$(a)$ ન્યૂટનના ગતિના નિયમનો ઉપયોગ કરીને, બળ અને પ્રવેગ વચ્ચેનો સંબંધ તારવો.
$(b)$ એક ન્યૂટનની વ્યાખ્યા આપો.
$(c)$ $0.5 \, kg$ દળને $5 \, m s^{-2}$ ના પ્રવેગથી ગતિ કરાવવા અથવા $4 \, kg$ દળને $2 \, m s^{-2}$ ના પ્રવેગથી ગતિ કરાવવા માટે કયા કિસ્સામાં વધુ બળની જરૂર પડશે? કારણ આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
$(c)$ ન્યૂટનના ગતિના બીજા નિયમ મુજબ, પદાર્થના વેગમાનમાં થતા ફેરફારનો દર તેના પર લાગતા અસંતુલિત બળના સમપ્રમાણમાં હોય છે અને તે બળની દિશામાં હોય છે.
ધારો કે $m$ દળ ધરાવતા પદાર્થનો પ્રારંભિક વેગ $u$ છે અને $t$ સમય પછી તેનો અંતિમ વેગ $v$ થાય છે, જ્યારે તેના પર $F$ બળ લાગે છે.
પ્રારંભિક વેગમાન $p_1 = mu$.
અંતિમ વેગમાન $p_2 = mv$.
વેગમાનમાં થતો ફેરફાર = $p_2 - p_1 = m(v - u)$.
વેગમાનમાં થતા ફેરફારનો દર = $\frac{m(v - u)}{t}$.
નિયમ મુજબ, $F \propto \frac{m(v - u)}{t}$.
પ્રવેગ $a = \frac{v - u}{t}$ હોવાથી, આપણને $F \propto ma$ મળે છે, અથવા $F = kma$. બળના એકમને એવી રીતે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે કે $k = 1$ થાય, તેથી $F = ma$.
$(b)$ એક ન્યૂટન એટલે $1 \, kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થમાં $1 \, m s^{-2}$ નો પ્રવેગ ઉત્પન્ન કરવા માટે જરૂરી બળ.
$(c)$ પ્રથમ કિસ્સા માટે: $F_1 = m_1 \times a_1 = 0.5 \, kg \times 5 \, m s^{-2} = 2.5 \, N$.
બીજા કિસ્સા માટે: $F_2 = m_2 \times a_2 = 4 \, kg \times 2 \, m s^{-2} = 8 \, N$.
અહીં $8 \, N$ > $2.5 \, N$ હોવાથી, $4 \, kg$ દળ માટે વધુ બળની જરૂર પડશે.

Explore More

Similar Questions

એક પદાર્થ પર લાગતું પરિણામી બાહ્ય અસંતુલિત બળ શૂન્ય છે. શું તે પદાર્થ માટે શૂન્યતર વેગ સાથે ગતિ કરવી શક્ય છે? જો હા,તો વેગના મૂલ્ય અને દિશા પર કઈ શરતો હોવી જોઈએ તે જણાવો. જો ના,તો તેનું કારણ આપો.

સમાન કદના પરંતુ અલગ-અલગ પદાર્થો (રબર અને લોખંડ) ના બે દડાને ગતિ કરતી ટ્રેનના લીસા ભોંયતળિયા પર રાખવામાં આવ્યા છે. ટ્રેનને રોકવા માટે અચાનક બ્રેક લગાવવામાં આવે છે. શું દડા ગબડવાનું શરૂ કરશે? જો હા,તો કઈ દિશામાં? શું તેઓ સમાન ઝડપથી ગતિ કરશે? તમારા જવાબ માટે કારણો આપો.

એક માણસ $50\, kg$ દળ ધરાવતા બોક્સને $80\, N$ ના બળથી ધકેલે છે. આ બળને કારણે બોક્સનો પ્રવેગ કેટલો હશે? જો દળ બમણું કરવામાં આવે તો પ્રવેગ કેટલો થશે?

બળનો $SI$ એકમ શું છે?

નીચેના કિસ્સાઓમાં જ્યારે બળ લગાડવામાં આવે ત્યારે તેની શું અસર થાય છે?
$(a)$ ફુગ્ગાને વિરુદ્ધ બાજુઓથી દબાવવામાં આવે.
$(b)$ દડાને બેટ વડે ફટકારવામાં આવે.
$(c)$ સ્પ્રિંગને દબાવવામાં આવે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo