Classification of Polymer Questions in Gujarati

(C) સાંકળરૂપ પોલિમર લાંબી અને સીધી શૃંખલાઓ ધરાવે છે. $High \ density \ polyethylene \ (HDPE)$,$polyvinyl \ chloride \ (PVC)$,અને $polystyrene$ એ સાંકળરૂપ પોલિમરના ઉદાહરણો છે. $Starch$ (એમાયલોપેક્ટીન) અને $proteins$ સામાન્ય રીતે શાખિત અથવા જટિલ બંધારણ ધરાવે છે,જ્યારે $nucleic \ acids$ જટિલ જૈવ-પોલિમર છે.

(D) યોગશીલ પોલિમરાઈઝેશન માટે મોનોમર અણુમાં બહુબંધ (સામાન્ય રીતે કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ,$C=C$) હોવો જરૂરી છે.
$CH_2=CHCl$ (વિનાઈલ ક્લોરાઈડ),$CH_2=CH-CN$ (એક્રિલોનાઈટ્રાઈલ),અને $CH_2=CH-C_6H_5$ (સ્ટાયરીન) બધામાં $C=C$ દ્વિબંધ હોય છે અને તે યોગશીલ પોલિમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા આપી શકે છે.
$CH_3COOH$ (એસેટિક એસિડ) માં કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ હોતો નથી,તેથી તે યોગશીલ પોલિમરાઈઝેશન માટે મોનોમર તરીકે વર્તી શકતો નથી.

(B) યોગશીલ પોલિમર એ દ્વિબંધ અથવા ત્રિબંધ ધરાવતા મોનોમર અણુઓના વારંવારના યોગથી બને છે,જેમાં કોઈ નાના અણુઓ દૂર થતા નથી.
$1$. પોલિઇથિલિન એ ઇથિન $(CH_2=CH_2)$ માંથી બને છે.
$2$. $PVC$ (પોલિવિનાઇલ ક્લોરાઇડ) એ વિનાઇલ ક્લોરાઇડ $(CH_2=CHCl)$ માંથી બને છે.
$3$. એક્રિલોનાઇટ્રાઇલ (અથવા પોલિએક્રિલોનાઇટ્રાઇલ) એ એક્રિલોનાઇટ્રાઇલ $(CH_2=CH-CN)$ માંથી બને છે.
આ બધા યોગશીલ પોલિમર છે.
તેની સામે,ટેરિલિન,નાયલોન અને બેકેલાઇટ એ સંઘનન પોલિમર છે જે $H_2O$ અથવા $CH_3OH$ જેવા નાના અણુઓના દૂર થવાથી બને છે.

(A) સંઘનન પોલિમર બે અલગ-અલગ દ્વિ-ક્રિયાશીલ અથવા ત્રિ-ક્રિયાશીલ મોનોમર એકમો વચ્ચે વારંવાર થતી સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે,જેમાં સામાન્ય રીતે $H_2O$,$HCl$ અથવા $NH_3$ જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે.
$Dacron$ (જેને $Terylene$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ અને ટેરેફ્થાલિક એસિડના સંઘનન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતો પોલિએસ્ટર છે.
$PVC$,પોલિસ્ટાયરિન અને ટેફલોન એ અસંતૃપ્ત મોનોમર્સના પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતા યોગશીલ પોલિમર છે.

(B) કુદરતી પોલિમરને તેમના સ્ત્રોત અને ઉપયોગના આધારે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$1$. સ્ટાર્ચ એ કુદરતી પોલિમર છે પરંતુ તે રેસો નથી.
$2$. સેલ્યુલોઝ એ કુદરતી પોલિમર છે જે વનસ્પતિઓમાં જોવા મળે છે અને તેનો ઉપયોગ કપાસ અને શણ જેવા કુદરતી રેસા બનાવવા માટે થાય છે.
$3$. કુદરતી રબર એ કુદરતી પોલિમર છે પરંતુ તે ઇલાસ્ટોમર છે,રેસો નથી.
$4$. નાયલોન એ કૃત્રિમ રેસા ઉત્પન્ન કરતો પોલિમર છે.
તેથી,સેલ્યુલોઝ સાચો જવાબ છે.

(D) નાયલોન-$66$ એ હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઇન $(H_2N(CH_2)_6NH_2)$ અને એડિપિક એસિડ $(HOOC(CH_2)_4COOH)$ ના સંઘનન પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનાવવામાં આવે છે.
તે બે અલગ-અલગ મોનોમરથી બનેલું હોવાથી,તે કો-પોલિમર છે.
તેમાં એમાઇડ બંધ $(-CONH-)$ હોય છે,તેથી તે પોલિએમાઇડ છે.
તે પાણી જેવા નાના અણુઓના દૂર થવાથી બને છે,તેથી તે સંઘનન પોલિમર છે.
તે હોમોપોલિમર નથી કારણ કે હોમોપોલિમર માત્ર એક જ પ્રકારના મોનોમર એકમમાંથી બને છે.

(D) સાંશ્લેષિત પોલિમર એ માનવસર્જિત પોલિમર છે જે પ્રયોગશાળાઓ અથવા ઉદ્યોગોમાં બનાવવામાં આવે છે. $Polythene$,$PVC$ (પોલિવિનાઇલ ક્લોરાઇડ),અને $Nylon$ એ બધા સાંશ્લેષિત પોલિમર છે. $Cellophane$ એ પુનઃપ્રાપ્ત સેલ્યુલોઝમાંથી બનેલી પાતળી,પારદર્શક શીટ છે,જે લાકડા અથવા કપાસના પલ્પ જેવા કુદરતી સ્ત્રોતોમાંથી મેળવવામાં આવે છે. તેથી,$Cellophane$ ને કુદરતી-આધારિત અથવા અર્ધ-સાંશ્લેષિત પોલિમર ગણવામાં આવે છે,સંપૂર્ણ સાંશ્લેષિત નહીં.

(B) કાર્બોવેક્સ એ પોલીઈથિલિન ગ્લાયકોલ $(PEG)$ માટેનું વ્યાપારી નામ છે,જે ઈથિલિન ઓક્સાઈડનો પોલિમર છે. તેનું સામાન્ય સૂત્ર $H-(O-CH_2-CH_2)_n-OH$ છે. કાર્નુબા વેક્સ,બીઝવેક્સ અને પેરાફીન વેક્સ એ હાઈડ્રોકાર્બન,એસ્ટર અથવા ફેટી એસિડનું મિશ્રણ છે,પરંતુ તેમને પુનરાવર્તિત એકમો દ્વારા બનતા ઉચ્ચ આણ્વીય દળ ધરાવતા મેક્રોમોલેક્યુલર પોલિમર ગણવામાં આવતા નથી.

(B) રેયોન એ પુનઃપ્રાપ્ત સેલ્યુલોઝમાંથી બનેલો અર્ધ-સંશ્લેષિત રેસો છે,જે લાકડાના માવા અથવા કપાસના લિન્ટર્સમાંથી મેળવવામાં આવે છે. તેથી,તેને સેલ્યુલોઝિક રેસા તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) ટેફલોન એ ટેટ્રાફ્લોરોઈથીન $(CF_2=CF_2)$ નો પોલિમર છે.
સ્ટાયરોન (પોલિસ્ટાયરીન) એ સ્ટાયરીન $(C_6H_5CH=CH_2)$ નો પોલિમર છે.
નિયોપ્રીન એ ક્લોરોપ્રીન $(CH_2=C(Cl)-CH=CH_2)$ નો પોલિમર છે.
આ તમામ પોલિમર એક જ પ્રકારના મોનોમર એકમના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતા હોવાથી,તેમને હોમોપોલિમર્સ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(D) નિયોપ્રીન એ ક્લોરોપ્રીન $(CH_2=C(Cl)-CH=CH_2)$ ના પોલિમરાઇઝેશન દ્વારા બનતું યોગશીલ પોલિમર છે.
મેલામાઇન,ગ્લિપ્ટલ અને ડેક્રોન એ સંઘનન પોલિમર છે.

(D) ક્રોસ-લિંક્ડ અથવા નેટવર્ક પોલિમર સામાન્ય રીતે દ્વિ-કાર્યાત્મક અને ત્રિ-કાર્યાત્મક મોનોમર્સમાંથી બને છે અને વિવિધ રેખીય પોલિમર સાંકળો વચ્ચે મજબૂત સહસંયોજક બંધ ધરાવે છે,જેમ કે $Melamine$,$Bakelite$ વગેરે.
આપેલા તમામ વિધાનો સાચા છે.

(A) આપેલ બંધારણ $-[CH_2-CH(C_6H_5)-]_n$ એ પોલિસ્ટાયરીન દર્શાવે છે.
તે એક હોમોપોલિમર છે કારણ કે તે એક જ પ્રકારના મોનોમર,એટલે કે સ્ટાયરીન $(C_6H_5CH=CH_2)$ ના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.

(N/A) પોલિમર એ ઊંચા આણ્વીય દળ ધરાવતા મેક્રોમોલેક્યુલ્સ છે,જે મોનોમર્સમાંથી મેળવેલા પુનરાવર્તિત બંધારણીય એકમોના બનેલા હોય છે.
પોલિમરનું આણ્વીય દળ ઘણું ઊંચું $\left(10^{3} - 10^{7} \ u\right)$ હોય છે.
પોલિમરમાં,વિવિધ મોનોમર એકમો મજબૂત સહસંયોજક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
આ પોલિમર કુદરતી તેમજ કૃત્રિમ હોઈ શકે છે.
પોલિથીન,રબર અને નાયલોન $6,6$ એ પોલિમરના ઉદાહરણો છે.

બંધારણના આધારે પોલિમરનું નીચે મુજબ ત્રણ પ્રકારમાં વર્ગીકરણ કરવામાં આવે છે:
$1.$ રેખીય પોલિમર:
આ પોલિમર લાંબી અને સીધી શૃંખલાઓ ધરાવે છે. તેઓ સારી રીતે ગોઠવાયેલા હોય છે અને તેમની ઘનતા,તણાવ શક્તિ અને ગલનબિંદુ ઊંચા હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે,હાઈ-ડેન્સિટી પોલિથીન $(HDP)$,પોલિવિનાઈલ ક્લોરાઈડ $(PVC)$,વગેરે.
$2.$ શાખીય શૃંખલા પોલિમર:
આ પોલિમર રેખીય શૃંખલાઓ ધરાવે છે જેમાં વિવિધ લંબાઈની શાખાઓ હોય છે. શાખાઓને કારણે,તેઓ સારી રીતે ગોઠવાઈ શકતા નથી અને તેથી તેમની ઘનતા અને ગલનબિંદુ નીચા હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે,લો-ડેન્સિટી પોલિથીન $(LDP)$,એમાયલોપેક્ટીન,વગેરે.
$3.$ ક્રોસ-લિંક્ડ અથવા નેટવર્ક પોલિમર:
આ પોલિમર દ્વિ-ક્રિયાશીલ અને ત્રિ-ક્રિયાશીલ મોનોમર્સમાંથી બનેલા હોય છે અને વિવિધ રેખીય પોલિમર શૃંખલાઓ વચ્ચે મજબૂત સહસંયોજક બંધો ધરાવે છે. આના પરિણામે ત્રિ-પરિમાણીય નેટવર્ક જેવું બંધારણ બને છે. આ પોલિમર સખત,મજબૂત અને બરડ હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે,બેકેલાઈટ,મેલામાઈન-ફોર્માલ્ડિહાઈડ રેઝિન,વગેરે.

(N/A) $(i)$ હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઈન $[H_2N-(CH_2)_6-NH_2]$ અને એડિપિક એસિડ $[HOOC-(CH_2)_4-COOH]$
$(ii)$ કેપ્રોલેક્ટમ
$(iii)$ ટેટ્રાફ્લોરોઈથીન $(CF_2=CF_2)$

(N/A) એડિશન પોલીમર એ દ્વિબંધ અથવા ત્રિબંધ ધરાવતા મોનોમર અણુઓના પુનરાવર્તિત ઉમેરણ દ્વારા બને છે,જેમાં કોઈ નાના અણુઓ દૂર થતા નથી. ઉદાહરણો: $Polyvinyl \ chloride$,$Polythene$.
કન્ડેન્સેશન પોલીમર એ બે અલગ-અલગ દ્વિ-ક્રિયાશીલ અથવા ત્રિ-ક્રિયાશીલ મોનોમર એકમો વચ્ચેની પુનરાવર્તિત સંઘનન પ્રતિક્રિયાઓ દ્વારા બને છે,જેમાં સામાન્ય રીતે $H_2O$,$HCl$ અથવા $CH_3OH$ જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે. ઉદાહરણો: $Terylene$,$Bakelite$.

(N/A) પોલિમર એ ઉચ્ચ આણ્વીય દળ ધરાવતા મેક્રોમોલેક્યુલ્સ છે જે મોનોમરમાંથી મેળવેલા પુનરાવર્તિત માળખાકીય એકમોના બનેલા હોય છે. પોલિમરનું આણ્વીય દળ ઘણું ઊંચું $(10^{3} - 10^{7} \ u)$ હોય છે. પોલિમરમાં,વિવિધ મોનોમર એકમો મજબૂત સહસંયોજક બંધ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે. પોલિમર કુદરતી તેમજ કૃત્રિમ હોઈ શકે છે. પોલિથીન,રબર અને નાયલોન $6,6$ એ પોલિમરના ઉદાહરણો છે. મોનોમર એ સાદા,પ્રતિક્રિયાશીલ અણુઓ છે જે સહસંયોજક બંધ દ્વારા મોટી સંખ્યામાં એકબીજા સાથે જોડાઈને પોલિમર બનાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,ઈથીન,પ્રોપીન,સ્ટાયરીન અને વિનાઈલ ક્લોરાઈડ.

(N/A) કુદરતી પોલિમર એવા પોલિમર છે જે પ્રકૃતિમાં જોવા મળે છે અને વનસ્પતિઓ તથા પ્રાણીઓ દ્વારા બને છે. ઉદાહરણ તરીકે $Protein$ અને $Cellulose$.
કૃત્રિમ પોલિમર એ માનવસર્જિત પોલિમર છે જે પ્રયોગશાળાઓ અથવા ઉદ્યોગોમાં તૈયાર કરવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે $Polythene$ અને $Nylon-6,6$.

(N/A)

$Homopolymer$	$Copolymer$
જે પોલિમર માત્ર એક જ પ્રકારના મોનોમરના પોલિમરાઈઝેશનથી બને છે તેને $Homopolymer$ કહેવામાં આવે છે. બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો,$Homopolymer$ ના પુનરાવર્તિત એકમો માત્ર એક જ મોનોમરથી બનેલા હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે,$Polythene$ એ $Ethene$ નો $Homopolymer$ છે.	જે પોલિમરના પુનરાવર્તિત એકમો બે પ્રકારના મોનોમરથી બનેલા હોય છે તેને $Copolymer$ કહેવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$Buna-S$ એ $1,3-butadiene$ અને $Styrene$ નો $Copolymer$ છે.

(N/A) મોનોમરની કાર્યક્ષમતા એટલે તે મોનોમરમાં હાજર રહેલા બંધનકર્તા સ્થાનોની સંખ્યા.
ઉદાહરણ તરીકે,ઇથીન $(CH_2=CH_2)$ અને પ્રોપીન $(CH_3-CH=CH_2)$ જેવા મોનોમરની કાર્યક્ષમતા $1$ છે,જ્યારે $1,3-$બ્યુટાડાયન $(CH_2=CH-CH=CH_2)$ અને એડિપિક એસિડ $(HOOC-(CH_2)_4-COOH)$ ની કાર્યક્ષમતા $2$ છે.

(A) બંધારણ $-(NH-CHR-CO)_n-$ એ પોલીપેપ્ટાઈડ શૃંખલા દર્શાવે છે.
તે એક જ પ્રકારના મોનોમર એકમ,જે $NH_2-CHR-COOH$ સામાન્ય સૂત્ર ધરાવતો $\alpha$-એમિનો એસિડ છે,તેના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
તે માત્ર એક જ પ્રકારના મોનોમરમાંથી મેળવવામાં આવતું હોવાથી,તેને હોમોપોલિમર તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(A) પોલિમરમાં રહેલા આંતરઆણ્વિય બળોના મૂલ્યના આધારે,તેમને નીચેના ચાર જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$(i)$ ઇલાસ્ટોમર્સ: આમાં નિર્બળ આંતરઆણ્વિય બળો હોય છે.
$(ii)$ ફાઇબર્સ: આમાં હાઇડ્રોજન બંધ જેવા પ્રબળ આંતરઆણ્વિય બળો હોય છે.
$(iii)$ થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમર્સ: આમાં મધ્યમ પ્રકારના આંતરઆણ્વિય બળો હોય છે.
$(iv)$ થર્મોસેટિંગ પોલિમર્સ: આમાં મોલ્ડિંગ દરમિયાન બનેલા પ્રબળ ક્રોસ-લિંક્સ હોય છે.

(N/A) એડિશન પોલીમરાઈઝેશન એ દ્વિબંધ અથવા ત્રિબંધ ધરાવતા મોનોમર્સના પુનરાવર્તિત ઉમેરણ દ્વારા પોલીમર બનાવવાની પ્રક્રિયા છે. ઉદાહરણ તરીકે,પોલીથીન એ ઈથીનના એડિશન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
$n CH_2 = CH_2 \to -(CH_2 - CH_2)_n-$
કન્ડેન્સેશન પોલીમરાઈઝેશન એ બે અલગ-અલગ દ્વિ-ક્રિયાશીલ અથવા ત્રિ-ક્રિયાશીલ મોનોમર્સ વચ્ચે થતી પુનરાવર્તિત સંઘનન પ્રક્રિયાઓ દ્વારા પોલીમર બનાવવાની પ્રક્રિયા છે. દરેક સંઘનન તબક્કે પાણી અથવા હાઈડ્રોક્લોરિક એસિડ જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે,નાયલોન $6,6$ એ હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઈન અને એડિપિક એસિડના કન્ડેન્સેશન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
$n H_2N(CH_2)_6NH_2 + n HOOC(CH_2)_4COOH \to [NH(CH_2)_6NHCO(CH_2)_4CO]_n + 2n H_2O$

(N/A) $Thermoplastic$ પોલિમર એ રેખીય અથવા થોડા શાખાયુક્ત લાંબી શૃંખલાવાળા પોલિમર છે,જેને ગરમ કરવાથી વારંવાર નરમ અને સખત બનાવી શકાય છે. તેથી,તેમને વારંવાર આકાર આપી શકાય છે. ઉદાહરણોમાં $Polythene$ અને $Polystyrene$ નો સમાવેશ થાય છે.
$Thermosetting$ પોલિમર એ ક્રોસ-લિંક્ડ અથવા વધુ શાખાયુક્ત પોલિમર છે જે મોલ્ડિંગ પ્રક્રિયા દરમિયાન સખત બની જાય છે. આ પ્લાસ્ટિકને ગરમ કરવાથી ફરીથી નરમ કરી શકાતા નથી. $Thermosetting$ પ્લાસ્ટિકના ઉદાહરણોમાં $Bakelite$ અને $Urea-formaldehyde$ રેઝિનનો સમાવેશ થાય છે.

(N/A) $(i)$ પોલીવિનાઇલ ક્લોરાઇડ માટેનો મોનોમર વિનાઇલ ક્લોરાઇડ $(CH_2=CHCl)$ છે.
$(ii)$ ટેફલોન માટેનો મોનોમર ટેટ્રાફ્લોરોઇથિલિન $(CF_2=CF_2)$ છે.
$(iii)$ બેકેલાઇટ માટેના મોનોમર ફોર્માલ્ડિહાઇડ $(HCHO)$ અને ફિનોલ $(C_6H_5OH)$ છે.

(N/A) પોલીમર એ મોટા પાયે પુનરાવર્તિત બંધારણીય એકમોના જોડાણથી બને છે.
પુનરાવર્તિત બંધારણીય એકમો સાદા અને સક્રિય અણુઓમાંથી મેળવવામાં આવે છે જેને મોનોમર કહેવામાં આવે છે.
તેમના સંબંધિત મોનોમરમાંથી પોલીમર બનવાની પ્રક્રિયાને પોલીમરાઈઝેશન કહેવામાં આવે છે.

(N/A) સ્ત્રોતના આધારે પોલિમરનું ત્રણ શ્રેણીઓમાં વર્ગીકરણ કરવામાં આવે છે:
$(a)$ કુદરતી પોલિમર: આ પોલિમર વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓમાં જોવા મળે છે. ઉદાહરણોમાં પ્રોટીન,સેલ્યુલોઝ,સ્ટાર્ચ,કેટલાક રેઝિન અને રબરનો સમાવેશ થાય છે.
$(b)$ અર્ધ-સંશ્લેષિત પોલિમર: આ કુદરતી પોલિમરમાં રાસાયણિક ફેરફારો કરીને મેળવવામાં આવે છે. ઉદાહરણોમાં સેલ્યુલોઝ એસિટેટ (રેયોન) અને સેલ્યુલોઝ નાઈટ્રેટ જેવા સેલ્યુલોઝ ડેરિવેટિવ્ઝનો સમાવેશ થાય છે.
$(c)$ સંશ્લેષિત પોલિમર: આ માનવ-નિર્મિત પોલિમર છે. ઉદાહરણોમાં પ્લાસ્ટિક (જેમ કે પોલિથીન),સંશ્લેષિત રેસા (જેમ કે નાયલોન-$6,6$) અને સંશ્લેષિત રબર (જેમ કે બ્યુના-$S$) નો સમાવેશ થાય છે,જેનો દૈનિક જીવન અને ઉદ્યોગોમાં વ્યાપકપણે ઉપયોગ થાય છે.

(N/A) પોલિમરાઈઝેશન પ્રક્રિયાના બે મુખ્ય પ્રકારો છે:
$(a)$ યોગશીલ અથવા શૃંખલા વૃદ્ધિ પોલિમરાઈઝેશન: આ પ્રકારમાં,દ્વિબંધ અથવા ત્રિબંધ ધરાવતા મોનોમર્સ કોઈપણ નાના અણુઓના નુકસાન વિના જોડાઈને પોલિમર બનાવે છે.
$(b)$ સંઘનન અથવા તબક્કાવાર વૃદ્ધિ પોલિમરાઈઝેશન: આ પ્રકારમાં,દ્વિ-ક્રિયાશીલ અથવા બહુ-ક્રિયાશીલ સમૂહો ધરાવતા મોનોમર્સ એકબીજા સાથે પ્રતિક્રિયા આપે છે,જેમાં સામાન્ય રીતે $H_2O$,$HCl$ અથવા $NH_3$ જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે.

(N/A) બે અથવા તેથી વધુ અલગ પ્રકારના મોનોમર એકમોના પોલિમરાઈઝેશનથી બનતા પોલિમરને સહ-પોલિમર (Copolymers) કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ: બ્યુના-$S$ $(Buna-S)$ એ $1,3-$બ્યુટાડાઈન અને સ્ટાયરીનના યોગશીલ પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું સહ-પોલિમર છે.
તેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$nCH_2=CH-CH=CH_2 + nC_6H_5CH=CH_2 \rightarrow -[CH_2-CH=CH-CH_2-CH(C_6H_5)-CH_2]_n-$

(N/A) સંશ્લેષિત રબર એ કોઈપણ વલ્કેનાઈઝ કરી શકાય તેવું રબર જેવું પોલિમર છે,જે તેની મૂળ લંબાઈ કરતા બમણી લંબાઈ સુધી ખેંચાઈ શકે છે. જો કે,જ્યારે બાહ્ય ખેંચાણ બળ દૂર કરવામાં આવે ત્યારે તે તેના મૂળ આકાર અને કદમાં પાછું આવે છે.
સંશ્લેષિત રબર એ કાં તો $1,3$-બ્યુટાડાઈન વ્યુત્પન્નોના હોમો-પોલિમર છે અથવા $1,3$-બ્યુટાડાઈન અથવા તેના વ્યુત્પન્નોના અન્ય અસંતૃપ્ત મોનોમર સાથેના કો-પોલિમર છે.
ઉદાહરણો: $Neoprene$,$Buna-N$.

(A) આપેલ પોલિમર બંધારણ $- A - A - A - A - A - A -$ માં ફક્ત $1$ પ્રકારના પુનરાવર્તિત મોનોમર એકમ $A$ નો સમાવેશ થાય છે.
માત્ર એક જ પ્રકારના મોનોમર એકમોમાંથી બનતા પોલિમરને હોમોપોલિમર કહેવામાં આવે છે.

(B) બે અથવા તેથી વધુ પ્રકારના મોનોમર એકમોમાંથી બનતા પોલિમરને કોપોલિમર કહેવામાં આવે છે.
આપેલ શૃંખલા $ - A - B - B - A - A - A - B - A $ માં બે અલગ-અલગ મોનોમર એકમો,$A$ અને $B$ હોવાથી,તેને કોપોલિમર તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(N/A) આકૃતિમાં દર્શાવેલ પોલિમર રેખીય સાંકળો ધરાવે છે જે સહસંયોજક બંધો દ્વારા જોડાયેલી છે,જે ક્રોસ-લિંક્ડ અથવા નેટવર્ક પોલિમરની લાક્ષણિકતા છે. આ પોલિમર સામાન્ય રીતે દ્વિ-કાર્યાત્મક અને ત્રિ-કાર્યાત્મક મોનોમર્સમાંથી બને છે અને તેમાં પોલિમર સાંકળોને એકસાથે જોડતા મજબૂત સહસંયોજક બંધો હોય છે.

(A) હા,ન્યુક્લિક એસિડ,પ્રોટીન અને સ્ટાર્ચને સ્ટેપ ગ્રોથ પોલીમર ગણી શકાય છે.
તેમની પોલીમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા દરમિયાન,આ બાયોપોલિમર્સના નિર્માણમાં પાણી $(H_2O)$ અથવા અન્ય તટસ્થ અણુઓ જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે.
તેથી,તેઓ નાના અણુઓના નુકસાન સાથે મોનોમર્સના સંઘનન (condensation) દ્વારા રચાય છે,તેથી તેમને કન્ડેન્સેશન પોલીમર તરીકે પણ વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(N/A) રબર એ ઇલાસ્ટોમર્સ છે,જે સૌથી નબળા આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળો દ્વારા જોડાયેલા પોલિમર છે. આ નબળા બળો પોલિમર સાંકળોને ખેંચવાની મંજૂરી આપે છે,અને ખેંચાણ બળ દૂર કરવાથી તે તેમના મૂળ આકારમાં પાછા ફરે છે.
પ્લાસ્ટિક સામાન્ય રીતે થર્મોપ્લાસ્ટિક અથવા થર્મોસેટિંગ પોલિમર છે,જેમાં ઇલાસ્ટોમર્સની તુલનામાં મધ્યમથી મજબૂત આંતરઆણ્વીય આકર્ષણ બળો હોય છે. આ બળો રબર કરતા વધુ મજબૂત હોય છે,જે પ્લાસ્ટિકને વધુ સખત બનાવે છે અને તેને વિવિધ આકારોમાં ઢાળી શકાય છે.

(N/A) $ \text{Polythene} $,$ \text{polyvinyls} $ અને $ \text{polystyrene} $ ગરમ કરવાથી નરમ પડે છે અને ઠંડા પાડવાથી સખત બને છે.
આવા પોલિમરને સામૂહિક રીતે $ \text{thermoplastic polymers} $ (થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમર) કહેવામાં આવે છે.
આ પોલિમર રેખીય અથવા થોડી શાખાઓ ધરાવતા લાંબી શૃંખલાવાળા અણુઓના બનેલા હોય છે.
તેઓ આંતરઆણ્વીય બળો ધરાવે છે જેની પ્રબળતા $ \text{elastomers} $ (ઇલાસ્ટોમર્સ) અને $ \text{fibres} $ (રેસાઓ) ના આંતરઆણ્વીય બળોની પ્રબળતાની વચ્ચે હોય છે.

