Difficult
સામાન્ય પ્રક્રિયા,તેનું વિકલનીય વેગ સમીકરણ અને વેગ નિયમ લખો.
(N/A) સામાન્ય પ્રક્રિયા: $aA + bB \rightarrow cC + dD$ $(i)$
જ્યાં $a, b, c$ અને $d$ એ પ્રક્રિયકો અને નીપજોના તત્વયોગમિતિય સહગુણકો છે.
$(b)$ વેગ નિયમ: વેગ $\propto [A]^{x} [B]^{y}$ અથવા વેગ $= k[A]^{x}[B]^{y}$ $(ii)$
જ્યાં $k$ એ વેગ અચળાંક છે,અને $x$ તથા $y$ એ પ્રક્રિયકો $A$ અને $B$ ના સંદર્ભમાં પ્રક્રિયાનો ક્રમ છે,જે તત્વયોગમિતિય સહગુણકો $a$ અને $b$ જેટલા હોઈ શકે અથવા ન પણ હોઈ શકે.
$(c)$ વિકલનીય વેગ સમીકરણ: પ્રક્રિયાનો વેગ સમય સાથે પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતામાં થતા ફેરફારના સંદર્ભમાં નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય છે:
વેગ $= -\frac{d[R]}{dt} = k[A]^{x}[B]^{y}$
ઉદાહરણ: પ્રક્રિયા $2NO_{(g)} + O_{2(g)} \rightarrow 2NO_{2(g)}$ માટે,વેગ નિયમ વેગ $= k[NO]^{2}[O_{2}]^{1}$ છે.
જ્યાં $a, b, c$ અને $d$ એ પ્રક્રિયકો અને નીપજોના તત્વયોગમિતિય સહગુણકો છે.
$(b)$ વેગ નિયમ: વેગ $\propto [A]^{x} [B]^{y}$ અથવા વેગ $= k[A]^{x}[B]^{y}$ $(ii)$
જ્યાં $k$ એ વેગ અચળાંક છે,અને $x$ તથા $y$ એ પ્રક્રિયકો $A$ અને $B$ ના સંદર્ભમાં પ્રક્રિયાનો ક્રમ છે,જે તત્વયોગમિતિય સહગુણકો $a$ અને $b$ જેટલા હોઈ શકે અથવા ન પણ હોઈ શકે.
$(c)$ વિકલનીય વેગ સમીકરણ: પ્રક્રિયાનો વેગ સમય સાથે પ્રક્રિયકોની સાંદ્રતામાં થતા ફેરફારના સંદર્ભમાં નીચે મુજબ દર્શાવી શકાય છે:
વેગ $= -\frac{d[R]}{dt} = k[A]^{x}[B]^{y}$
ઉદાહરણ: પ્રક્રિયા $2NO_{(g)} + O_{2(g)} \rightarrow 2NO_{2(g)}$ માટે,વેગ નિયમ વેગ $= k[NO]^{2}[O_{2}]^{1}$ છે.
Explore More
Similar Questions
નીચેની પ્રક્રિયા ધ્યાનમાં લો,
$2H_{2(g)} + 2NO_{(g)} \rightarrow N_{2(g)} + 2H_2O_{(g)}$
જે નીચે મુજબની ક્રિયાવિધિ અનુસરે છે:
$2NO_{(g)} \underset{k_{-1}}{\stackrel{k_1}{\rightleftharpoons}} N_2O_{2(g)}$ (ઝડપી સંતુલન)
$N_2O_{2(g)} + H_{2(g)} \stackrel{k_2}{\rightarrow} N_2O_{(g)} + H_2O_{(g)}$ (ધીમી પ્રક્રિયા)
$N_2O_{(g)} + H_{2(g)} \stackrel{k_3}{\rightarrow} N_{2(g)} + H_2O_{(g)}$ (ઝડપી પ્રક્રિયા)
પ્રક્રિયાનો ક્રમ શું છે?
$2H_{2(g)} + 2NO_{(g)} \rightarrow N_{2(g)} + 2H_2O_{(g)}$
જે નીચે મુજબની ક્રિયાવિધિ અનુસરે છે:
$2NO_{(g)} \underset{k_{-1}}{\stackrel{k_1}{\rightleftharpoons}} N_2O_{2(g)}$ (ઝડપી સંતુલન)
$N_2O_{2(g)} + H_{2(g)} \stackrel{k_2}{\rightarrow} N_2O_{(g)} + H_2O_{(g)}$ (ધીમી પ્રક્રિયા)
$N_2O_{(g)} + H_{2(g)} \stackrel{k_3}{\rightarrow} N_{2(g)} + H_2O_{(g)}$ (ઝડપી પ્રક્રિયા)
પ્રક્રિયાનો ક્રમ શું છે?
$A \rightarrow B + C$ પ્રક્રિયા માટે નીચે આપેલા આલેખને ધ્યાનમાં લો. આ આલેખ અનુક્રમે કયા પ્રક્રિયા ક્રમ (reaction order) ને દર્શાવે છે?
Medium
View Solutionપ્રક્રિયા $A + B \to \text{Product}$ માટે,જ્યારે $A$ ની સાંદ્રતા બમણી કરવામાં આવે ત્યારે પ્રક્રિયાનો વેગ ચાર ગણો થાય છે. જો $B$ ની સાંદ્રતા બમણી કરવામાં આવે ત્યારે પ્રક્રિયાના વેગમાં કોઈ ફેરફાર થતો નથી,તો પ્રક્રિયા માટે વેગ નિયમ..... હશે.
Medium
View Solutionએક રાસાયણિક પ્રક્રિયા માટે,વેગનો નિયમ $\text{rate} = k[A]^2[B]$ છે. જો $[B]$ અચળ રાખીને $[A]$ ને બમણું કરવામાં આવે,તો પ્રક્રિયાનો વેગ:
નીચેની પ્રક્રિયાઓ માટે વિકલનીય વેગ સમીકરણ લખો અને તેમની પ્રક્રિયાનો ક્રમ જણાવો:
$1) \ 2 N_2O_5(g) \rightarrow 4 NO_2(g) + O_2(g)$
$2) \ C_4H_9Cl(aq) + OH^-(aq) \rightarrow C_4H_9OH(aq) + Cl^-(aq)$
$1) \ 2 N_2O_5(g) \rightarrow 4 NO_2(g) + O_2(g)$
$2) \ C_4H_9Cl(aq) + OH^-(aq) \rightarrow C_4H_9OH(aq) + Cl^-(aq)$
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo