Cell Cycle Questions in Gujarati

(C) કોષચક્રની આંતરાવસ્થા દરમિયાન,કોષ વિભાજન માટે જરૂરી ઘટકોનું સંશ્લેષણ કરીને તૈયારી કરે છે.
$1$. $G_1$-તબક્કો: કોષ કદમાં વધે છે અને તેમાં $RNA$ અને પ્રોટીનનું સક્રિય સંશ્લેષણ થાય છે.
$2$. $S$-તબક્કો: કોષકેન્દ્રમાં $DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે. જોકે,કોષરસિય $DNA$ (જેમ કે કણાભસૂત્રીય $DNA$) આંતરાવસ્થા દરમિયાન ગમે ત્યારે સ્વયંજનન પામી શકે છે.
$3$. $G_2$-તબક્કો: વધુ વૃદ્ધિ થાય છે અને ત્રાકતંતુઓના નિર્માણ માટે પ્રોટીન (જેમ કે ટ્યુબ્યુલિન) નું સંશ્લેષણ થાય છે.
$4$. પ્રોટીન સંશ્લેષણ એ કોષની વૃદ્ધિ અને વિભાજનની તૈયારી માટે આવશ્યક હોવાથી,તે આંતરાવસ્થાના $G_1$,$S$,અને $G_2$ તબક્કાઓ દરમિયાન સતત ચાલુ રહે છે.
તેથી,વિકલ્પ $C$ સાચું વિધાન છે.

(D) અંડકોષ એ એકીય $(n)$ કોષ છે. આપેલ છે કે અંડકોષમાં $\text{DNA}$ નું પ્રમાણ $10$ પિકોગ્રામ છે,તેથી એકીય જથ્થો $(n)$ $10$ પિકોગ્રામ છે.
પ્રાણીનો દૈહિક કોષ દ્વિતીય $(2n)$ હોય છે. તેથી,આ પ્રાણીના દૈહિક કોષમાં $\text{DNA}$ નું દ્વિતીય પ્રમાણ $2 \times 10 = 20$ પિકોગ્રામ થાય.
કોષચક્રના $S$-તબક્કા દરમિયાન,$\text{DNA}$ નું સ્વયંજનન થાય છે,જેનાથી $\text{DNA}$ નું પ્રમાણ $2C$ થી વધીને $4C$ થાય છે.
$G_2$-તબક્કાના અંતે,કોષે $S$-તબક્કો પૂર્ણ કર્યો હોય છે અને તેમાં $4C$ જેટલું $\text{DNA}$ હોય છે.
અહીં $C = 10$ પિકોગ્રામ હોવાથી,$G_2$-તબક્કાના અંતે $\text{DNA}$ નું પ્રમાણ $4 \times 10 = 40$ પિકોગ્રામ થશે.

(D) કોષચક્ર બે મુખ્ય તબક્કાઓ ધરાવે છે: આંતરાવસ્થા (Interphase) અને $M$ તબક્કો.
આંતરાવસ્થાને $G_1$ તબક્કો,$S$ તબક્કો અને $G_2$ તબક્કામાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે.
સમગ્ર આંતરાવસ્થા ($G_1$,$S$ અને $G_2$ તબક્કા) દરમિયાન,કોષ ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય રહે છે અને વિભાજન માટે તૈયાર થવા માટે પ્રોટીન,$RNA$ અને અન્ય કોષીય ઘટકોનું સંશ્લેષણ કરીને કદમાં સતત વૃદ્ધિ પામે છે.
$DNA$ નું પ્રતિકૃતિ અને $DNA$ નું સ્વયંજનન ખાસ કરીને $S$ તબક્કા દરમિયાન થાય છે.
પ્રાણીકોષોમાં તારાકેન્દ્રનું સ્વયંજનન સામાન્ય રીતે $S$ તબક્કા દરમિયાન થાય છે.
તેથી,આંતરાવસ્થાના ત્રણેય તબક્કાઓ દરમિયાન સતત થતી પ્રક્રિયા કોષની વૃદ્ધિ છે.

(C) કોષચક્ર મુખ્ય બે તબક્કાઓમાં વહેંચાયેલું છે: આંતરાવસ્થા (Interphase) અને $M$ તબક્કો (સમભાજન તબક્કો).
આંતરાવસ્થાને ત્રણ પેટા-તબક્કાઓમાં વહેંચવામાં આવે છે: $G_1$ તબક્કો, $S$ તબક્કો અને $G_2$ તબક્કો.
$1$. $G_1$ તબક્કો $(\text{Gap 1})$ એ $\text{DNA}$ પ્રતિકૃતિ પહેલાં આવે છે.
$2$. $S$ તબક્કો $(\text{Synthesis})$ એ તબક્કો છે જેમાં $\text{DNA}$ પ્રતિકૃતિ થાય છે.
$3$. $G_2$ તબક્કો $(\text{Gap 2})$ એ $\text{DNA}$ પ્રતિકૃતિ ($S$ તબક્કો) પૂર્ણ થયા અને સમભાજન તબક્કા ($M$ તબક્કો) ની શરૂઆત વચ્ચેનો અંતરાલ છે.
તેથી, $G_2$ તબક્કો એ $\text{DNA}$ પ્રતિકૃતિ અને સમભાજન તબક્કા વચ્ચેના અંતરાલને અનુરૂપ છે.

