Introduction of Nitrogen Containing Compounds Questions in Gujarati

(B) $-CONH_2$ ગ્રુપમાં ઇલેક્ટ્રોનની કુલ સંખ્યા ગણવા માટે,આપણે ઘટક પરમાણુઓના પરમાણુ ક્રમાંકનો સરવાળો કરીએ છીએ:
$C = 6$ ઇલેક્ટ્રોન
$O = 8$ ઇલેક્ટ્રોન
$N = 7$ ઇલેક્ટ્રોન
$H_2 = 2$ ઇલેક્ટ્રોન
કુલ ઇલેક્ટ્રોન $= 6 + 8 + 7 + 2 = 23$.
જ્યારે તે અન્ય પરમાણુ સાથે સહસંયોજક બંધ બનાવે છે,ત્યારે વધારાનો $1$ ઇલેક્ટ્રોન ઉમેરાય છે.
કુલ ઇલેક્ટ્રોન $= 23 + 1 = 24$.

(C) સાચો જવાબ $(C)$ છે.
$Ammonium$ સલ્ફેટ,$(NH_4)_2SO_4$,એ એક જાણીતું નાઈટ્રોજનયુક્ત ખાતર છે જે જમીનને નાઈટ્રોજન પૂરું પાડે છે.

(B) આપેલ સંયોજન $CH_3-CH_2-CH(NH_2)-CH_3$ છે.
$1$. ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-NH_2)$ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. આ શૃંખલામાં $4$ કાર્બન પરમાણુઓ છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન બ્યુટેન છે.
$2$. શૃંખલાને એવી રીતે ક્રમ આપો કે જેથી ક્રિયાશીલ સમૂહને સૌથી ઓછો નંબર મળે. જમણી બાજુથી ક્રમ આપતા $-NH_2$ સમૂહ $2$ નંબર પર આવે છે.
$3$. $-NH_2$ ક્રિયાશીલ સમૂહને એમિનો પૂર્વગ તરીકે લખવામાં આવે છે.
$4$. આથી,તેનું નામ $2-$એમિનોબ્યુટેન થાય છે.

(D) $1$. નાઈટ્રોજન પરમાણુ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. સૌથી લાંબી શૃંખલા પેન્ટેન ($5$ કાર્બન) છે.
$2$. નાઈટ્રોજન પરમાણુ પેન્ટેન શૃંખલાના $3^{rd}$ કાર્બન સાથે જોડાયેલ છે.
$3$. નાઈટ્રોજન પરમાણુ સાથે બે મિથાઈલ સમૂહ જોડાયેલા છે અને પેન્ટેન શૃંખલાના $3^{rd}$ કાર્બન સાથે પણ એક મિથાઈલ સમૂહ જોડાયેલ છે.
$4$. $IUPAC$ નામકરણ મુજબ,સાચું નામ $N, N, 3-$ટ્રાયમિથાઈલપેન્ટેન$-3-$એમાઈન થાય છે.

(D) એમાઈડ ક્રિયાશીલ સમૂહને $-CONH_2$ સૂત્ર દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
આપેલા વિકલ્પોમાંથી,વિકલ્પ $(D)$ માં બેન્ઝીન રિંગ સાથે જોડાયેલ $-CONH_2$ સમૂહ છે,જે બેન્ઝેમાઈડ (એમાઈડ) દર્શાવે છે.

(A) $1^{\circ}$ એમાઈન (પ્રાથમિક એમાઈન) એ એવું એમાઈન છે જેમાં નાઈટ્રોજન પરમાણુ માત્ર એક આલ્કાઈલ અથવા એરાઈલ સમૂહ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
ઈથિલીન ડાયએમાઈન $(NH_2-CH_2-CH_2-NH_2)$ માં બે પ્રાથમિક એમાઈન સમૂહો $(-NH_2)$ હોય છે,જ્યાં દરેક નાઈટ્રોજન એક કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે.
ડાયમિથાઈલ એમાઈન એ $2^{\circ}$ એમાઈન છે,ટ્રાયમિથાઈલ એમાઈન એ $3^{\circ}$ એમાઈન છે,અને $N$-મિથાઈલ એનિલીન એ $2^{\circ}$ એમાઈન છે.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(C) આપેલ બંધારણ $CH_3-C(NH_2)(CH_3)-CH_2-CO-CH_3$ છે.
તે સામાન્ય રીતે $Diacetonamine$ તરીકે ઓળખાય છે.
તે એસીટોનની એમોનિયા સાથેની પ્રક્રિયા દ્વારા બને છે.

(D) એમાઈન એ એમોનિયા $(NH_3)$ ના વ્યુત્પન્ન છે.
દ્વિતીયક $(2^{\circ})$ એમાઈનમાં,એમોનિયાના અણુના બે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ આલ્કાઈલ અથવા એરાઈલ સમૂહો દ્વારા બદલાય છે.
દ્વિતીયક એમાઈનનું સામાન્ય સૂત્ર $R_2NH$ છે,જ્યાં $R$ એ કાર્બનિક સમૂહ દર્શાવે છે.

(C) $CH_3-NH-CH_3$ નું $IUPAC$ નામ $N$-મિથાઈલમિથેનેમાઈન છે,જેને સામાન્ય રીતે ડાયમિથાઈલએમાઈન અથવા મિથાઈલ એમિનોમિથેન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ બંધારણમાં,નાઈટ્રોજન પરમાણુ બે મિથાઈલ જૂથો અને એક હાઈડ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે.
તેથી,સાચું બંધારણીય સૂત્ર $(CH_3)_2NH$ અથવા $CH_3-NH-CH_3$ છે.

(A) આપેલ બંધારણમાં,એમાઈન સમૂહનો નાઈટ્રોજન પરમાણુ $2$ કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે.
તેથી,આ એક દ્વિતીયક $(2^{\circ})$ એમાઈન છે.

(B) નાઈટ્રો-વ્યુત્પન્ન માં,નાઈટ્રોજન પરમાણુ સીધો કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે ($C-NO_2$ બંધ).
$A$,$C$,અને $D$ માં $C-NO_2$ સમૂહ છે,તેથી તે નાઈટ્રો-વ્યુત્પન્ન છે.
$B$ $(CH_3CH_2ONO)$ એ આલ્કાઈલ નાઈટ્રાઈટ છે,જેમાં નાઈટ્રોજન પરમાણુ ઓક્સિજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે ($C-O-N=O$ બંધ).
તેથી,$CH_3CH_2ONO$ એ નાઈટ્રો-વ્યુત્પન્ન નથી.

(A) આલ્કાઈલ સાયનાઈડનું સામાન્ય સૂત્ર $R-C \equiv N$ છે.
આ બંધારણમાં,આલ્કાઈલ સમૂહ $(R)$ એ સાયનો સમૂહ $(-CN)$ ના કાર્બન પરમાણુ સાથે સહસંયોજક બંધથી જોડાયેલ હોય છે.
તેથી,આલ્કાઈલ સમૂહ $CN$ સમૂહના $C$ સાથે જોડાયેલ છે.

(B) પ્રક્રિયા ક્રમ નીચે મુજબ છે:
$R-C \equiv N \xrightarrow{H_3O^+} R-COOH$ (નાઈટ્રાઈલનું એસિડિક જળવિભાજન કાર્બોક્સિલિક એસિડ આપે છે).
$R-C \equiv N \xrightarrow{[H]} R-CH_2NH_2$ (નાઈટ્રાઈલનું રિડક્શન પ્રાથમિક એમાઈન આપે છે).
તેથી,'$X$' એ નાઈટ્રાઈલ $(R-C \equiv N)$ છે.

(C) આલ્કાઈલ સાયનાઈડ $(R-CN)$ તટસ્થ સંયોજનો ગણાય છે. સાયનો ગ્રુપમાં રહેલા નાઈટ્રોજન પરમાણુ પર અબંધકારક ઈલેક્ટ્રોન યુગ્મ હોય છે,જે તેમને ખૂબ જ નિર્બળ બેઝિક બનાવે છે,પરંતુ સામાન્ય રીતે તેમને તટસ્થ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ જલીય દ્રાવણમાં નોંધપાત્ર એસિડિક કે બેઝિક ગુણધર્મો દર્શાવતા નથી.

(A) એઝો સમૂહ એ બે નાઇટ્રોજન પરમાણુઓ ધરાવતો ક્રિયાશીલ સમૂહ છે જે એકબીજા સાથે દ્વિબંધથી જોડાયેલા હોય છે,જેને $-N=N-$ બંધારણ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. આ સમૂહ એઝો સંયોજનોની લાક્ષણિકતા છે.

(C) $Nitrobenzene$ $(C_6H_5NO_2)$ એ આછા પીળા રંગનું તેલી પ્રવાહી છે જે તેની લાક્ષણિક ગંધ માટે જાણીતું છે,જે કડવી બદામ જેવી હોય છે. તેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે એનિલીનના ઉત્પાદનમાં અને રંગો તથા વિસ્ફોટકો બનાવવા માટે થાય છે.

(D) $N,N$-ડાયમિથાઈલપ્રોપેન$-1-$એમાઈન: $CH_3-CH_2-CH_2-N(CH_3)_2$ એ $3^o$ એમાઈન છે.
$N$-મિથાઈલએનિલીન: $C_6H_5-NH-CH_3$ એ $2^o$ એમાઈન છે.
એનિલીન: $C_6H_5-NH_2$ એ $1^o$ એમાઈન છે.
તેથી,સાચો ક્રમ તૃતીયક,દ્વિતીયક,પ્રાથમિક છે,જે વિકલ્પ $D$ ને અનુરૂપ છે.

(D) આપેલા તમામ સંયોજનો,$Nicotine$,$Piperine$ અને $Coniine$,કુદરતી રીતે મળી આવતા નાઈટ્રોજનયુક્ત કાર્બનિક સંયોજનો છે જેને આલ્કલોઇડ્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

(C) તૃતીયક બ્યુટાઇલ એમાઇનનું બંધારણ $(CH_3)_3C-NH_2$ છે.
આ અણુમાં,નાઇટ્રોજન પરમાણુ માત્ર એક કાર્બન પરમાણુ (તૃતીયક કાર્બન) સાથે જોડાયેલ છે.
નાઇટ્રોજન પરમાણુ માત્ર એક આલ્કાઇલ સમૂહ સાથે જોડાયેલ હોવાથી,તેને પ્રાથમિક $(1^o)$ એમાઇન તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(B) $1$. $N,N$-ડાયમિથાઈલપ્રોપેન$-1-$એમાઈન: નાઈટ્રોજન પરમાણુ ત્રણ કાર્બન સમૂહો (એક પ્રોપાઈલ અને બે મિથાઈલ સમૂહ) સાથે જોડાયેલ છે. તેથી,તે $3^{\circ}$ (તૃતીયક) એમાઈન છે.
$2$. $N$-મિથાઈલએનિલિન: નાઈટ્રોજન પરમાણુ એક ફિનાઈલ સમૂહ અને એક મિથાઈલ સમૂહ સાથે જોડાયેલ છે. તેથી,તે $2^{\circ}$ (દ્વિતીયક) એમાઈન છે.
$3$. એનિલિન: નાઈટ્રોજન પરમાણુ માત્ર એક ફિનાઈલ સમૂહ સાથે જોડાયેલ છે. તેથી,તે $1^{\circ}$ (પ્રાથમિક) એમાઈન છે.
આમ,વર્ગીકરણ $3^{\circ}, 2^{\circ}, 1^{\circ}$ છે.

(A) આલ્કાઈલ સાયનાઈડ (જેને નાઈટ્રાઈલ્સ પણ કહેવાય છે) નું સામાન્ય સૂત્ર $R-C \equiv N$ છે.
અહીં,આલ્કાઈલ સમૂહ $(R)$ સીધો સાયનો સમૂહ $(-CN)$ ના કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે.

(D) $C_3H_9N$ અણુસૂત્ર ધરાવતા સંયોજનો નીચે મુજબ છે:
$CH_3CH_2CH_2NH_2$ ($1^o$ એમાઇન)
$CH_3CH_2NHCH_3$ ($2^o$ એમાઇન)
$(CH_3)_3N$ ($3^o$ એમાઇન)
આમ,$C_3H_9N$ પ્રાથમિક,દ્વિતીયક અને તૃતીયક ત્રણેય પ્રકારના એમાઇન દર્શાવે છે.

(A) આપેલ સંયોજન $CH_2 = CH - CH_2NHCH_3$ માં,નાઈટ્રોજન પરમાણુ બે કાર્બન પરમાણુઓ સાથે સીધો જોડાયેલ છે (એક એલાઈલ સમૂહ અને એક મિથાઈલ સમૂહ).
નાઈટ્રોજન પરમાણુ બે આલ્કાઈલ સમૂહો સાથે જોડાયેલ હોવાથી,તેને દ્વિતીયક $(2^{\circ})$ એમાઈન તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.

(C) ટ્રાયએમિનો બેન્ઝિન એ બેન્ઝિન રિંગ છે જેમાં ત્રણ એમિનો $(-NH_2)$ સમૂહ જોડાયેલા હોય છે.
એમાઈનમાં,જો નાઈટ્રોજન પરમાણુ માત્ર એક કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય,તો તેને પ્રાથમિક $(1^\circ)$ એમાઈન તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
ટ્રાયએમિનો બેન્ઝિનમાં દરેક $-NH_2$ સમૂહ સીધો એરોમેટિક બેન્ઝિન રિંગ (કાર્બન પરમાણુ) સાથે જોડાયેલ હોવાથી,ત્રણેય એમિનો સમૂહ પ્રાથમિક $(1^\circ)$ એમાઈન છે.

