Gujarati

ABA Questions in Gujarati

Class 11 Biology · Plant Growth and Development · ABA

91+

Questions

Gujarati

Language

100%

With Solutions

Showing 47 of 91 questions in Gujarati

1
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું પાણીના તણાવ (water stress) દરમિયાન ઉત્પન્ન થાય છે અને વાયુરંધ્ર (stomata) બંધ થવાનું કારણ બને છે?
A
સાયટોકાઈનિન
B
ઓક્સિન
C
$GA_3$
D
$ABA$

Solution

(D) એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક છે જે તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ તરીકે કાર્ય કરે છે. પાણીના તણાવ (દુષ્કાળ) ની સ્થિતિ દરમિયાન,પર્ણોમાં $ABA$ નું સંશ્લેષણ થાય છે. તે રક્ષક કોષોમાંથી પોટેશિયમ આયનો $(K^+)$ ના બહાર નીકળવાની પ્રક્રિયાને ઉત્તેજિત કરે છે,જેના પરિણામે આશૂનતા દબાણમાં ઘટાડો થાય છે અને બાષ્પોત્સર્જન દ્વારા પાણીનો વ્યય અટકાવવા માટે વાયુરંધ્ર બંધ થઈ જાય છે.
2
MediumMCQ
એબ્સિસિક એસિડ (Abscisic acid) શું નિયંત્રિત કરે છે?
A
પ્રરોહની લંબાઈમાં વધારો
B
કોષ લંબાઈ અને કોષ દીવાલનું નિર્માણ
C
કોષ વિભાજન
D
પર્ણ પતન અને સુષુપ્તતા

Solution

(D) એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક છે. તે પર્ણો,પુષ્પો અને ફળોના પતનમાં (abscission) મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. $ABA$ નો છંટકાવ કરવાથી પર્ણો ઝડપથી ખરી પડે છે. વધુમાં,તે કલિકાઓ અને બીજમાં સુષુપ્તતા (dormancy) પ્રેરે છે,જે વનસ્પતિને પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં જીવંત રહેવામાં મદદ કરે છે.
3
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું કુદરતી રીતે જોવા મળતું વૃદ્ધિ અવરોધક છે?
A
$IAA$
B
$ABA$
C
$NAA$
D
$GA$

Solution

(B) $IAA$ (ઇન્ડોલ$-3-$એસેટિક એસિડ),$NAA$ (નેપ્થલીન એસેટિક એસિડ) અને $GA$ (જિબરેલિક એસિડ) એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ પ્રેરકો છે.
$ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) એ કુદરતી રીતે જોવા મળતું વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક છે જે બીજની સુષુપ્તતા અને તણાવ પ્રતિભાવોમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
4
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ છે?
A
ડોર્મિન
B
ફોર્મેલિન
C
એસીટીલીન
D
ઉપરોક્ત તમામ

Solution

(A) ડોર્મિન, જેને એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે વનસ્પતિની વૃદ્ધિને અવરોધતું જાણીતું અંતઃસ્ત્રાવ છે。
ફોર્મેલિન એ ફોર્માલ્ડિહાઈડનું $40\%$ દ્રાવણ છે, જેનો ઉપયોગ જંતુનાશક અથવા પ્રિઝર્વેટિવ તરીકે થાય છે, તે અંતઃસ્ત્રાવ નથી。
એસીટીલીન એ હાઈડ્રોકાર્બન વાયુ $(C_2H_2)$ છે જેનો ઉપયોગ વેલ્ડિંગમાં થાય છે; જોકે તે ફળ પકવવામાં મદદ કરી શકે છે, પરંતુ તે $ABA$ અથવા ઈથિલિનની જેમ કુદરતી રીતે બનતું વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ નથી。
તેથી, માત્ર ડોર્મિન જ વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ છે。
5
MediumMCQ
મેલેઈક હાઈડ્રેઝાઈડનો ઉપયોગ શેના માટે થાય છે?
A
સુષુપ્ત અવસ્થા લંબાવવા માટે
B
સુષુપ્ત અવસ્થા તોડવા માટે
C
$(a)$ અને $(b)$ બંને
D
ઉપરોક્તમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(A) મેલેઈક હાઈડ્રેઝાઈડ એ એક કૃત્રિમ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામક છે જે વૃદ્ધિ અવરોધક તરીકે કાર્ય કરે છે. તે વનસ્પતિના વર્ધમાન પેશીઓમાં કોષ વિભાજનને અટકાવે છે. વૃદ્ધિને દબાવીને,તેનો ઉપયોગ સામાન્ય રીતે ડુંગળી અને બટાકા જેવા પાકોમાં સુષુપ્ત અવસ્થાને લંબાવવા માટે થાય છે,જેથી સંગ્રહ દરમિયાન અંકુરણ અટકાવી શકાય.
6
MediumMCQ
"Dormin" એ શું છે?
A
વૃદ્ધિ પ્રેરક
B
ઓક્સિન
C
એબ્સિસિક એસિડ
D
ઉપરોક્તમાંથી કોઈ નહીં

Solution

(C) $Abscisic \, acid$ ને સ્ટ્રેસ હોર્મોન અથવા $Dormin$ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે।
$Eagle$ અને $Wareing$ $(1963)$ એ $Acer$ $(Birch)$ વનસ્પતિની સુષુપ્ત કલિકાઓમાંથી $Dormin$ નામનો પદાર્થ શોધ્યો હતો, જે બીજમાં સુષુપ્તતા લાવવા માટે સક્ષમ છે।
7
MediumMCQ
અબ્સિસન ઝોન (અલગ પડતો વિસ્તાર) નું નિર્માણ નીચેનામાંથી કોના દ્વારા પ્રેરિત થઈ શકે છે?
A
ઓક્સિન્સ
B
જિબરેલિન્સ
C
સાયટોકાઈનિન
D
એબ્સિસિક એસિડ

Solution

(D) એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક છે જે અબ્સિસન (ખરવાની પ્રક્રિયા) માં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે પર્ણો,પુષ્પો અને ફળોમાં અબ્સિસન ઝોનનું નિર્માણ પ્રેરે છે,જેના કારણે તે વનસ્પતિના દેહથી અલગ થઈ જાય છે.
સામાન્ય રીતે ઓક્સિન્સ અબ્સિસનને અવરોધે છે,જ્યારે $ABA$ આ પ્રક્રિયાને પ્રોત્સાહન આપે છે,ખાસ કરીને તણાવની સ્થિતિમાં અથવા વૃદ્ધત્વ દરમિયાન.
8
EasyMCQ
બીજમાં નીચેનામાંથી કોની હાજરી સુષુપ્ત અવસ્થા (dormancy) સાથે સંકળાયેલી છે?
A
સ્ટાર્ચ
B
એબ્સિસિક એસિડ
C
ઇથિલીન
D
જિબરેલિક એસિડ

Solution

(B) એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક છે. તે બીજના વિકાસ,પરિપક્વતા અને બીજની સુષુપ્તતાને પ્રેરિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓને અવરોધીને,$ABA$ બીજને પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં અંકુરિત થતા અટકાવે છે,જેથી તેમનું અસ્તિત્વ ટકી રહે છે. તેનાથી વિપરીત,જિબરેલિક એસિડ બીજના અંકુરણને પ્રોત્સાહન આપે છે.
9
MediumMCQ
એબ્સિસિક એસિડની સારવારથી શું પરિણામ મળે છે?
A
પર્ણનો વિસ્તાર
B
પ્રકાંડની લંબાઈમાં વધારો
C
વાયુરંધ્ર બંધ થવા
D
મૂળની લંબાઈમાં વધારો

Solution

(C) એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ વનસ્પતિઓમાં તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ તરીકે કાર્ય કરે છે.
જ્યારે વનસ્પતિઓ પાણીના તણાવનો અનુભવ કરે છે,ત્યારે પર્ણોમાં $ABA$ નું સંશ્લેષણ થાય છે.
તે રક્ષક કોષોમાં $H^+/K^+$ વિનિમય પદ્ધતિને અવરોધે છે અને પોટેશિયમ આયનો $(K^+)$ તથા મેલેટના નિકાલને પ્રોત્સાહન આપે છે.
આ રીતે આસૃતિ સક્રિય દ્રાવ્યોમાં ઘટાડો થવાથી રક્ષક કોષોમાંથી પાણી બહાર નીકળી જાય છે,જેના કારણે તે શિથિલ બને છે.
પરિણામે,વધુ પડતું બાષ્પોત્સર્જન અટકાવવા માટે વાયુરંધ્ર બંધ થઈ જાય છે.
10
MediumMCQ
ઝેન્થોક્સિન (Xanthoxin) એ શું છે?
A
ઓક્સિન
B
જિબરેલિન
C
સાયટોકાઈનિન
D
ડોર્મિન

Solution

(D) ઝેન્થોક્સિન એ વનસ્પતિઓમાં જોવા મળતું કુદરતી વૃદ્ધિ અવરોધક છે. તે રાસાયણિક રીતે એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ સાથે સંબંધિત છે. ઐતિહાસિક રીતે,એબ્સિસિક એસિડને 'ડોર્મિન' તરીકે પણ ઓળખવામાં આવતું હતું કારણ કે તે બીજ અને કલિકાઓમાં સુષુપ્તતા (dormancy) લાવવામાં ભૂમિકા ભજવે છે. તેથી,ઝેન્થોક્સિનને ડોર્મિનના એક પ્રકાર તરીકે વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
11
DifficultMCQ
$ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) ધરાવે છે:
A
એક સંમિત કાર્બન પરમાણુ
B
એક અસમમિત કાર્બન પરમાણુ
C
એક સંમિત અને બે અસમમિત કાર્બન પરમાણુઓ
D
એક અસમમિત અને બે સંમિત કાર્બન પરમાણુઓ

Solution

(D) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) નું રાસાયણિક બંધારણ $C_{15}H_{20}O_4$ છે.
$ABA$ ના બંધારણમાં,સાયક્લોહેક્સિન રિંગના $C-1'$ સ્થાન પર એક કાયરલ કેન્દ્ર હોય છે,જે તેને અસમમિત કાર્બન પરમાણુ બનાવે છે.
વધુમાં,અણુમાં તેના બંધારણમાં ઘણા સંમિત કાર્બન પરમાણુઓ હોય છે,ખાસ કરીને જે દ્વિબંધ અને રિંગ બંધારણમાં સામેલ છે,જેની સાથે ચાર અલગ-અલગ જૂથો જોડાયેલા હોતા નથી.
તેથી,$ABA$ એક અસમમિત કાર્બન પરમાણુ અને ઘણા સંમિત કાર્બન પરમાણુઓ ધરાવે છે,જે વિકલ્પ $D$ ને તેના કાર્બન વિન્યાસ માટે સૌથી સચોટ વર્ણન બનાવે છે.
12
MediumMCQ
એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ શેને પ્રોત્સાહન આપે છે?
A
કોષ વિભાજન
B
પર્ણ પતન
C
અંકુરણ
D
કલિકાસર્જન

Solution

(B) એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક છે.
તે પર્ણો અને ફળોમાં પતન સ્તર (abscission layer) ના નિર્માણને પ્રોત્સાહન આપે છે,જે પર્ણ પતન અને ફળ ખરવા તરફ દોરી જાય છે.
તેથી,તેને સ્ટ્રેસ હોર્મોન તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
13
MediumMCQ
કયું અંતઃસ્ત્રાવ ફળના ગર્ભ (pulp),બીજાવરણ અને સુષુપ્ત કલિકાઓમાં હાજર હોય છે?
A
$IAA$
B
$BA$
C
$GA$
D
$ABA$

Solution

(D) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક અંતઃસ્ત્રાવ છે.
તે વનસ્પતિના પેશીઓમાં વ્યાપકપણે વિતરિત હોય છે,જેમાં ફળનો ગર્ભ,બીજાવરણ અને સુષુપ્ત કલિકાઓનો સમાવેશ થાય છે.
તે બીજની સુષુપ્તતા,કલિકાની સુષુપ્તતા અને વૃદ્ધિને અવરોધવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જે વનસ્પતિને પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવામાં મદદ કરે છે.
14
MediumMCQ
જ્યારે વનસ્પતિ પાણીની અછતનો સામનો કરે છે,ત્યારે તેના પર્ણમધ્ય (mesophyll) પેશીમાં નીચેનામાંથી કયો અંતઃસ્ત્રાવ સંશ્લેષિત થાય છે?
A
ઓક્સિન
B
જિબરેલિન
C
સાયટોકાઈનિન
D
એબ્સિસિક એસિડ

Solution

(D) એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ ને વનસ્પતિમાં તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ (stress hormone) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. જ્યારે વનસ્પતિ પાણીના તણાવ અથવા અછતનો અનુભવ કરે છે,ત્યારે પર્ણના પર્ણમધ્ય કોષોમાં $ABA$ નું સંશ્લેષણ થાય છે. તે બાષ્પોત્સર્જનનો દર ઘટાડવા માટે વાયુરંધ્રોને બંધ કરવાનું કાર્ય કરે છે,જેનાથી વનસ્પતિ પાણીનો સંગ્રહ કરી શકે છે અને દુષ્કાળ જેવી પરિસ્થિતિમાં ટકી શકે છે.
15
MediumMCQ
$ABA$ શેમાં સંકળાયેલ છે?
A
બીજની સુષુપ્તતા
B
મૂળની લંબાઈમાં વધારો
C
પ્રરોહની લંબાઈમાં વધારો
D
કોષ વિભાજનમાં વધારો

Solution

(A) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક તરીકે કાર્ય કરે છે. તે બીજ અને કલિકાઓમાં સુષુપ્તતા પ્રેરે છે,જે વનસ્પતિને શિયાળો કે દુષ્કાળ જેવી પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવામાં મદદ કરે છે. તેથી,તે વૃદ્ધિને પ્રોત્સાહિત કરવાને બદલે અવરોધે છે.
16
MediumMCQ
પર્ણ પતન દરમિયાન નીચેનામાંથી કયો અંતઃસ્ત્રાવ ઉત્પન્ન થાય છે?
A
$ABA$
B
સાયટોકાઈનિન
C
ફ્લોરિજન
D
ઉપરોક્ત તમામ

Solution

(A) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક અંતઃસ્ત્રાવ છે જે પર્ણો,પુષ્પો અને ફળોના અલગીકરણ (abscission) માં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. પર્ણના જીર્ણતા અને પર્ણ પતનની પ્રક્રિયા દરમિયાન,અલગીકરણ સ્તરના નિર્માણને પ્રોત્સાહન આપવા માટે વનસ્પતિ પેશીઓમાં $ABA$ નું પ્રમાણ વધે છે.
17
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયું અંતઃસ્ત્રાવ વૃદ્ધત્વ (senescence) માટે જવાબદાર છે?
A
$GA$
B
$ABA$
C
ઓક્સિન
D
સાયટોકાઈનિન

Solution

(B) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) ક્લોરોફિલનો નાશ કરીને અને પ્રોટીન તથા $RNA$ સંશ્લેષણને અવરોધીને પર્ણોના વૃદ્ધત્વને ઉત્તેજિત કરે છે.
18
MediumMCQ
અંકુરણના સૌથી સામાન્ય રીતે જોવા મળતા અવરોધકોમાંનું એક છે
A
જિબરેલિક એસિડ
B
એબ્સિસિક એસિડ
C
પેન્ટોથેનિક એસિડ
D
ટાર્ટરિક એસિડ

Solution

(B) $Abscisic$ $acid$ $(ABA)$ એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક તરીકે જાણીતું છે.
તે બીજ અંકુરણની પ્રક્રિયાને અવરોધીને બીજની સુષુપ્તતાનું નિયમન કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
$Gibberellic$ $acid$ એ $ABA$ ના વિરોધી તરીકે કાર્ય કરે છે અને બીજ અંકુરણને પ્રોત્સાહન આપે છે.
તેથી,$Abscisic$ $acid$ એ સાચો જવાબ છે.
19
MediumMCQ
કલિકા સુષુપ્તતા (Bud dormancy) કોના દ્વારા પ્રેરિત થાય છે?
A
$ABA$
B
$IAA$
C
ઇથિલીન
D
જિબરેલિક એસિડ

Solution

(A) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે શિયાળાની શરૂઆત સાથે કલિકા સુષુપ્તતાને પ્રેરિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જેથી વનસ્પતિને પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓથી બચાવી શકાય.
તેથી,કલિકામાં સુષુપ્તતા લાવવા માટે $ABA$ જવાબદાર છે.
20
MediumMCQ
એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ એ તણાવ સંબંધિત અંતઃસ્ત્રાવ છે અને તે:
A
ફળના વિકાસમાં મદદ કરે છે
B
ફળના પાકવાની પ્રક્રિયાને ઝડપી બનાવે છે
C
સમભાજનને ઉત્તેજિત કરે છે
D
વાયુરંધ્ર બંધ કરવામાં મધ્યસ્થી કરે છે

Solution

(D) એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ ને તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે કારણ કે તે વિવિધ પ્રકારના તણાવ સામે વનસ્પતિની સહનશીલતા વધારે છે.
તેની મુખ્ય શારીરિક ભૂમિકાઓમાંની એક પાણીના તણાવના પ્રતિભાવમાં વાયુરંધ્ર (stomata) ને બંધ કરવાનું છે,જેનાથી બાષ્પોત્સર્જનનો દર ઘટે છે અને પાણીનું સંરક્ષણ થાય છે.
તેથી,તે વાયુરંધ્ર બંધ કરવામાં મધ્યસ્થી કરે છે તેમ કહેવું યોગ્ય છે.
21
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયા વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવને 'સ્ટ્રેસ હોર્મોન' (તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે?
A
જિબરેલિન
B
કાઇનેટિન
C
ઓક્સિન
D
એબ્સિસિક એસિડ

Solution

(D) $\text{એબ્સિસિક}$ $\text{એસિડ}$ $(ABA)$ ને વનસ્પતિઓમાં સ્ટ્રેસ હોર્મોન તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે દુષ્કાળ, જલપ્લાવન (waterlogging) અને અતિશય તાપમાન જેવી પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવામાં વનસ્પતિને મદદ કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
જ્યારે વનસ્પતિ આવા તણાવનો સામનો કરે છે, ત્યારે $ABA$ નું સંશ્લેષણ ઉત્તેજિત થાય છે, જે પાણીના વ્યયને રોકવા માટે વાયુરંધ્ર બંધ થવા જેવી પ્રતિક્રિયાઓ તરફ દોરી જાય છે.
22
MediumMCQ
પર્ણનું ખરવું (Leaf abscission),ફળનું પડવું અને કલિકા સુષુપ્તતા કયા વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ દ્વારા થાય છે?
A
ઓક્સિન
B
સાયટોકાઈનિન
C
જિબરેલિન
D
એબ્સિસિક એસિડ

Solution

(D) એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ વનસ્પતિઓમાં તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ તરીકે ઓળખાય છે.
તે પર્ણો અને ફળોના ખરવાની પ્રક્રિયાને પ્રોત્સાહન આપવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જે વનસ્પતિના શરીરથી આ ભાગોનું અલગ થવું છે.
વધુમાં,$ABA$ વનસ્પતિના ચયાપચયના અવરોધક તરીકે કાર્ય કરે છે અને કલિકા સુષુપ્તતાને પ્રોત્સાહન આપે છે,જે વનસ્પતિને પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,આ પ્રક્રિયાઓ માટે જવાબદાર યોગ્ય વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ એબ્સિસિક એસિડ છે.
23
MediumMCQ
વાયુરંધ્ર બંધ કરવા માટે જવાબદાર અંતઃસ્ત્રાવ કયો છે?
A
$GA$
B
કાઈનેટિન
C
$ABA$
D
$IBA$

Solution

(C) સાચો જવાબ $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) છે.
$ABA$ ને વનસ્પતિઓમાં તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ (stress hormone) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
જ્યારે તેને પર્ણો પર ખૂબ જ ઓછી માત્રામાં છાંટવામાં આવે છે,ત્યારે તે વાયુરંધ્રને આંશિક રીતે બંધ કરવા પ્રેરે છે.
આ પ્રક્રિયા બાષ્પોત્સર્જનના દરને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડે છે,જેનાથી વનસ્પતિને પાણીની અછત કે દુષ્કાળના સમયમાં પાણીનો સંગ્રહ કરવામાં મદદ મળે છે.
24
MediumMCQ
વાયુરંધ્ર (stomata) પર અંતઃસ્ત્રાવોની અસરના સંદર્ભમાં નીચેનામાંથી કયું વિધાન સાચું છે?
A
$ABA$ વાયુરંધ્ર ખોલે છે
B
$ABA$ અને સાયટોકાઈનિનની વાયુરંધ્ર પર કોઈ અસર થતી નથી
C
$ABA$ વાયુરંધ્ર ખોલે છે અને સાયટોકાઈનિન બંધ કરે છે
D
$ABA$ વાયુરંધ્ર બંધ કરે છે અને સાયટોકાઈનિન ખોલે છે

Solution

(D) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) એ એક તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ છે જે પાણીની અછતની સ્થિતિમાં પાણીનો વ્યય અટકાવવા માટે વાયુરંધ્રને બંધ કરવાનું કાર્ય કરે છે.
બીજી તરફ,સાયટોકાઈનિન વાયુરંધ્ર ખોલવા માટે પ્રોત્સાહન આપે છે,કારણ કે તે એવા ઉત્સેચકોના સંશ્લેષણને ઉત્તેજિત કરે છે જે રક્ષક કોષોના આસૃતિ પોટેન્શિયલમાં વધારો કરે છે,જેનાથી પાણીનું શોષણ વધે છે અને આશૂનતા દબાણ (turgor pressure) વધે છે.
25
MediumMCQ
કયો વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ તેના સંશ્લેષણના સ્થાન પર જ સ્થિત હોય છે?
A
જિબરેલિન
B
ઓક્સિન
C
ઇથિલીન
D
$ABA$

Solution

(D) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) એવો વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ છે જે તેના સંશ્લેષણના સ્થાન પર જ સ્થિત હોય છે. ઓક્સિન અથવા જિબરેલિન જેવા અન્ય અંતઃસ્ત્રાવો કે જે તેમના ઉત્પાદનના સ્થાનથી કાર્યના સ્થાન સુધી વહન પામે છે,તેનાથી વિપરીત $ABA$ ઘણીવાર તે પેશીઓમાં સ્થાનિક રીતે કાર્ય કરે છે જ્યાં તેનું સંશ્લેષણ થાય છે,ખાસ કરીને પાણીની અછત જેવી તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિઓમાં.
26
MediumMCQ
અતિશય દુષ્કાળની સ્થિતિમાં,નીચેનામાંથી કયું વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ ઉત્પન્ન થાય છે જેના કારણે વાયુરંધ્ર (stomata) બંધ થઈ જાય છે?
A
$ABA$
B
$IAA$
C
જિબરેલિન
D
એસ્કોર્બિક એસિડ

Solution

(A) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) વનસ્પતિઓમાં તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ (stress hormone) તરીકે ઓળખાય છે.
અતિશય દુષ્કાળની સ્થિતિમાં,પર્ણોમાં $ABA$ નું સંશ્લેષણ થાય છે.
તે વાયુરંધ્રના રક્ષક કોષો પર કાર્ય કરે છે,જે પોટેશિયમ આયનો $(K^+)$ અને પાણીના બહાર નીકળવાની પ્રક્રિયાને ઉત્તેજિત કરે છે,જેનાથી કોષોનો આસુનદાબ (turgor pressure) ઘટે છે.
પરિણામે,બાષ્પોત્સર્જન દ્વારા પાણીનો વધુ પડતો વ્યય અટકાવવા માટે વાયુરંધ્ર બંધ થઈ જાય છે.
27
MediumMCQ
એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ એ એન્ટિટ્રાન્સપિરન્ટ છે. તે બાષ્પોત્સર્જનને કેવી રીતે અટકાવે છે?
A
વાયુરંધ્ર પર પાણી માટે અભેદ્ય પડ બનાવીને
B
$K^+$ આયનોના શોષણને અટકાવીને,જેનાથી રક્ષક કોષોની આસૃતિ સાંદ્રતા ઘટે છે અને તે શિથિલ બને છે
C
સ્ટાર્ચના નિર્માણને પ્રેરીને,જેનાથી રક્ષક કોષોની આસૃતિ સાંદ્રતા ઘટે છે અને તે શિથિલ બને છે
D
શ્વસન વધારીને,જેનાથી રક્ષક કોષોમાં $CO_2$ ની સાંદ્રતા વધે છે જે રક્ષક કોષોને શિથિલ રાખવામાં મદદ કરે છે

Solution

(B) એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ એક તણાવ હોર્મોન તરીકે કાર્ય કરે છે જે પાણીની અછતની સ્થિતિમાં વાયુરંધ્રને બંધ કરવામાં મદદ કરે છે.
તે રક્ષક કોષોમાં $K^+$ આયનોના સક્રિય શોષણને અવરોધીને કાર્ય કરે છે.
જેમ $K^+$ આયનોની સાંદ્રતા ઘટે છે,તેમ રક્ષક કોષોનું આસૃતિ પોટેન્શિયલ વધે છે (દ્રાવ્યની સાંદ્રતા ઘટે છે),જેના પરિણામે પાણી રક્ષક કોષોમાંથી બહાર નીકળીને આસપાસના સહાયક કોષોમાં જાય છે.
પાણીના આ નુકસાનને કારણે રક્ષક કોષો શિથિલ (flaccid) બને છે,જેના પરિણામે વાયુરંધ્ર બંધ થાય છે અને બાષ્પોત્સર્જન ઘટે છે.
28
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કોના દ્વારા કલિકામાં સુષુપ્તતા પ્રેરાય છે?
A
$ABA$
B
ઇથિલીન
C
$IAA$
D
જીબરેલિક એસિડ

Solution

(A) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક તરીકે ઓળખાય છે.
તે કલિકામાં સુષુપ્તતા પ્રેરાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે,જે વનસ્પતિને ઠંડી કે દુષ્કાળ જેવી પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવામાં મદદ કરે છે.
ચયાપચયની પ્રક્રિયાઓ અને વૃદ્ધિને અવરોધીને,$ABA$ એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે અનુકૂળ પરિસ્થિતિઓ પાછી ન આવે ત્યાં સુધી કલિકા નિષ્ક્રિય રહે.
તેની સામે,જીબરેલિક એસિડ $(GA)$ સામાન્ય રીતે વૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન આપે છે અને સુષુપ્તતા તોડે છે.
29
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કોણ વનસ્પતિની વૃદ્ધિને અવરોધે છે અને સુષુપ્તતાને પ્રેરે છે?
A
સાયટોકાઈનીન
B
ઓક્સિન
C
જિબરેલિન
D
એબ્સિસિક એસિડ

Solution

(D) એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ વનસ્પતિમાં તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ તરીકે ઓળખાય છે.
તે સામાન્ય વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક તરીકે કાર્ય કરે છે.
તે બીજના વિકાસ,પરિપક્વતા અને સુષુપ્તતામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
$ABA$ બીજને સૂકાઈ જવાથી અને વૃદ્ધિ માટે પ્રતિકૂળ પરિબળો સામે રક્ષણ આપવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,તે સુષુપ્તતાને પ્રેરે છે અને વનસ્પતિની વૃદ્ધિને અવરોધે છે.
30
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું સામાન્ય રીતે જીબરેલિનની વિરુદ્ધ અસરકારકતા (antagonist) દર્શાવે છે?
A
ઝિએટીન
B
ઇથિલિન
C
$ABA$
D
$IAA$

Solution

(C) જીબરેલિન એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ પ્રેરક અંતઃસ્ત્રાવ છે જે બીજનું અંકુરણ,પ્રકાંડની લંબાઈમાં વધારો અને પુષ્પસર્જનને ઉત્તેજિત કરે છે. $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક છે જે જીબરેલિનની વિરુદ્ધ અસરકારકતા (antagonist) દર્શાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,જીબરેલિન બીજના અંકુરણને પ્રોત્સાહન આપે છે,જ્યારે $ABA$ તેને અવરોધે છે અને બીજની સુષુપ્ત અવસ્થાને પ્રોત્સાહન આપે છે. તેથી,$ABA$ ને જીબરેલિનનો મુખ્ય વિરોધી અંતઃસ્ત્રાવ માનવામાં આવે છે.
31
MediumMCQ
કયો અંતઃસ્ત્રાવ જીર્ણતા (senescence) પ્રેરે છે?
A
$ABA$
B
ઓક્સિન
C
$GA$
D
સાયટોકાઇનિન

Solution

(A) $ABA$ (એબ્સિસિક ઍસિડ) એ મુખ્ય વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક અંતઃસ્ત્રાવ છે,જે વનસ્પતિઓમાં જીર્ણતા (senescence) અને પર્ણપતન (abscission) માટે જવાબદાર છે.
32
MediumMCQ
એબ્સિસિક ઍસિડ (Abscisic acid) નીચેનામાંથી કોનું નિયમન કરે છે?
A
કોષવિભાજન
B
પર્ણપતન અને સુષુપ્તતા
C
પ્રરોહનું વિસ્તરણ
D
કોષવિતરણ અને કોષદીવાલનું નિર્માણ

Solution

(B) એબ્સિસિક ઍસિડ $(ABA)$ વનસ્પતિમાં સામાન્ય વૃદ્ધિ અવરોધક તરીકે કાર્ય કરે છે. તે પર્ણો અને ફળોના પતનમાં (abscission) મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. આ ઉપરાંત,તે કલિકાઓ અને બીજમાં સુષુપ્તતા પ્રેરે છે,જે વનસ્પતિને પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવામાં મદદ કરે છે.
33
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયો એક કેરોટીનોઇડ્સમાંથી મેળવેલ એસિડ છે?
A
ઇન્ડોલ$-3-$એસેટિક એસિડ
B
જીબરેલિક એસિડ
C
એબ્સિસિક એસિડ
D
ઇન્ડોલ બ્યુટારિક એસિડ

Solution

(C) એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$,જે ડોર્મિન તરીકે પણ ઓળખાય છે,તે એક વનસ્પતિ અંતઃસ્ત્રાવ છે.
તે વનસ્પતિની કેટલીક વૃદ્ધિ અવરોધક પ્રક્રિયાઓમાં ભાગ લે છે,જેમ કે બીજ સુષુપ્તતા.
એબ્સિસિક એસિડ એ કેરોટીનોઇડ્સનું વ્યુત્પન્ન છે.
તેને અગાઉ એબ્સિસિન-$II$ તરીકે ઓળખવામાં આવતું હતું કારણ કે તે ફળોના ખરવાની પ્રક્રિયામાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે તેમ માનવામાં આવતું હતું.
તે જ સમયે,અન્ય જૂથ દ્વારા તેને બીજ સુષુપ્તતામાં તેની ભૂમિકાને કારણે ડોર્મિન તરીકે ઓળખવામાં આવ્યું હતું.
અંતે,બંને જૂથો વચ્ચે સમાધાન તરીકે 'એબ્સિસિક એસિડ' નામ સ્વીકારવામાં આવ્યું હતું.
34
MediumMCQ
બીજાંકુરણ માટે નીચેનામાંથી કયું સૌથી સામાન્ય કુદરતી અવરોધક છે?
A
ફેરુલિક એસિડ
B
એબ્સિસિક એસિડ
C
સાઇટ્રિક એસિડ
D
ફાયટોક્રોમ

Solution

(B) એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામક છે જે બીજાંકુરણના શક્તિશાળી અવરોધક તરીકે કાર્ય કરે છે. તે બીજની સુષુપ્તતાને પ્રોત્સાહન આપે છે અને બીજને શુષ્કતા તેમજ અન્ય પ્રતિકૂળ વૃદ્ધિ પરિબળો સામે ટકી રહેવામાં મદદ કરે છે. તેથી,તેને બીજાંકુરણ માટેનું સૌથી સામાન્ય કુદરતી અવરોધક માનવામાં આવે છે.
35
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયો અંતઃસ્ત્રાવ 'તાણ અંતઃસ્ત્રાવ' (stress hormone) તરીકે ઓળખાય છે?
A
બેન્ઝાઇલ એમિનો પ્યુરીન
B
ડાયક્લોરો ફિનાક્સિ એસિટિક ઍસિડ
C
ઇથિલીન
D
એબ્સિસિક ઍસિડ

Solution

(D) એબ્સિસિક ઍસિડ $(ABA)$ ને વનસ્પતિઓમાં તાણ અંતઃસ્ત્રાવ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે દુષ્કાળ,ક્ષારતા અને અતિશય તાપમાન જેવી વિવિધ પર્યાવરણીય તાણ સામે વનસ્પતિઓને ટકી રહેવામાં મદદ કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
$ABA$ પાણીની અછતની સ્થિતિમાં પાણીનો વ્યય અટકાવવા માટે પર્ણરંધ્રોને બંધ કરવાની પ્રક્રિયા પ્રેરે છે,તેથી જ તે મુખ્યત્વે તાણ પ્રતિભાવો સાથે સંકળાયેલ છે.
36
EasyMCQ
નીચેનામાંથી કયા વૃદ્ધિ નિયામકને 'તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ' (stress hormone) તરીકે ઓળખવામાં આવે છે?
A
એબ્સિસિક એસિડ
B
ઇથિલીન
C
$GA_3$
D
ઇન્ડોલ એસિટિક એસિડ

Solution

(A) $Abscisic$ $\text{acid}$ $(ABA)$ ને તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે વનસ્પતિઓને દુષ્કાળ, ક્ષારતા અથવા અતિશય તાપમાન જેવી પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવા માટે તૈયાર કરે છે.
તે વાયુરંધ્રોને બંધ કરીને બાષ્પોત્સર્જન દ્વારા થતા પાણીના વ્યયને ઘટાડે છે.
તેથી, તેને સામાન્ય રીતે તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
37
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયું સામાન્ય રીતે જિબરેલીન્સ (gibberellins) ના વિરોધી (antagonist) તરીકે કાર્ય કરે છે?
A
ઝીટીન (Zeatin)
B
ઇથિલીન (Ethylene)
C
$ABA$
D
$IAA$

Solution

(C) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) એ જિબરેલીન્સના વિરોધી તરીકે કાર્ય કરે છે. આ નીચેના કોષ્ટકમાં સમજાવેલ છે:
એબ્સિસિક એસિડજિબરેલિક એસિડ
તે વૃદ્ધિને અવરોધે છે.તે વૃદ્ધિને પ્રોત્સાહન આપે છે.
તે બીજ,કલિકા અને કંદની સુષુપ્તતાને પ્રોત્સાહન આપે છે.તે બીજ,કંદ વગેરેની કુદરતી સુષુપ્તતાને દૂર કરે છે.
તે $RNA$ અને પ્રોટીનના સંશ્લેષણને અવરોધે છે.તે $RNA$ અને પ્રોટીનના સંશ્લેષણને પ્રોત્સાહન આપે છે.
ફૂલો અને ફળોના ખરણ (abscission) નું કારણ બને છે.ફળોના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપે છે.
પર્ણના વૃદ્ધત્વ (senescence) ને પ્રોત્સાહન આપે છે.પર્ણના વૃદ્ધત્વને અટકાવે છે.
વાયુરંધ્ર બંધ થવાને પ્રોત્સાહન આપે છે.વાયુરંધ્ર ખુલવાને પ્રોત્સાહન આપે છે.
એમાયલેઝની પ્રવૃત્તિને અટકાવે છે.બીજ અંકુરણ દરમિયાન એમાયલેઝની પ્રવૃત્તિને પ્રોત્સાહન આપે છે.
38
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કયો એસિડ કેરોટીનોઇડ્સનું વ્યુત્પન્ન (derivative) છે?
A
ઇન્ડોલ-$3$-એસેટિક એસિડ
B
જિબરેલિક એસિડ
C
એબ્સિસિક એસિડ
D
ઇન્ડોલ બ્યુટીરિક એસિડ

Solution

(C) એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક છે.
મોટાભાગની વનસ્પતિઓમાં તેનું જૈવસંશ્લેષણ હરિતકણો અથવા અન્ય રંજકકણોમાં હાજર અમુક કેરોટીનોઇડ્સ,ખાસ કરીને વાયોલાઝેન્થિનના વિઘટન દ્વારા પરોક્ષ રીતે થાય છે.
તેના પુરોગામીઓના સંશ્લેષણ માટે જૈવસંશ્લેષણ માર્ગમાં મેવાલોનિક એસિડ પથનો સમાવેશ થાય છે.
$ABA$ સંશ્લેષણના મુખ્ય સ્થાનોમાં ફળો,પર્ણો,મૂળ અને બીજનો સમાવેશ થાય છે.
39
MediumMCQ
અલગીકરણ (Abscission) અને સુષુપ્તતા (Dormancy) શેના દ્વારા થાય છે?
A
$ABA$
B
$NAA$
C
$IAA$
D
$IBA$

Solution

(A) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક છે.
તે વનસ્પતિના તણાવ સામેના પ્રતિભાવોને નિયંત્રિત કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે જીર્ણતાને ઝડપી બનાવીને પાંદડાં,ફૂલો અને ફળોના અલગીકરણને પ્રોત્સાહન આપે છે.
વધુમાં,તે બીજની સુષુપ્તતા પ્રેરે છે,જે બીજને સૂકાઈ જવાથી અને અન્ય પ્રતિકૂળ વૃદ્ધિની સ્થિતિઓ સામે ટકી રહેવામાં મદદ કરે છે.
40
EasyMCQ
વનસ્પતિઓમાં વૃદ્ધત્વ (senescence) માટે કયો અંતઃસ્ત્રાવ જવાબદાર છે?
A
$ABA$
B
ઓક્સિન
C
$GA$
D
સાયટોકાઈનિન

Solution

(A) એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક છે. તે પાંદડા અને વનસ્પતિના અન્ય ભાગોના વૃદ્ધત્વ (senescence) ની પ્રક્રિયામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તે પાંદડા અને ફળોના ખરી પડવાની પ્રક્રિયાને પ્રોત્સાહન આપે છે અને બીજમાં સુષુપ્તતા પ્રેરે છે,જે વનસ્પતિઓને પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવામાં મદદ કરે છે.
41
EasyMCQ
$ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) શેમાં સામેલ છે?
A
બીજની સુષુપ્તતા
B
મૂળની લંબાઈમાં વધારો
C
પ્રરોહની લંબાઈમાં વધારો
D
કોષ વિભાજનમાં વધારો

Solution

(A) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક છે.
તે બીજની સુષુપ્તતા (dormancy) પ્રેરે છે,જે બીજને સૂકા વાતાવરણ અને અન્ય પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં ટકી રહેવામાં મદદ કરે છે.
તે પર્ણરંધ્ર બંધ કરવામાં પણ મદદ કરે છે અને ઓક્સિન તથા જિબરેલિન જેવા વૃદ્ધિ પ્રેરક અંતઃસ્ત્રાવોની અસરને અવરોધે છે.
42
MediumMCQ
નીચેનામાંથી કઈ જોડી રાસાયણિક રીતે સમાન છે?
A
ડોર્મિન અને ઇથેફોન
B
$2,4-D$ અને એબ્સિસિન $-II$
C
$IAA$ અને ઇન્હિબિટર $-B$
D
એબ્સિસિન $-II$ અને ડોર્મિન

Solution

(D) વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામકોની શોધમાં વિવિધ સંશોધકોએ સમાન શારીરિક અસરો ધરાવતા પદાર્થોની ઓળખ કરી હતી.
એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ ની શોધ ત્રણ અલગ-અલગ સંશોધક જૂથો દ્વારા સ્વતંત્ર રીતે કરવામાં આવી હતી,જેમણે તેને અલગ-અલગ નામ આપ્યા હતા:
$1$. એક જૂથ દ્વારા $ABA$ ને 'ડોર્મિન' નામ આપવામાં આવ્યું હતું.
$2$. બીજા જૂથ દ્વારા તેને 'એબ્સિસિન $-II$' નામ આપવામાં આવ્યું હતું.
$3$. ત્રીજા જૂથ દ્વારા તેને 'ઇન્હિબિટર $-B$' નામ આપવામાં આવ્યું હતું.
આ ત્રણેય નામ એક જ રાસાયણિક સંયોજનનો નિર્દેશ કરે છે,તેથી એબ્સિસિન $-II$ અને ડોર્મિન રાસાયણિક રીતે સમાન છે.
43
EasyMCQ
તેને તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ (stress hormone) પણ કહેવામાં આવે છે.
A
$ABA$
B
$GA$
C
$IAA$
D
$NAA$

Solution

(A) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) ને વનસ્પતિઓમાં તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.
તે દુષ્કાળ,ક્ષારતા અને અતિશય તાપમાન જેવા વિવિધ પર્યાવરણીય તણાવ સામે વનસ્પતિઓને ટકી રહેવામાં મદદ કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે પાણીની અછતની સ્થિતિમાં પાણીનો વ્યય અટકાવવા માટે વાયુરંધ્રોને બંધ કરવાની પ્રક્રિયાને પ્રેરે છે.
44
EasyMCQ
નીચેનામાંથી વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક ઓળખો.
A
$ABA$
B
$GA$
C
$IAA$
D
કાઇનેટિન

Solution

(A) વનસ્પતિ વૃદ્ધિ નિયામકોને બે મુખ્ય જૂથોમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે: વનસ્પતિ વૃદ્ધિ પ્રેરકો અને વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધકો.
$1$. વનસ્પતિ વૃદ્ધિ પ્રેરકો: આમાં ઓક્સિન (દા.ત.,$IAA$),જિબરેલિન (દા.ત.,$GA$) અને સાયટોકાઈનિન (દા.ત.,કાઇનેટિન) નો સમાવેશ થાય છે. તેઓ કોષ વિભાજન,કોષ વિસ્તરણ અને પુષ્પસર્જનને પ્રોત્સાહન આપે છે.
$2$. વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધકો: એબ્સિસિક એસિડ $(ABA)$ એ મુખ્ય વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક છે. તે બીજની સુષુપ્તતા,કલિકાની સુષુપ્તતા અને પર્ણો તથા ફળોના ખરી પડવાની પ્રક્રિયામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે અને તે વનસ્પતિને તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિઓનો સામનો કરવામાં મદદ કરે છે.
45
MediumMCQ
$ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) નીચેનામાંથી કોના વિરોધી (antagonist) તરીકે કાર્ય કરે છે?
A
ઇન્હિબિટર-$B$
B
ઝીટીન
C
ઓક્સિન
D
$GAs$ (જિબરેલિન)

Solution

(D) $ABA$ (એબ્સિસિક એસિડ) એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક છે. તે વિવિધ શારીરિક પ્રક્રિયાઓમાં $GAs$ (જિબરેલિન) ના વિરોધી તરીકે કાર્ય કરે છે. ઉદાહરણ તરીકે,બીજ અંકુરણમાં $GAs$ અંકુરણને પ્રોત્સાહન આપે છે,જ્યારે $ABA$ તેને અવરોધે છે. તેવી જ રીતે,$ABA$ કલિકાની સુષુપ્તતાને પ્રોત્સાહન આપે છે,જ્યારે $GAs$ સુષુપ્તતા તોડે છે.
46
MediumMCQ
કેટલાંક વૃદ્ધિ નિયામકો પર્ણરંદ્રના ખૂલવા પર અસર કરે છે. પર્ણરંદ્ર બંધ થવાની ક્રિયા ........... દ્વારા થાય છે.
A
ઇન્ડોલ બ્યુટારિક ઍસિડ
B
એબ્સિસિક ઍસિડ
C
કાઈનેટીન
D
જીબરેલિક ઍસિડ

Solution

(B) એબ્સિસિક ઍસિડ $(ABA)$ એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક છે જે પાણીની અછતની સ્થિતિમાં પર્ણરંદ્ર બંધ કરવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
જ્યારે વનસ્પતિ પાણીના તાણનો અનુભવ કરે છે,ત્યારે પર્ણોમાં $ABA$ નું સંશ્લેષણ થાય છે,જે રક્ષક કોષોમાંથી પોટેશિયમ આયનો $(K^+)$ ના બહાર નીકળવાની પ્રક્રિયાને ઉત્તેજિત કરે છે.
આ આયનોના ઘટાડાને કારણે રક્ષક કોષોનું આસૃતિદાબ ઘટે છે,જેનાથી તે શિથિલ બને છે અને પરિણામે પર્ણરંદ્ર બંધ થાય છે.
તેથી,$ABA$ બાષ્પોત્સર્જન દ્વારા પાણીના વ્યયને રોકવા માટે તણાવ અંતઃસ્ત્રાવ તરીકે કાર્ય કરે છે.
47
EasyMCQ
એબ્સિસિક ઍસિડ $(ABA)$ નીચેનામાંથી કોનું નિયંત્રણ કરે છે?
A
કોષવિભાજન
B
પર્ણપતન અને સુષુપ્તતા
C
પ્રરોહનું વિસ્તરણ
D
કોષવિસ્તરણ અને કોષદીવાલનું નિર્માણ

Solution

(B) એબ્સિસિક ઍસિડ $(ABA)$ એ વનસ્પતિ વૃદ્ધિ અવરોધક છે.
તે પર્ણો અને ફળોના પતનમાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
તે બીજ અને કલિકાઓમાં સુષુપ્તતા પ્રેરે છે,જે વનસ્પતિને પ્રતિકૂળ પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓમાં જીવંત રહેવામાં મદદ કરે છે.
તેથી,$ABA$ મુખ્યત્વે પર્ણપતન અને સુષુપ્તતાના નિયંત્રણ સાથે સંકળાયેલું છે.

Plant Growth and Development — ABA · Frequently Asked Questions

1Are these Plant Growth and Development questions useful for JEE and NEET?

Yes. All questions in this section are mapped to JEE Main and NEET exam patterns. Previous year questions from JEE Main, NEET, GUJCET and state-level exams are included with full solutions.

2Can I switch to Hindi or Gujarati for these questions?

Yes. Use the language tabs in the hero section or the sidebar to view the same questions and solutions in English, Hindi or Gujarati.

3How do I generate a question paper from this subtopic?

Use the Vedclass Exam Paper Generator — select the chapter and subtopic, set difficulty, and generate Sets A, B, C, D automatically. First 3 chapters of every subject are free.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D papers from this chapter in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo
For Teachers & Institutes

Generate a Plant Growth and Development Exam Paper in 2 Minutes

Select subtopic & difficulty — Sets A, B, C, D auto-generated with No Repeat logic.

First 3 chapters of every subject are free — no payment required.