(C) $G_0-$તબક્કો,જેને શાંત અવસ્થા (quiescent stage) તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે,તે એક એવો તબક્કો છે જેમાં કોષો કોષચક્રમાંથી બહાર નીકળી જાય છે.
આ તબક્કામાં રહેલા કોષો ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય રહે છે પરંતુ જ્યાં સુધી સજીવની જરૂરિયાત મુજબ તેમને સંકેત ન મળે ત્યાં સુધી તેઓ વિભાજન પામતા નથી.
તેથી,વિકલ્પ $C$ એ સાચું વિધાન છે.

(B) કોષચક્ર મુખ્યત્વે બે તબક્કામાં વહેંચાયેલું છે: આંતરાવસ્થા (Interphase) અને $M$-તબક્કો.
આંતરાવસ્થાને $G_1$,$S$ અને $G_2$ તબક્કામાં વિભાજિત કરવામાં આવે છે.
$1$. $G_1$ તબક્કો (Gap $1$) એ કોષની વૃદ્ધિ અને $DNA$ સંશ્લેષણ માટેની તૈયારીનો સમયગાળો છે.
$2$. $S$ તબક્કો (Synthesis phase) એ ચોક્કસ સમયગાળો છે જેમાં $DNA$ ની પ્રતિકૃતિ અને રંગસૂત્રનું દ્વિગુણન થાય છે.
$3$. $G_2$ તબક્કો (Gap $2$) એ પ્રોટીન સંશ્લેષણ અને સમભાજન (mitosis) માટેની તૈયારીનો સમયગાળો છે.
તેથી,$S$ તબક્કો સાચો જવાબ છે.

(A) સુકોષકેન્દ્રી સજીવોમાં,$DNA$ નું સ્વયંજનન કોષચક્રની આંતરાવસ્થાના $S$-તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) દરમિયાન થાય છે.
આ પ્રક્રિયા સુનિશ્ચિત કરે છે કે કોષ વિભાજન પામે તે પહેલાં જનીનિક દ્રવ્યનું માત્ર એક જ વાર સ્વયંજનન થાય.
તેથી,વિધાન $I$ અને વિધાન $II$ બંને વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચા છે.

(C) સુકોષકેન્દ્રીઓમાં,પ્રત્યાંકન ($DNA$ માંથી $RNA$ નું સંશ્લેષણ) ની પ્રક્રિયા પ્રોટીન સંશ્લેષણ અને કોષીય નિયમન માટે આવશ્યક છે.
પ્રત્યાંકન કોષચક્રની આંતરાવસ્થા (Interphase) દરમિયાન થાય છે,જેમાં $G_1$ તબક્કો,$S$ તબક્કો અને $G_2$ તબક્કાનો સમાવેશ થાય છે.
જોકે,તે $G_1$ અને $G_2$ તબક્કા દરમિયાન સૌથી વધુ સક્રિય હોય છે,જ્યાં કોષ અનુક્રમે $DNA$ પ્રતિકૃતિ અને ભાજન (Mitosis) માટે તૈયારી કરે છે.
$S$ તબક્કા દરમિયાન,મુખ્ય ધ્યાન $DNA$ પ્રતિકૃતિ પર હોય છે,જોકે થોડું પ્રત્યાંકન ત્યારે પણ થાય છે.
તેથી,આપેલા વિકલ્પોમાંથી,પ્રત્યાંકન પ્રક્રિયા મુખ્યત્વે $G_1$ અને $G_2$ તબક્કાઓ સાથે સંકળાયેલી છે.

(D) સાચો જવાબ $(D)$ છે.
કોષચક્રની શાંત અવસ્થા $(G_0)$ માં,કોષો કોષચક્રમાંથી બહાર નીકળી જાય છે અને નિષ્ક્રિય અવસ્થામાં પ્રવેશ કરે છે.
જોકે આ કોષો વિભાજન પામતા નથી,પરંતુ તેઓ ચયાપચયની દ્રષ્ટિએ સક્રિય રહે છે અને તેમના વિશિષ્ટ કોષીય કાર્યો કરવાનું ચાલુ રાખે છે.
સજીવની જરૂરિયાત મુજબ તેઓ લાંબા સમય સુધી અથવા કાયમી ધોરણે આ અવસ્થામાં રહી શકે છે.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
કોષચક્રના $S$-તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) દરમિયાન,કોષકેન્દ્રમાં $DNA$ નું સ્વયંજનન થાય છે.
તેની સાથે જ,કોષરસમાં રહેલ તારાકેન્દ્ર (centrosome),જે સૂક્ષ્મનલિકાઓના આયોજન માટે જવાબદાર છે,તેનું પણ સ્વયંજનન થાય છે.
આ પ્રક્રિયા સુનિશ્ચિત કરે છે કે કોષ વિભાજન દરમિયાન દરેક બાળ કોષને તારાકેન્દ્રની એક જોડ પ્રાપ્ત થાય.

(B) સાચો જવાબ $B$ છે.
કોષચક્રના $S$-તબક્કા (સંશ્લેષણ તબક્કો) દરમિયાન,કોષમાં $DNA$ નું પ્રમાણ બમણું થાય છે.
આ પ્રતિકૃતિ એ સુનિશ્ચિત કરે છે કે વિભાજન પછી દરેક બાળ કોષને આનુવંશિક દ્રવ્યનો સમાન જથ્થો મળે.
તેથી,બમણું $DNA$ ધરાવતો કોષ $G_2$ તબક્કામાં હોય છે અથવા સમભાજન કે અર્ધીકરણ માટે તૈયારી કરી રહ્યો હોય છે.