(B) કુદરતી રબર એ $cis-1,4-polyisoprene$ તરીકે ઓળખાતું કુદરતી પોલિમર છે.
તે રબરના ઝાડના લેટેક્સમાંથી મેળવવામાં આવે છે.
અન્ય વિકલ્પો,જેમ કે પોલી(બ્યુટાડાઈન-એક્રિલોનાઈટ્રાઈલ) (Buna-$N$),પોલી(બ્યુટાડાઈન-સ્ટાયરીન) (Buna-$S$),અને પોલીબ્યુટાડાઈન એ કૃત્રિમ પોલિમર છે.

(D) ચેઈન ગ્રોથ પોલીમર દ્વિબંધ અથવા ત્રિબંધ ધરાવતા મોનોમર એકમોના વારંવારના ઉમેરા દ્વારા બને છે (દા.ત.,નિયોપ્રીન,બ્યુના-$S$,$PMMA$).
ગ્લિપ્ટલ એ ઇથિલિન ગ્લાયકોલ $(HOCH_2CH_2OH)$ અને થાલિક એસિડ $(C_6H_4(COOH)_2)$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા દ્વારા પાણીના અણુઓના દૂર થવાથી બનતું કન્ડેન્સેશન અથવા સ્ટેપ-ગ્રોથ પોલીમર છે.

(D) આપેલ બંધારણ $Nylon-6,6$ નો પુનરાવર્તિત એકમ દર્શાવે છે.
તે હેક્ઝામિથિલીન ડાયએમાઈન $(H_2N(CH_2)_6NH_2)$ અને એડિપિક એસિડ $(HOOC(CH_2)_4COOH)$ ના સંઘનન પોલીમરાઈઝેશન દ્વારા બને છે.
તે બે અલગ-અલગ મોનોમર્સમાંથી બનતું હોવાથી,તેને કોપોલીમર તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(A) નોવોલેક એ ફિનોલ અને ફોર્માલ્ડિહાઈડના સંઘનન દ્વારા બનતું ફિનોલ-ફોર્માલ્ડિહાઈડ રેઝિન છે.
તેની રચનામાં એસ્ટર લિંકેજ હોતી નથી.
$PHBV$ (પોલી-$\beta$-હાઈડ્રોક્સીબ્યુટાયરેટ-કો-$\beta$-હાઈડ્રોક્સીવેલેરેટ),ડેક્રોન (પોલીઈથિલિન ટેરેફ્થાલેટ) અને ગ્લિપ્ટલ એ બધા પોલિએસ્ટરના ઉદાહરણો છે.
તેથી,નોવોલેક એ પોલિએસ્ટર નથી.

(C) બ્યુના$-N$ એ $1,3-$બ્યુટાડાઈન અને એક્રિલોનાઈટ્રાઈલના પોલિમરાઈઝેશન દ્વારા બનતું યોગશીલ કો-પોલિમર છે.
સંઘનન પોલિમર બે અલગ-અલગ દ્વિ-ક્રિયાશીલ અથવા ત્રિ-ક્રિયાશીલ મોનોમર એકમો વચ્ચે પુનરાવર્તિત સંઘનન પ્રક્રિયા દ્વારા રચાય છે,જેમાં સામાન્ય રીતે $H_2O$,$HCl$ અથવા $NH_3$ જેવા નાના અણુઓ દૂર થાય છે.
નાયલોન $6,6$,ડેક્રોન અને સિલિકોન એ સંઘનન પોલિમરના ઉદાહરણો છે.
બ્યુના$-N$ એ યોગશીલ પોલિમર છે,સંઘનન પોલિમર નથી.

(B) સહ-પોલિમર (copolymer) એ બે અથવા વધુ અલગ પ્રકારના મોનોમર એકમોમાંથી બનેલો પોલિમર છે.
Buna-$S$ એ $1,3$-બ્યુટાડાઈન અને સ્ટાયરીનનું સહ-પોલિમર છે.
$PHBV$ (poly-$\beta$-hydroxybutyrate-co-$\beta$-hydroxyvalerate) એ $3$-હાઈડ્રોક્સીબ્યુટેનોઈક એસિડ અને $3$-હાઈડ્રોક્સીપેન્ટેનોઈક એસિડનું સહ-પોલિમર છે.
બ્યુટાડાઈન-સ્ટાયરીન એ Buna-$S$ નું બીજું નામ છે,જે એક સહ-પોલિમર છે.
નિયોપ્રીન એ ક્લોરોપ્રીન ($2$-ક્લોરો-$1,3$-બ્યુટાડાઈન) નું હોમોપોલિમર છે.
તેથી,નિયોપ્રીન એ સહ-પોલિમર નથી.

