$(i)$ વાહકમાંથી વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ અને તેના બે છેડા વચ્ચેના વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવત વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવતો નિયમ જણાવો અને તેનું નામ આપો. આ નિયમને ગાણિતિક રીતે પણ દર્શાવો.
$(ii)$ આ નિયમ માટે $V-I$ આલેખ દોરો. તમારા જવાબનું સમર્થન કરો.
$(iii)$ નીચે આપેલા સંકેતો ધરાવતા પરિપથના ઘટકોના નામ અને ઉપયોગ લખો:
$(a)$ એક અવરોધ જેના પર તીરનું નિશાન છે.
$(b)$ એક વર્તુળ જેની અંદર ટપકું છે અને તે બે રેખાઓ સાથે જોડાયેલું છે.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $(i)$ ઓહ્મનો નિયમ.
આ નિયમ મુજબ,જો વાહકની ભૌતિક અવસ્થાઓ સમાન રહે,તો વાહકમાંથી વહેતો વિદ્યુતપ્રવાહ તેના બે છેડા વચ્ચેના વિદ્યુતસ્થિતિમાનના તફાવતને સમપ્રમાણમાં હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,$V \propto I$ અથવા $V = IR$,જ્યાં $R$ એ વાહકનો અવરોધ છે.
$(ii)$ $V-I$ આલેખ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી એક સીધી રેખા છે. આ નિયમનું સમર્થન કરે છે કારણ કે સીધી રેખાનો આલેખ દર્શાવે છે કે વિદ્યુતસ્થિતિમાનનો તફાવત $V$ એ વિદ્યુતપ્રવાહ $I$ ને સમપ્રમાણમાં છે $(V \propto I)$.
$(iii)$ $(a)$ ચલ અવરોધ (રિયોસ્ટેટ): તેનો ઉપયોગ પરિપથમાં અવરોધ બદલીને વિદ્યુતપ્રવાહને નિયંત્રિત કરવા માટે થાય છે.
$(b)$ બંધ કળ (સ્વિચ): તે પરિપથ પૂર્ણ કરીને વિદ્યુતપ્રવાહને વહેવા દે છે.

Explore More

Similar Questions

જ્યારે $R_{1}$ અને $R_{2}$ અવરોધ ધરાવતા બે અવરોધકોને સમાંતર જોડવામાં આવે છે,ત્યારે કુલ અવરોધ $3 \, \Omega$ મળે છે. જ્યારે તેમને શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે,ત્યારે તેનું મૂલ્ય $16 \, \Omega$ મળે છે. $R_{1}$ અને $R_{2}$ ના મૂલ્યોની ગણતરી કરો.

Difficult
View Solution

કઈ પરિસ્થિતિઓમાં $Ohm$ નો નિયમ પાળવામાં આવતો નથી?

વીજભાર માપવાનો એકમ કુલંબ છે.

$2 \text{ V}$ ના પાંચ કોષોની બેટરી, $5 \, \Omega$ નો અવરોધક, $10 \, \Omega$ નો અવરોધક અને $15 \, \Omega$ નો અવરોધક, એક એમીટર અને એક પ્લગ કી ધરાવતા પરિપથ માટે પરિપથ આકૃતિ દોરો; જે બધા શ્રેણીમાં જોડાયેલા છે. ઉપરાંત, $15 \, \Omega$ ના અવરોધક પરનો વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો તફાવત નોંધવા માટે એક વોલ્ટમીટર જોડો અને નીચેનાની ગણતરી કરો:
$(i)$ ઉપરના પરિપથમાંથી પસાર થતો વિદ્યુત પ્રવાહ અને
$(ii)$ જ્યારે કી બંધ હોય ત્યારે $5 \, \Omega$ ના અવરોધક પરનો વિદ્યુત સ્થિતિમાનનો તફાવત।

અવરોધનો એકમ શું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo