$(a)$ પૃથ્વીને $6400 \, km$ ત્રિજ્યાનો ગોળો ગણી શકાય. પૃથ્વીના પરિભ્રમણ (સમયગાળો $1 \, \text{દિવસ}$) ને કારણે કોઈપણ પદાર્થ (અથવા વ્યક્તિ) પૃથ્વીની ધરીની આસપાસ વર્તુળાકાર ગતિ કરે છે. પૃથ્વીની સપાટી પર (વિષુવવૃત્ત પર) પદાર્થનો તેના કેન્દ્ર તરફનો પ્રવેગ કેટલો છે? અક્ષાંશ $\theta$ પર તે કેટલો હશે? આ પ્રવેગની સરખામણી $g = 9.8 \, m/s^2$ સાથે કેવી રીતે કરી શકાય?
$(b)$ પૃથ્વી પણ સૂર્યની આસપાસ દર વર્ષે $1.5 \times 10^{11} \, m$ ની કક્ષીય ત્રિજ્યા સાથે વર્તુળાકાર કક્ષામાં ફરે છે. સૂર્યના કેન્દ્ર તરફ પૃથ્વીનો (અથવા પૃથ્વીની સપાટી પરના કોઈપણ પદાર્થનો) પ્રવેગ કેટલો છે? આ પ્રવેગની સરખામણી $g = 9.8 \, m/s^2$ સાથે કેવી રીતે કરી શકાય?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પૃથ્વીની ત્રિજ્યા $R = 6400 \, km = 6.4 \times 10^6 \, m$.
સમયગાળો $T = 1 \, \text{દિવસ} = 86400 \, s$.
કેન્દ્રગામી પ્રવેગ $a_c = \omega^2 R = R \left( \frac{2\pi}{T} \right)^2 = \frac{4\pi^2 R}{T^2}$.
$a_c = \frac{4 \times (3.14)^2 \times 6.4 \times 10^6}{(86400)^2} \approx 0.034 \, m/s^2$.
અક્ષાંશ $\theta$ પર, વર્તુળાકાર માર્ગની ત્રિજ્યા $R \cos \theta$ છે, તેથી $a_c(\theta) = \omega^2 R \cos \theta = 0.034 \cos \theta \, m/s^2$.
$g$ સાથે સરખામણી: $\frac{a_c}{g} = \frac{0.034}{9.8} \approx \frac{1}{288}$, જે $g$ કરતા ઘણો ઓછો છે.
$(b)$ કક્ષીય ત્રિજ્યા $R' = 1.5 \times 10^{11} \, m$.
સમયગાળો $T' = 1 \, \text{વર્ષ} = 365 \times 24 \times 3600 \approx 3.15 \times 10^7 \, s$.
કેન્દ્રગામી પ્રવેગ $a_c' = \frac{4\pi^2 R'}{T'^2} = \frac{4 \times (3.14)^2 \times 1.5 \times 10^{11}}{(3.15 \times 10^7)^2} \approx 5.97 \times 10^{-3} \, m/s^2$.
$g$ સાથે સરખામણી: $\frac{a_c'}{g} = \frac{5.97 \times 10^{-3}}{9.8} \approx \frac{1}{1642}$, જે $g$ કરતા ઘણો ઓછો છે.

Explore More

Similar Questions

પૃથ્વીની ત્રિજ્યા અને દળ બંનેમાં $0.5\%$ નો વધારો કરવામાં આવે છે. પૃથ્વીની સપાટી પર નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?

પૃથ્વીના કેન્દ્રથી અંતર $d$ સાથે ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $g$ માં થતો ફેરફાર નીચેનામાંથી કયા આલેખ દ્વારા શ્રેષ્ઠ રીતે દર્શાવવામાં આવે છે? ($R =$ પૃથ્વીની ત્રિજ્યા)

આકૃતિ ચાર ગ્રહોના ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ $a_g$ નો ગ્રહના કેન્દ્રથી ત્રિજ્યાવર્તી અંતર $r$ સાથેનો ફેરફાર દર્શાવે છે,જ્યાં $r \ge R$ ($R$ એ ગ્રહની ત્રિજ્યા છે). આલેખ $1$ અને $2$ એ $r \ge R_2$ માટે એકરૂપ છે,અને આલેખ $3$ અને $4$ એ $r \ge R_4$ માટે એકરૂપ છે. ગ્રહોની ઘનતાના ઉતરતા ક્રમમાં શ્રેણી કઈ છે?

બે સમાન દળ $m$ ધરાવતા કણો $R$ ત્રિજ્યાના વર્તુળમાં તેમની પરસ્પર ગુરુત્વાકર્ષણની અસર હેઠળ ગતિ કરે છે. તેમની ઝડપ કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

$m$ દળ ધરાવતા ચાર સમાન કણો તેમના પરસ્પર ગુરુત્વાકર્ષી આકર્ષણ બળને કારણે $r$ ત્રિજ્યાના વર્તુળમાં એક જ દિશામાં ભ્રમણ કરી રહ્યા છે. કણનો વેગ કેટલો હશે?

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo