
$d = \frac{2h}{\sqrt{\mu^2 - 1}}$.