પ્રકાશનું કિરણ હવા માંથી પાણીમાં, પાણી માંથી કાચમાં અને ફરીથી કાચ માંથી હવામાં ગતિ કરે છે. હવાની સાપેક્ષે પાણીનો વક્રીભવનાંક '$X$', પાણીની સાપેક્ષે કાચનો વક્રીભવનાંક '$Y$' અને કાચની સાપેક્ષે હવાનો વક્રીભવનાંક '$Z$' છે. નીચેનામાંથી કયું સાચું છે?

જ્યારે પ્રકાશ પાણીમાંથી પસાર થાય છે ત્યારે તેની તરંગલંબાઈ $540 \ nm$ છે. પાણીનો વક્રીભવનાંક $\frac{4}{3}$ છે. જ્યારે આ જ પ્રકાશ $\frac{3}{2}$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પારદર્શક માધ્યમમાંથી પસાર થાય ત્યારે તેની તરંગલંબાઈ . . . . . . $nm$ હશે.

$R$ ત્રિજ્યા ધરાવતો એક અનંત લંબાઈનો નળાકાર $-1$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા અસામાન્ય પદાર્થનો બનેલો છે (આકૃતિ જુઓ). આ નળાકારને બે સમતલોની વચ્ચે મૂકવામાં આવ્યો છે જેના લંબ $y$-દિશામાં છે. નળાકારનું કેન્દ્ર $O$ એ $y$-અક્ષ પર છે. નીચેની પ્લેટમાંથી $y$-દિશામાં એક સાંકડી લેસર બીમ મોકલવામાં આવે છે. લેસર સ્ત્રોત $y$-દિશામાં વ્યાસથી $x$ જેટલા આડા અંતરે છે. $x$ નો એવો વિસ્તાર શોધો કે જેથી નીચેની પ્લેટમાંથી ઉત્સર્જિત પ્રકાશ ઉપરની પ્લેટ સુધી ન પહોંચે.

એક પદાર્થને પ્રવાહીમાં ડુબાડવામાં આવે છે. પદાર્થ અદ્રશ્ય થઈ જાય તે માટે,તેણે

પ્રકાશનો કણવાદ (Corpuscular theory) પ્રકાશની ઝડપ વિશે શું આગાહી કરે છે?

આકૃતિમાં $30 \,cm$ લંબાઈની એક પારદર્શક ટાંકી દર્શાવેલ છે. તેની ડાબી દીવાલ પર $3.8 \,cm$ પહોળાઈની એક કાળી પટ્ટી ચોંટાડેલી છે. જ્યારે પ્રકાશના સ્ત્રોતને તેની ડાબી બાજુએ રાખવામાં આવે છે,ત્યારે જમણી દીવાલ પર $7.6 \,cm$ પહોળાઈનો પડછાયો રચાય છે. હવે,ટાંકીને $n$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પ્રવાહીથી ભરવામાં આવે છે,અને પડછાયાની પહોળાઈ ઘટીને $6.4 \,cm$ થઈ જાય છે. $n$ નું મૂલ્ય કોની સૌથી નજીક છે?