સહ-પ્રભુતા (Co-dominance) પર ટૂંકી નોંધ લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સહ-પ્રભુતા એ એક એવી ઘટના છે જેમાં બે કારકો (alleles) જ્યારે સજીવમાં સાથે હાજર હોય ત્યારે તેઓ સ્વતંત્ર રીતે પોતાની અભિવ્યક્તિ દર્શાવે છે.
બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, આ એક એવી ઘટના છે જેમાં સંતતિ બંને પિતૃઓ સાથે સામ્યતા દર્શાવે છે, દા.ત. મનુષ્યમાં $ABO$ રુધિર જૂથ.
$ABO$ રુધિર જૂથો જનીન $I$ દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
રક્તકણોની કોષરસ સ્તર પર શર્કરાના પોલિમર હોય છે જે તેની સપાટી પરથી બહાર નીકળે છે અને શર્કરાનો પ્રકાર જનીન દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
જનીન $I$ ના ત્રણ કારકો છે: $I^{A}$, $I^{B}$ અને $i$.
કારકો $I^{A}$ અને $I^{B}$ શર્કરાનું થોડું અલગ સ્વરૂપ ઉત્પન્ન કરે છે, જ્યારે કારક $i$ કોઈ શર્કરા ઉત્પન્ન કરતું નથી.
મનુષ્યોમાં, દરેક વ્યક્તિ પાસે $I$ જનીનના ત્રણ કારકોમાંથી કોઈપણ બે કારકો હોય છે.
$I^{A}$ અને $I^{B}$ એ $i$ પર સંપૂર્ણ પ્રભાવી છે.
જ્યારે $I^{B}$ અને $i$ હાજર હોય, ત્યારે માત્ર $I^{B}$ જ અભિવ્યક્ત થાય છે (કારણ કે $i$ પાસે કોઈ શર્કરા નથી); $I^{A}$ અને $i$ ના કિસ્સામાં પણ આવું જ છે.
પરંતુ જ્યારે $I^{A}$ અને $I^{B}$ સાથે હાજર હોય, ત્યારે તેઓ બંને પોતપોતાના પ્રકારની શર્કરા વ્યક્ત કરે છે; આ સહ-પ્રભુતાને કારણે છે.
તેથી, રક્તકણોમાં $A$ અને $B$ બંને પ્રકારની શર્કરા હોય છે.
ત્રણ અલગ-અલગ પ્રકારના કારકો હોવાથી, છ અલગ-અલગ સંયોજનો શક્ય છે.
આમ, માનવ $ABO$ રુધિર જૂથોના કુલ છ અલગ-અલગ જનીન પ્રકારો (genotypes) નીચેના કોષ્ટકમાં આપ્યા મુજબ જોવા મળે છે:
કોષ્ટક: માનવ વસ્તીમાં રુધિર જૂથોનો આનુવંશિક આધાર
$\text{પિતૃ } 1 \text{ માંથી કારક}$$\text{પિતૃ } 2 \text{ માંથી કારક}$$\text{સંતતિનું જનીન પ્રકાર}$$\text{સંતતિનું રુધિર જૂથ}$
$I^{A}$$I^{A}$$I^{A} I^{A}$$A$
$I^{A}$$I^{B}$$I^{A} I^{B}$$AB$
$I^{A}$$i$$I^{A} i$$A$
$I^{B}$$I^{A}$$I^{A} I^{B}$$AB$
$I^{B}$$I^{B}$$I^{B} I^{B}$$B$
$I^{B}$$i$$I^{B} i$$B$
$i$$i$$i i$$O$

Explore More

Similar Questions

મનુષ્યોમાં $AB$ પ્રકારના રુધિરજૂથનું નિર્માણ . . . . . . આનુવંશિકતાને કારણે થાય છે.

$ABO$ રુધિરજૂથ પ્રણાલીના સંદર્ભમાં,જ્યારે $I^A$ અને $I^B$ બંને એલીલ સાથે હાજર હોય ત્યારે શું થાય છે?

નીચેનામાંથી કોનામાં સહપ્રભાવીતા (Codominance) જોવા મળે છે?

જ્યારે એક જોડનાં બંને અલીલ્સ વિષમયુગ્મી અવસ્થામાં સંપૂર્ણ અભિવ્યક્તિ દર્શાવે છે,તો તેને..... કહે છે.

આ તમામ મેન્ડલના નિયમોનું પાલન કરે છે સિવાય કે:

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo