એક ખેડૂત તેના ખેતરમાં નિયમિતપણે $Na, Ca, Mg$ અને $Fe$ ઉમેરે છે/પૂરા પાડે છે,છતાં તે અવલોકન કરે છે કે છોડમાં $Ca, Mg$ અને $Fe$ ની ઉણપ જોવા મળે છે. તેનું યોગ્ય કારણ આપો અને ખેડૂતને છોડનો વિકાસ સુધારવા માટે એક ઉપાય સૂચવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $\Rightarrow$ આ અવલોકનનું મુખ્ય કારણ પોષક તત્વો વચ્ચેનો વિરોધાભાસ (nutrient antagonism) છે. જ્યારે કોઈ એક ખનિજ આયન વધુ પ્રમાણમાં હાજર હોય,ત્યારે તે અન્ય ખનિજ આયનોના શોષણ અથવા વહનને અવરોધી શકે છે.
$\Rightarrow$ આ કિસ્સામાં,$Na$ આયનોનો વધુ પડતો ઉમેરો છોડના મૂળ દ્વારા $Ca^{+2}, Mg^{+2}$ અને $Fe^{+3}$ આયનોના શોષણ અને ઉપયોગમાં દખલ કરે છે.
$\Rightarrow$ ખનિજ આયનો કોષરસપટલમાં રહેલા વાહક પ્રોટીન પર સમાન જોડાણ સ્થાનો માટે સ્પર્ધા કરે છે. આ આયનોની સાંદ્રતામાં અસંતુલન સ્પર્ધાત્મક અવરોધ (competitive inhibition) તરફ દોરી જાય છે.
$\Rightarrow$ છોડના વિકાસને સુધારવા માટે,ખેડૂતે જમીનનું પરીક્ષણ કરાવવું જોઈએ જેથી પોષક તત્વોની ચોક્કસ જરૂરિયાત જાણી શકાય અને $Na$ નો વધુ પડતો ઉપયોગ ટાળવો જોઈએ. તેણે સંતુલિત ખાતરનો ઉપયોગ કરવો જોઈએ જે આવશ્યક પોષક તત્વોને યોગ્ય અને બિન-સ્પર્ધાત્મક પ્રમાણમાં પૂરા પાડે,જેથી તેનું મહત્તમ શોષણ થઈ શકે.

Explore More

Similar Questions

કૉલમ-$I$ અને કૉલમ-$II$ ને જોડો અને નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો.
કૉલમ-$I$ (તત્વ) કૉલમ-$II$ (કાર્ય)
$A$. કેલ્શિયમ $I$. આયનિક સંતુલન માટે જરૂરી
$B$. બોરોન $II$. ન્યુક્લિક એસિડના બંધારણ માટે આવશ્યક
$C$. ફોસ્ફરસ $III$. કેલ્શિયમના શોષણ માટે જરૂરી
$D$. ક્લોરિન $IV$. શ્વસન ઉત્સેચકોને સક્રિય કરવા માટે જરૂરી
$E$. મેંગેનીઝ $V$. સમભાજન ત્રાક (mitotic spindle) ના સંશ્લેષણ માટે જરૂરી

નીચેનામાંથી કયું મુક્તજીવી નાઇટ્રોજન-સ્થાપક બેક્ટેરિયા છે?

$X$ અને $Y$ માટે સાચી જોડી પસંદ કરો.
કૉલમ $X$કૉલમ $Y$
$(1)$ સ્નાયુ સંકોચન$(P)$ $Mg^{+2}$
$(2)$ ખોરાકનું પાચન$(Q)$ $Ca^{+2}$
$(3)$ શક્તિવિનિમય$(R)$ $Mo$
$(4)$ કાર્બોદિતનું સંશ્લેષણ$(S)$ $PO_4^{-3}$
$(5)$ નાઇટ્રોજન સ્થિરીકરણ$(T)$ $Cl^{-}$

નીચેનામાંથી કયો વિકલ્પ સ્તંભ $I$,$II$ અને $III$ વચ્ચેનો સાચો સંબંધ દર્શાવે છે?
સ્તંભ $I$સ્તંભ $II$સ્તંભ $III$
$A$. કેલ્શિયમ$I$. આયનિક સંતુલન માટે જરૂરી$(i)$. પાંદડા પર રાખોડી ડાઘ
$B$. બોરોન$II$. ન્યુક્લિક એસિડના બંધારણ માટે આવશ્યક$(ii)$. ફળની ઉપજમાં ઘટાડો
$C$. ફોસ્ફરસ$III$. કેલ્શિયમના શોષણ માટે જરૂરી$(iii)$. પાંદડા પર લાલ ડાઘ
$D$. ક્લોરિન$IV$. શ્વસન ઉત્સેચકોને સક્રિય કરવા માટે જરૂરી$(iv)$. ફળનું કદ ઘટે છે
$E$. મેંગેનીઝ$V$. સમભાજન ત્રાક (mitotic spindle) ના સંશ્લેષણ માટે જરૂરી$(v)$. યુવાન મૂળની ટોચ મરવા લાગે છે

નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I$: ડાયઝોટ્રોપ્સ એ નાઈટ્રોજનનું સ્થાપન કરતા સૂક્ષ્મજીવો છે,જે ફક્ત સહજીવી હોય છે.
વિધાન $II$: જૈવિક ખાતરોમાં છાણિયું ખાતર,કમ્પોસ્ટ અને લીલું ખાતરનો સમાવેશ થાય છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સૌથી યોગ્ય જવાબ પસંદ કરો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo