$H-$ પરમાણુની લાઇમન શ્રેણીની પ્રથમ ચાર વર્ણપટ રેખાઓને અનુરૂપ તરંગલંબાઈઓ $\lambda = 1218 \, \mathring{A}, 1028 \, \mathring{A}, 974.3 \, \mathring{A}$ તથા $951.4 \, \mathring{A}$ છે. હવે,હાઇડ્રોજનને બદલે ડ્યુટેરિયમ પરમાણુ લેતાં. હાઇડ્રોજન પરમાણુનું દળ $1.6725 \times 10^{-27} \, kg$,ડ્યુટેરિયમ પરમાણુનું દળ $3.3374 \times 10^{-27} \, kg$,ઇલેક્ટ્રોનનું દળ $9.109 \times 10^{-31} \, kg$ લઈ લાઇમન શ્રેણીની પ્રથમ વર્ણપટ રેખાની તરંગલંબાઈમાં હાઇડ્રોજન પરમાણુની સાપેક્ષે ડ્યુટેરિયમ પરમાણુમાં થતો પ્રતિશત ફેરફાર શોધો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) તરંગલંબાઈ એ રિડબર્ગ અચળાંક $R$ ના વ્યસ્ત પ્રમાણમાં હોય છે,જે રિડ્યુસ્ડ માસ $\mu = \frac{m_e M}{m_e + M}$ પર આધાર રાખે છે.
તેથી,$\lambda \propto \frac{1}{\mu} = \frac{m_e + M}{m_e M} = \frac{1}{M} + \frac{1}{m_e}$.
હાઇડ્રોજન $(H)$ અને ડ્યુટેરિયમ $(D)$ માટે:
$\frac{\lambda_D}{\lambda_H} = \frac{\frac{1}{M_H} + \frac{1}{m_e}}{\frac{1}{M_D} + \frac{1}{m_e}} = \frac{M_D(m_e + M_H)}{M_H(m_e + M_D)}$.
રિડ્યુસ્ડ માસ સુધારા માટેનું પ્રમાણિત સૂત્ર $\lambda_D = \lambda_H \frac{\mu_H}{\mu_D}$ છે.
$\frac{\mu_H}{\mu_D} = \frac{M_H(m_e + M_D)}{M_D(m_e + M_H)} \approx 1 - \frac{m_e}{M_H} + \frac{m_e}{M_D} \approx 1 - 2.717 \times 10^{-4}$.
$\lambda_D = 1218 \times (1 - 0.0002717) = 1217.669 \, \mathring{A}$.
પ્રતિશત ફેરફાર $= \frac{\lambda_H - \lambda_D}{\lambda_H} \times 100\% = \frac{1218 - 1217.669}{1218} \times 100\% \approx 0.0272\%$.

Explore More

Similar Questions

હાઇડ્રોજન વર્ણપટમાં બામર શ્રેણીની પ્રથમ રેખાની તરંગલંબાઇ $\lambda$ છે. તે જ શ્રેણીની બીજી રેખાની તરંગલંબાઇ કેટલી હશે?

લાઇમન શ્રેણી અને બામર શ્રેણીની પ્રથમ તરંગલંબાઇનો ગુણોત્તર શોધો.

Difficult
View Solution

હાઇડ્રોજન પરમાણુની બામર શ્રેણીમાં મહત્તમ અને ન્યૂનતમ તરંગલંબાઇનો ગુણોત્તર કેટલો છે?

બામર શ્રેણીમાં $H$-પરમાણુની પ્રથમ ત્રણ વર્ણપટ રેખાઓ $\lambda_{1}, \lambda_{2}, \lambda_{3}$ છે. બોહરના પરમાણુ મોડેલને ધ્યાનમાં લેતા,પ્રથમ અને ત્રીજી વર્ણપટ રેખાઓની તરંગલંબાઈઓનો ગુણોત્તર $\left(\frac{\lambda_{1}}{\lambda_{3}}\right)$ એ '$x$' $\times 10^{-1}$ ના અવયવ દ્વારા સંબંધિત છે. $x$ નું મૂલ્ય,નજીકના પૂર્ણાંકમાં,કેટલું થશે?

હાઇડ્રોજન પરમાણુની પ્રથમ લાયમન રેખા અને બીજી બામર રેખાની તરંગલંબાઇનો ગુણોત્તર કેટલો છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo