હેન્રીનો નિયમ જણાવો અને સમજાવો. તેની ઉપયોગિતાઓ પણ જણાવો.

(N/A) હેન્રીનો નિયમ જણાવે છે કે અચળ તાપમાને,બાષ્પ કલામાં વાયુનું આંશિક દબાણ $(p)$ એ દ્રાવણમાં રહેલા વાયુના મોલ અંશ $(x)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે. તેને આ રીતે દર્શાવવામાં આવે છે: $p = K_{H} \cdot x$,જ્યાં $K_{H}$ એ હેન્રીના નિયમનો અચળાંક છે.
સમજૂતી:
$1$. આ નિયમ વાયુના દબાણ અને દ્રાવકમાં તેની દ્રાવ્યતા વચ્ચેનો જથ્થાત્મક સંબંધ દર્શાવે છે.
$2$. સમાન તાપમાને અલગ-અલગ વાયુઓ માટે $K_{H}$ ના મૂલ્યો અલગ-અલગ હોય છે,જે વાયુના સ્વભાવ પર આધાર રાખે છે.
$3$. આપેલા દબાણે $K_{H}$ નું મૂલ્ય જેટલું વધારે,તેટલી વાયુની પ્રવાહીમાં દ્રાવ્યતા ઓછી.
$4$. આંશિક દબાણ વિરુદ્ધ મોલ અંશનો આલેખ ઉગમબિંદુમાંથી પસાર થતી સીધી રેખા મળે છે.
ઉપયોગિતાઓ:
$1$. સોફ્ટ ડ્રિંક્સ અને સોડા વોટરમાં $CO_{2}$ ની દ્રાવ્યતા વધારવા માટે,બોટલોને ઊંચા દબાણે સીલ કરવામાં આવે છે.
$2$. સ્કુબા ડાઇવર્સ ઊંચા દબાણે નાઇટ્રોજનની ઝેરી અસરો (જેને 'ધ બેન્ડ્સ' કહેવાય છે) ટાળવા માટે હિલિયમ સાથે મિશ્રિત હવાના સિલિન્ડરનો ઉપયોગ કરે છે.
$3$. ઊંચાઈવાળા વિસ્તારોમાં ઓક્સિજનનું આંશિક દબાણ જમીન સપાટી કરતા ઓછું હોય છે,જેના કારણે પર્વતારોહકોના લોહીમાં ઓક્સિજનનું પ્રમાણ ઘટી જાય છે,જે નબળાઈ અને સ્પષ્ટ વિચારવાની ક્ષમતામાં ઘટાડો (એનોક્સિયા) પ્રેરે છે.