(D) દ્વિતીયક $(2^o)$ એમાઈનમાં,નાઈટ્રોજન પરમાણુ બે કાર્બનિક સમૂહો ($R$ અને $R'$) અને એક હાઈડ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
તેનું સામાન્ય સૂત્ર $R-NH-R'$ છે.
આમ,તે $NH_3$ ના બે હાઈડ્રોજન પરમાણુઓને કાર્બનિક સમૂહો દ્વારા વિસ્થાપિત કરીને બનાવવામાં આવે છે.

(A) બેન્ઝિનના નાઇટ્રેશન દરમિયાન,નાઇટ્રિક એસિડ અને સલ્ફ્યુરિક એસિડ વચ્ચેની પ્રક્રિયા નીચે મુજબ છે:
$HO-NO_2 + H-OSO_3H \rightarrow NO_2^+ + H_2O + HSO_4^-$
અહીં,$H_2SO_4$ એ $HNO_3$ કરતા વધુ પ્રબળ એસિડ છે,તેથી તે $HNO_3$ ને પ્રોટોન $(H^+)$ આપે છે.
આમ,$HNO_3$ પ્રોટોન સ્વીકારે છે,તેથી તે આ પ્રક્રિયામાં $Base$ (બેઇઝ) તરીકે વર્તે છે.

(A) પ્રાથમિક એમાઈન એટલે એવું એમાઈન જેમાં નાઈટ્રોજન પરમાણુ માત્ર એક આલ્કાઈલ અથવા એરાઈલ સમૂહ સાથે જોડાયેલ હોય છે.
$R-NH_2$ બંધારણમાં,$-NH_2$ સમૂહ એવા કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે જે માત્ર એક અન્ય કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે (અથવા મિથાઈલ એમાઈન જેવી સ્થિતિમાં કોઈ અન્ય કાર્બન સાથે નહીં).
આ કાર્બન પરમાણુને પ્રાથમિક $(1^{\circ})$ કાર્બન પરમાણુ તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
તેથી,પ્રાથમિક એમાઈનમાં એમિનો સમૂહ પ્રાથમિક કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે.

(C) આપેલ સંયોજન $CH_3CH_2NHCHO$ છે.
આ એક $N$-વિસ્થાપિત એમાઈડ છે.
મુખ્ય એમાઈડ શૃંખલામાં એક કાર્બન પરમાણુ ($CHO$ સમૂહમાંથી) છે,જે મિથેનામાઈડને અનુરૂપ છે.
નાઈટ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ વિસ્થાપક ઈથાઈલ સમૂહ $(CH_3CH_2-)$ છે.
તેથી,તેનું $IUPAC$ નામ $N$-ઈથાઈલ મિથેનામાઈડ છે.

(C) આઈસોબ્યુટાઈલ એમાઈનનું બંધારણ $(CH_3)_2CH-CH_2-NH_2$ છે.
$IUPAC$ નિયમો મુજબ નામ આપવા માટે,આપણે એમાઈન સમૂહ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરીએ છીએ.
આ શૃંખલામાં $3$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન પ્રોપેન છે.
એમાઈન સમૂહ $1$લા સ્થાને છે અને $2$જા સ્થાને મિથાઈલ સમૂહ જોડાયેલ છે.
તેથી,$IUPAC$ નામ $2-$મિથાઈલપ્રોપેન$-1-$એમાઈન થાય છે.

(C) આપેલ સંયોજન દ્વિતીયક એમાઈન છે: $CH_3-CH_2-NH-CH_3$।
દ્વિતીયક એમાઈન માટે $IUPAC$ નામકરણમાં,નાઈટ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલાને મુખ્ય આલ્કેન ગણવામાં આવે છે અને નાઈટ્રોજન સાથે જોડાયેલા અન્ય આલ્કાઈલ સમૂહને $N$-વિસ્થાપિત સમૂહ તરીકે નામ આપવામાં આવે છે.
અહીં,સૌથી લાંબી શૃંખલા ઈથાઈલ સમૂહ ($2$ કાર્બન) છે,તેથી મુખ્ય એમાઈન $\text{ઈથેનામાઈન}$ છે.
નાઈટ્રોજન સાથે જોડાયેલ અન્ય સમૂહ મિથાઈલ સમૂહ છે,જેને $N$-મિથાઈલ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,$IUPAC$ નામ $N$-મિથાઈલ ઈથેનામાઈન છે.

(B) આણ્વિય સૂત્ર $C_7H_9N$ માટે અસંતૃપ્તતાનું પ્રમાણ $4$ છે. બેન્ઝિન રીંગ હોવાથી,બાકીના પરમાણુઓ રીંગ પર વિસ્થાપિત તરીકે જોડાયેલા હોવા જોઈએ. શક્ય બંધારણીય સમઘટકો નીચે મુજબ છે:
$1$. બેન્ઝાઈલ એમાઈન $(C_6H_5CH_2NH_2)$
$2$. $o$-મિથાઈલ એનિલીન $(2-CH_3C_6H_4NH_2)$
$3$. $m$-મિથાઈલ એનિલીન $(3-CH_3C_6H_4NH_2)$
$4$. $p$-મિથાઈલ એનિલીન $(4-CH_3C_6H_4NH_2)$
$5$. $N$-મિથાઈલ એનિલીન $(C_6H_5NHCH_3)$
આમ,કુલ $5$ બંધારણીય સમઘટકો શક્ય છે.

(B) $1$. ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-NH_2)$ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. સૌથી લાંબી શૃંખલામાં $5$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન પેન્ટેન છે.
$2$. ક્રિયાશીલ સમૂહની નજીક હોય તે છેડેથી ક્રમાંકન કરો. $-NH_2$ સમૂહ $2$ નંબરના સ્થાન પર છે.
$3$. વિસ્થાપિત સમૂહ ઓળખો: $4$ નંબરના સ્થાન પર મિથાઈલ સમૂહ છે.
$4$. આથી,નામ $4-$મિથાઈલપેન્ટેન$-2-$એમાઈન થશે.

(B) આપેલ સંયોજન $CH_2 = CH - CH_2 - NH_2$ છે.
$CH_2 = CH - CH_2 -$ સમૂહને એલાઈલ સમૂહ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
આ એલાઈલ સમૂહ સાથે એમિનો સમૂહ $(-NH_2)$ જોડાયેલ હોવાથી,આ સંયોજનનું સામાન્ય નામ એલાઈલ એમાઈન છે.

(D) આણ્વિય સૂત્ર $C_3H_9N$ એ સંતૃપ્ત એમાઈન દર્શાવે છે.
બંધારણીય સમઘટકોને એમાઈનના પ્રકાર મુજબ વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે:
$1^o$ એમાઈન: $CH_3CH_2CH_2NH_2$ અને $CH_3CH(NH_2)CH_3$.
$2^o$ એમાઈન: $CH_3CH_2NHCH_3$.
$3^o$ એમાઈન: $(CH_3)_3N$.
બંધારણીય સમઘટકોની કુલ સંખ્યા = $4$.

(A) ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટનામાં યુનિયન કાર્બાઇડ પ્લાન્ટની સ્ટોરેજ ટેન્કમાંથી મિથાઈલ આઈસોસાયનેટ ($CH_3-N=C=O$,જેને $MIC$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે) ગેસ લીક થયો હતો.

(A) ભોપાલ ગેસ દુર્ઘટના $1984$ માં યુનિયન કાર્બાઇડ ઇન્ડિયા લિમિટેડના જંતુનાશક પ્લાન્ટમાંથી મિથાઈલ આઈસોસાયનેટ $(CH_3NCO)$ ગેસના આકસ્મિક લીકેજને કારણે થઈ હતી.
તેથી,સાચો વિકલ્પ $A$ છે.

(B) $-NH_2$ સમૂહ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલામાં $3$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન પ્રોપેન છે.
એમાઈન સમૂહ $C1$ પર હોવાથી,પ્રત્યય $-1-$એમાઈન છે.
$C1$ પર ફિનાઈલ સમૂહ અને $C2$ પર મિથાઈલ સમૂહ છે.
$IUPAC$ નામના નિયમો મુજબ,સાચું નામ $2-$મિથાઈલ$-1-$ફિનાઈલપ્રોપેન$-1-$એમાઈન છે.

(C) આપેલ સંયોજન $CH_3CH_2-N(CH_3)-CH_2CH_3$ બંધારણ ધરાવતું તૃતીયક એમાઈન છે.
$IUPAC$ નામકરણ પદ્ધતિ મુજબ,નાઈટ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલાને મુખ્ય આલ્કેન તરીકે પસંદ કરવામાં આવે છે.
અહીં,સૌથી લાંબી શૃંખલા ઈથાઈલ સમૂહ છે,તેથી મુખ્ય નામ $ethanamine$ થશે.
નાઈટ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા અન્ય બે સમૂહો મિથાઈલ અને ઈથાઈલ છે,જેમને $N$-વિસ્થાપિત સમૂહ તરીકે ગણવામાં આવે છે.
મૂળાક્ષર ક્રમ મુજબ,$ethyl$ એ $methyl$ પહેલા આવે છે.
તેથી,સાચું $IUPAC$ નામ $N$-ethyl-$N$-methylethanamine છે.

(C) આપેલ સંયોજન $CH_3-CH_2-NH-CHO$ છે.
તે એક દ્વિતીયક એમાઈડ છે.
મુખ્ય શૃંખલામાં કાર્બોનિલ સમૂહ $(C=O)$ છે,જેમાં એક કાર્બન પરમાણુ છે,જે તેને મેથેનેમાઈડનું વ્યુત્પન્ન બનાવે છે.
ઈથાઈલ સમૂહ $(CH_3-CH_2-)$ નાઈટ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે.
તેથી,$IUPAC$ નામ $N$-ઈથાઈલમેથેનેમાઈડ છે.

(A) આલ્કેન એમાઈડ એ કાર્બોક્સિલિક એસિડ $(C_nH_{2n}O_2)$ માંથી $-OH$ સમૂહને $-NH_2$ સમૂહ દ્વારા બદલીને મેળવવામાં આવે છે.
સંતૃપ્ત પ્રાથમિક એમાઈડ માટે,સામાન્ય સૂત્ર $C_nH_{2n+1}CONH_2$ છે.
આને વિસ્તૃત કરતા,આપણને $C_{n+1}H_{2n+3}NO$ મળે છે.
જો આપણે કુલ કાર્બન પરમાણુઓની સંખ્યા $N$ (જ્યાં $N = n+1$) ના સંદર્ભમાં સામાન્ય સૂત્ર વિચારીએ,તો સૂત્ર $C_NH_{2N+1}NO$ થાય છે.
આપેલા વિકલ્પો મુજબ,$C_nH_{2n+1}NO$ એ પ્રાથમિક એમાઈડ $R-CONH_2$ માટેનું સામાન્ય સૂત્ર દર્શાવે છે.

(A) $CH_3-CH(CH_3)-CH(CH_3)-CH_2NH_2$ સંયોજનનું $IUPAC$ નામકરણ:
$1$. ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-NH_2)$ ધરાવતી સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલા પસંદ કરો. આ શૃંખલામાં $4$ કાર્બન છે,તેથી મુખ્ય આલ્કેન બ્યુટેન છે.
$2$. $-NH_2$ સમૂહ ધરાવતા કાર્બનથી નંબર આપવાનું શરૂ કરો જેથી તેને સૌથી ઓછો ક્રમ મળે. આમ,$-NH_2$ સાથે જોડાયેલ કાર્બન $C-1$ છે.
$3$. $2$ અને $3$ સ્થાન પર બે મિથાઈલ સમૂહ જોડાયેલા છે.
$4$. તેથી,સાચું નામ $2, 3-$ડાયમિથાઈલબ્યુટેન$-1-$એમાઈન છે.

(B) આપેલ બંધારણમાં બેન્ઝીન વલય સાથે નાઈટ્રોજન પરમાણુ જોડાયેલ છે,જેની સાથે બે મિથાઈલ સમૂહ જોડાયેલા છે. આ એક તૃતીયક એમાઈન છે.
$IUPAC$ નામકરણ પદ્ધતિ મુજબ,મુખ્ય શૃંખલા બેન્ઝીન વલય છે અને એમાઈનને બેન્ઝેનેમાઈન (અથવા એનિલિન) ના વ્યુત્પન્ન તરીકે નામ આપવામાં આવે છે.
બે મિથાઈલ સમૂહ નાઈટ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા હોવાથી,તેને $N,N$- પૂર્વગ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી,સાચું $IUPAC$ નામ $N,N$-ડાયમિથાઈલબેન્ઝેનેમાઈન છે.

(C) આકૃતિમાં દર્શાવેલ બંધારણ $R_2N-C(=O)H$ છે.
આ $N$-વિસ્થાપિત ફોર્મામાઇડ દર્શાવે છે,જેમાં એમાઇડ ક્રિયાશીલ સમૂહ $(-CONH-)$ રહેલો છે.
તેથી,હાજર મુખ્ય ક્રિયાશીલ સમૂહ એમાઇડ છે.

(C) પ્રાથમિક એમાઈન એ એવું એમાઈન છે જેમાં નાઈટ્રોજન પરમાણુ માત્ર એક જ કાર્બન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ હોય છે $(R-NH_2)$.
$1$. સેકન્ડરી બ્યુટાઈલ એમાઈન $(CH_3CH_2CH(NH_2)CH_3)$ એ પ્રાથમિક એમાઈન છે.
$2$. ટર્શરી બ્યુટાઈલ એમાઈન $((CH_3)_3CNH_2)$ એ પણ પ્રાથમિક એમાઈન છે.
$3$. $N$-મિથાઈલ ઈથેનામાઈન $(CH_3CH_2NHCH_3)$ એ દ્વિતીયક (સેકન્ડરી) એમાઈન છે કારણ કે નાઈટ્રોજન પરમાણુ બે કાર્બન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે.
તેથી,$N$-મિથાઈલ ઈથેનામાઈન એ પ્રાથમિક એમાઈન નથી.

