R.Q. Questions in Gujarati

(C) શ્વસનાંક $(RQ)$ એટલે શ્વસન દરમિયાન મુક્ત થયેલા $CO_2$ ના કદ અને વપરાયેલા $O_2$ ના કદનો ગુણોત્તર.
કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ માટે, $RQ$ નું મૂલ્ય $1$ હોય છે કારણ કે મુક્ત થયેલ $CO_2$ અને વપરાયેલ $O_2$ નું કદ સમાન હોય છે.
ચરબી માટે, $RQ$ હંમેશા $1$ કરતા ઓછો હોય છે (સામાન્ય રીતે $0.7$ ની આસપાસ) કારણ કે તેના ઓક્સિડેશન માટે વધુ ઓક્સિજનની જરૂર પડે છે.
તેથી, $\text{વિધાન}-I$ ખોટું છે કારણ કે ચરબી માટે $RQ < 1$ હોય છે, અને $\text{વિધાન}-II$ પણ ખોટું છે કારણ કે કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ માટે $RQ = 1$ હોય છે.

(B) શ્વસનાંક $(RQ)$ એ મુક્ત થતા $CO_{2}$ ના કદ અને વપરાતા $O_{2}$ ના કદના ગુણોત્તર તરીકે ગણવામાં આવે છે.
આપેલ સમીકરણ માટે: $RQ = \frac{102 CO_{2}}{145 O_{2}} \approx 0.7$.
આશરે $0.7$ જેટલું $RQ$ મૂલ્ય ચરબી અથવા ફેટી એસિડ (દા.ત.,ટ્રાયપામિટિન) માટે લાક્ષણિક છે.
સામાન્ય રીતે કાર્બોદિત માટે $RQ$ નું મૂલ્ય $1.0$ હોય છે,જ્યારે પ્રોટીન માટે તે આશરે $0.9$ હોય છે.
તેથી,આપેલ સબસ્ટ્રેટ $C_{51}H_{98}O_{6}$ એ ચરબી છે.

(C) સાચો જવાબ $C$ છે.
જ્યારે કાર્બોદિત પદાર્થો જેવા કે ગ્લુકોઝનો શ્વસન આધાર તરીકે ઉપયોગ થાય છે અને તેનું સંપૂર્ણ ઓક્સિડેશન થાય છે, ત્યારે શ્વસનાંક $(RQ)$ $1$ હોય છે.
આનું કારણ એ છે કે જારક શ્વસનની પ્રક્રિયા દરમિયાન મુક્ત થતા $CO_2$ નું કદ અને વપરાતા $O_2$ નું કદ સમાન હોય છે, જે નીચે મુજબના સમીકરણ દ્વારા દર્શાવી શકાય છે: $C_6H_{12}O_6 + 6O_2 \rightarrow 6CO_2 + 6H_2O + \text{Energy}$.
આમ, $RQ = \frac{\text{મુક્ત થતા } CO_2 \text{ નું કદ}}{\text{વપરાતા } O_2 \text{ નું કદ}} = \frac{6}{6} = 1$.

(B) શ્વસનાંક $(RQ)$ એ શ્વસન દરમિયાન મુક્ત થયેલા $CO_2$ ના કદ અને વપરાયેલા $O_2$ ના કદના ગુણોત્તર તરીકે વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવે છે.
સૂત્ર: $RQ = \frac{\text{મુક્ત થયેલ } CO_2 \text{ નું કદ}}{\text{વપરાયેલ } O_2 \text{ નું કદ}}$
આપેલ છે:
મુક્ત થયેલ $CO_2$ નું કદ = $102$
વપરાયેલ $O_2$ નું કદ = $145$
ગણતરી: $RQ = \frac{102}{145} \approx 0.703$
એક દશાંશ સ્થળ સુધી રાઉન્ડિંગ કરતા,$RQ$ નું મૂલ્ય $0.7$ મળે છે.

(D) સાચો જવાબ $D$ છે।
શ્વસનાંક $(RQ)$ એટલે શ્વસન દરમિયાન મુક્ત થતા $CO_2$ ના કદ અને વપરાતા $O_2$ ના કદનો ગુણોત્તર।
$RQ = \frac{\text{મુક્ત થતા } CO_2 \text{ નું કદ}}{\text{વપરાતા } O_2 \text{ નું કદ}}$.
$RQ$ નું મૂલ્ય સંપૂર્ણપણે ઓક્સિડેશન પામતા શ્વસન આધારકની પ્રકૃતિ પર આધાર રાખે છે।
કાર્બોદિત પદાર્થો માટે $RQ$ નું મૂલ્ય $1.0$ હોય છે।
ચરબી (લિપિડ્સ) માટે $RQ$ નું મૂલ્ય $1.0$ કરતા ઓછું (આશરે $0.7$) હોય છે।
પ્રોટીન માટે $RQ$ નું મૂલ્ય આશરે $0.9$ હોય છે।

(D) શ્વસન ગુણાંક $(RQ)$ એટલે શ્વસન દરમિયાન મુક્ત થયેલા $CO_2$ ના કદ અને વપરાયેલા $O_2$ ના કદનો ગુણોત્તર.
$RQ = \frac{\text{મુક્ત થયેલ } CO_2 \text{ નું કદ}}{\text{વપરાયેલ } O_2 \text{ નું કદ}}$
આપેલ સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણ પરથી: $2(C_5H_9O_5) + 145O_2 \rightarrow 102CO_2 + 98H_2O + \text{energy}$.
મુક્ત થયેલ $CO_2$ નું કદ $102$ એકમ છે અને વપરાયેલ $O_2$ નું કદ $145$ એકમ છે.
$RQ = \frac{102}{145} \approx 0.703$.
આ કિંમત $0.5$ અને $0.95$ ની વચ્ચે આવે છે,તેથી સાચો વિકલ્પ $D$ છે.