(D) કુદરતી પોલિમર તે છે જે વનસ્પતિ અને પ્રાણીઓમાં કુદરતી રીતે જોવા મળે છે. ઉદાહરણોમાં $Protein$,$Starch$ અને $Rubber$ નો સમાવેશ થાય છે.
$Rayon$ એ પુનઃપ્રાપ્ત સેલ્યુલોઝ ફાઈબર છે,જેને અર્ધ-સંશ્લેષિત (semisynthetic) પોલિમર તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તે રાસાયણિક પ્રક્રિયા દ્વારા કુદરતી સેલ્યુલોઝમાંથી મેળવવામાં આવે છે.

(C) . કુદરતી રબર એ આઈસોપ્રીન ($2$-મિથાઈલ-$1,3$-બ્યુટાડાઈન) નો રેખીય પોલીમર છે અને તેને $cis$-$1,4$-પોલીઆઈસોપ્રીન પણ કહેવામાં આવે છે. પોલીમરાઈઝેશન પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$CH_2=C(CH_3)-CH=CH_2 \xrightarrow{\text{Polymerisation}} [-CH_2-C(CH_3)=CH-CH_2-]_n$

(C) આણ્વિક બળોના આધારે પોલિમરનું વર્ગીકરણ નીચે મુજબ છે:
$A$. ઇલાસ્ટોમેરિક પોલિમર: $IV$. નિયોપ્રીન (નબળા આંતરઆણ્વિય બળો ખેંચાણની મંજૂરી આપે છે).
$B$. ફાઇબર પોલિમર: $III$. પોલિએસ્ટર (હાઇડ્રોજન બોન્ડિંગ જેવા મજબૂત આંતરઆણ્વિય બળો).
$C$. થર્મોસેટિંગ પોલિમર: $I$. યુરિયા-ફોર્માલ્ડિહાઇડ રેઝિન (ક્રોસ-લિંક્ડ પોલિમર જે ગરમ કરવા પર સખત બને છે).
$D$. થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમર: $II$. પોલિસ્ટાયરીન (ગરમ કરવા પર નરમ અને ઠંડુ પાડવા પર સખત બને છે).
તેથી,સાચી જોડ $A-IV, B-III, C-I, D-II$ છે.

(B) થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમર એવા છે જે ગરમ કરવાથી નરમ પડે છે અને ઠંડા પાડવાથી સખત બને છે,અને તેને ફરીથી આકાર આપી શકાય છે.
$Polythene$ એ થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમરનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
$Bakelite$,$Urea-formaldehyde$ રેઝિન અને $Melamine$ પોલિમર એ થર્મોસેટિંગ પોલિમર છે,જે ગરમ કરવા પર કાયમી રાસાયણિક ફેરફાર અનુભવે છે અને તેને ફરીથી આકાર આપી શકાતો નથી.

(A) પોલિમરને તેમના આંતરઆણ્વિય બળોના આધારે ઇલાસ્ટોમર્સ,ફાઇબર,થર્મોપ્લાસ્ટિક અને થર્મોસેટિંગ પોલિમરમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
ફાઇબર એ દોરા જેવા ઘન પદાર્થો છે જે ઉચ્ચ તાણ શક્તિ અને ઉચ્ચ મોડ્યુલસ ધરાવે છે.
આ લાક્ષણિકતાઓ હાઇડ્રોજન બોન્ડિંગ અથવા ડાયપોલ-ડાયપોલ આંતરક્રિયા જેવા મજબૂત આંતરઆણ્વિય બળોને કારણે હોય છે.
નાયલોન $6, 6$ એ એક પોલિએમાઇડ છે,જેમાં સાંકળો વચ્ચે મજબૂત હાઇડ્રોજન બોન્ડિંગ હોય છે,જે તેને ફાઇબર બનાવે છે.
યુરિયા ફોર્માલ્ડિહાઇડ રેઝિન એ થર્મોસેટિંગ પોલિમર છે.
પોલિસ્ટાયરીન એ થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલિમર છે.
નિયોપ્રીન એ ઇલાસ્ટોમર છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(A) થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલીમર એ રેખીય અથવા થોડા શાખિત લાંબી શૃંખલાવાળા અણુઓ છે જે ગરમ કરવાથી નરમ અને ઠંડા પાડવાથી સખત બને છે.
$Polyvinyl \ chloride$ $(PVC)$ એ જાણીતો થર્મોપ્લાસ્ટિક પોલીમર છે.
$Bakelite$ એ થર્મોસેટિંગ પોલીમર છે.
$Terylene$ એ પોલિએસ્ટર ફાઇબર છે.
$Neoprene$ એ કૃત્રિમ રબર (ઇલાસ્ટોમર) છે.
તેથી,સાચો જવાબ $Polyvinyl \ chloride$ છે.