(D) આપેલ બંધારણ એક તૃતીયક એમાઈન છે જેમાં નાઈટ્રોજન પરમાણુ ત્રણ આલ્કાઈલ સમૂહો સાથે જોડાયેલ છે: બે ઈથાઈલ સમૂહ અને એક મિથાઈલ સમૂહ.
તૃતીયક એમાઈન માટેના $IUPAC$ નામકરણ મુજબ, નાઈટ્રોજન સાથે જોડાયેલ સૌથી લાંબી કાર્બન શૃંખલાને મુખ્ય આલ્કેન તરીકે પસંદ કરવામાં આવે છે.
અહીં, સૌથી લાંબી શૃંખલા ઈથાઈલ સમૂહ (બે કાર્બન) છે, તેથી મુખ્ય નામ $\text{ઈથેનેમાઈન}$ થશે.
નાઈટ્રોજન સાથે જોડાયેલા અન્ય બે સમૂહો ઈથાઈલ અને મિથાઈલ છે.
તેમને $N$-ઈથાઈલ અને $N$-મિથાઈલ વિસ્થાપકો તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
તેથી, સાચું $IUPAC$ નામ $N$-ઈથાઈલ-$N$-મિથાઈલઈથેનેમાઈન છે.

(B) યુરિયા $(NH_2CONH_2)$ નું એસિડ,બેઝ અથવા યુરેઝ ઉત્સેચકની હાજરીમાં જળવિભાજન કરતા એમોનિયા અને કાર્બન ડાયોક્સાઈડ મળે છે.
$NH_2CONH_2 + H_2O \rightarrow 2NH_3 + CO_2$
ત્યારબાદ,કાર્બન ડાયોક્સાઈડ પાણી સાથે પ્રક્રિયા કરીને કાર્બોનિક એસિડ બનાવે છે:
$CO_2 + H_2O \rightarrow H_2CO_3$ (કાર્બોનિક એસિડ)
તેથી,સંપૂર્ણ જળવિભાજનની અંતિમ નીપજ કાર્બોનિક એસિડ છે.

(N/A) એમાઇન્સનું વર્ગીકરણ નાઇટ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા આલ્કાઇલ અથવા એરાઇલ જૂથોની સંખ્યાના આધારે કરવામાં આવે છે.
$(i)$ $1-$નેપ્થાઇલએમાઇન: નાઇટ્રોજન પરમાણુ એક એરાઇલ જૂથ અને બે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે. તેથી,તે પ્રાથમિક $(1^{\circ})$ એમાઇન છે.
$(ii)$ $N,N$-ડાયમિથાઇલ$-1-$નેપ્થાઇલએમાઇન: નાઇટ્રોજન પરમાણુ એક એરાઇલ જૂથ અને બે મિથાઇલ જૂથો સાથે જોડાયેલ છે. તેથી,તે તૃતીયક $(3^{\circ})$ એમાઇન છે.
$(iii)$ $(C_2H_5)_2CHNH_2$: નાઇટ્રોજન પરમાણુ એક આલ્કાઇલ જૂથ અને બે હાઇડ્રોજન પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલ છે. તેથી,તે પ્રાથમિક $(1^{\circ})$ એમાઇન છે.
$(iv)$ $(C_2H_5)_2NH$: નાઇટ્રોજન પરમાણુ બે આલ્કાઇલ જૂથો અને એક હાઇડ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલ છે. તેથી,તે દ્વિતીયક $(2^{\circ})$ એમાઇન છે.
સારાંશ:
પ્રાથમિક $(1^{\circ})$: $(i)$ અને $(iii)$
દ્વિતીયક $(2^{\circ})$: $(iv)$
તૃતીયક $(3^{\circ})$: $(ii)$

(N/A) એમાઈન એ કાર્બનિક સંયોજનો છે જેને એમોનિયા $(NH_3)$ ના વ્યુત્પન્ન તરીકે ગણી શકાય છે. તે એમોનિયાના એક,બે અથવા ત્રણેય હાઇડ્રોજન પરમાણુઓને આલ્કાઈલ અને/અથવા એરાઈલ સમૂહો દ્વારા બદલીને મેળવવામાં આવે છે.

(N/A) એમાઈનનું વર્ગીકરણ એમોનિયાના અણુમાં રહેલા હાઈડ્રોજન પરમાણુઓનું આલ્કાઈલ અથવા એરાઈલ સમૂહ દ્વારા કેટલા વિસ્થાપન થાય છે તેના આધારે કરવામાં આવે છે.
$(i)$ પ્રાથમિક $(1^{\circ})$ એમાઈન: જ્યારે એમોનિયાના એક હાઈડ્રોજન પરમાણુનું આલ્કાઈલ $(R)$ અથવા એરાઈલ $(Ar)$ સમૂહ દ્વારા વિસ્થાપન થાય,ત્યારે $RNH_2$ અથવા $ArNH_2$ મળે છે. ઉદાહરણ: $CH_3CH_2NH_2$ (ઈથેનેમાઈન).
$(ii)$ દ્વિતીયક $(2^{\circ})$ એમાઈન: જ્યારે એમોનિયાના બે હાઈડ્રોજન પરમાણુઓનું આલ્કાઈલ અથવા એરાઈલ સમૂહ દ્વારા વિસ્થાપન થાય,ત્યારે $R_2NH$ મળે છે. ઉદાહરણ: $CH_3NHCH_3$ ($N$-મિથાઈલમિથેનેમાઈન).
$(iii)$ તૃતીયક $(3^{\circ})$ એમાઈન: જ્યારે એમોનિયાના ત્રણેય હાઈડ્રોજન પરમાણુઓનું આલ્કાઈલ અથવા એરાઈલ સમૂહ દ્વારા વિસ્થાપન થાય,ત્યારે $R_3N$ મળે છે. ઉદાહરણ: $(CH_3)_3N$ ($N,N$-ડાયમિથાઈલમિથેનેમાઈન).
એરાઈલ એમાઈન એટલે કે જેમાં નાઈટ્રોજન પરમાણુ સીધો એરોમેટિક વલય સાથે જોડાયેલ હોય. ઉદાહરણ: $C_6H_5NH_2$ (એનિલીન/એમિનોબેન્ઝિન).
જો બધા આલ્કાઈલ કે એરાઈલ સમૂહ સમાન હોય તો તેને 'સરળ' અને જો અલગ હોય તો તેને 'મિશ્ર' એમાઈન કહેવાય છે.

(N/A) એમાઈન સંયોજનોનું સામાન્ય નામકરણ:
$(i)$ પ્રાથમિક આલ્કાઈલ એમાઈન: એલિફેટિક એમાઈનમાં,સંયોજનનું નામ આલ્કાઈલ ગ્રુપની આગળ 'એમાઈન' શબ્દ લગાડીને આપવામાં આવે છે (દા.ત.,$C_2H_5NH_2$ એ ઈથાઈલ એમાઈન છે).
$(ii)$ દ્વિતીયક અને તૃતીયક આલ્કાઈલ એમાઈન: જ્યારે બે કે તેથી વધુ ગ્રુપ સમાન હોય,ત્યારે આલ્કાઈલ ગ્રુપના નામની આગળ 'ડાય' કે 'ટ્રાય' પૂર્વગ લગાડવામાં આવે છે (દા.ત.,$(CH_3)_2NH$ એ ડાયમિથાઈલ એમાઈન અને $(CH_3)_3N$ એ ટ્રાયમિથાઈલ એમાઈન છે).
$IUPAC$ પદ્ધતિમાં એમાઈન સંયોજનોનું નામકરણ:
$(i)$ $IUPAC$ પદ્ધતિમાં,એમાઈનને આલ્કેનેમાઈન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે,જે આલ્કેનના '$e$' ને 'એમાઈન' શબ્દ દ્વારા બદલીને મેળવવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$CH_3NH_2$ એ મિથેનેમાઈન અને $CH_3CH_2NH_2$ એ ઈથેનેમાઈન છે.
$(ii)$ જો મુખ્ય શૃંખલામાં અલગ-અલગ સ્થાનો પર એક કરતા વધુ એમિનો ગ્રુપ હાજર હોય,તો તેમના સ્થાનોને $-NH_2$ ગ્રુપ ધરાવતા કાર્બન પરમાણુઓને નંબર આપીને દર્શાવવામાં આવે છે,અને એમાઈન સાથે 'ડાય','ટ્રાય' વગેરે જેવા યોગ્ય પૂર્વગ લગાડવામાં આવે છે. હાઈડ્રોકાર્બન ભાગના પ્રત્યયનો '$e$' અક્ષર જાળવી રાખવામાં આવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$H_2N-CH_2-CH_2-NH_2$ ને ઈથેન$-1,2-$ડાયએમાઈન કહેવાય છે.
$(iii)$ દ્વિતીયક અને તૃતીયક એમાઈન સંયોજનો માટે,નાઈટ્રોજન પરમાણુ સાથે જોડાયેલા વિસ્થાપકોનું સ્થાન દર્શાવવા માટે '$N$' અક્ષરનો ઉપયોગ થાય છે.
$(iv)$ એરિલ એમાઈનમાં,$-NH_2$ ગ્રુપ સીધું બેન્ઝીન રિંગ સાથે જોડાયેલું હોય છે. $C_6H_5NH_2$ (એનિલીન) એ એરિલ એમાઈનનું સૌથી સરળ ઉદાહરણ છે.