$AC$ જનરેટરમાં પ્રેરિત $emf$ નું સૂત્ર લખો અને તે સમય સાથે કેવી રીતે બદલાય છે તેની ચર્ચા કરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $AC$ જનરેટરમાં પ્રેરિત $emf$ $(\varepsilon)$ નું સૂત્ર નીચે મુજબ છે:
$\varepsilon = \varepsilon_{0} \sin(\omega t) = \varepsilon_{0} \sin(2 \pi \nu t) \quad \dots (1)$
જ્યાં $\varepsilon_{0}$ એ $emf$ નું મહત્તમ મૂલ્ય છે,$\omega$ એ કોણીય આવૃત્તિ છે,અને $\nu$ એ ભ્રમણની આવૃત્તિ છે.
સમીકરણ $(1)$ એ $emf$ નું તાત્કાલિક મૂલ્ય દર્શાવે છે. જેમ ગૂંચળું ફરે છે તેમ $emf$ એ $+\varepsilon_{0}$ અને $-\varepsilon_{0}$ ની વચ્ચે આવર્તનીય રીતે બદલાય છે.
ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{B}$ માં ગૂંચળાના ભ્રમણના આધારે,આપણે વિવિધ તબક્કાઓનું વિશ્લેષણ કરી શકીએ છીએ:
$1$. તબક્કો $1$ $(\omega t = 0^{\circ})$: ગૂંચળાનું સમતલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{B}$ ને લંબ છે. ચુંબકીય ફ્લક્સ મહત્તમ છે,પરંતુ ફ્લક્સમાં થતો ફેરફાર શૂન્ય છે. તેથી,$\varepsilon = \varepsilon_{0} \sin(0^{\circ}) = 0$.
$2$. તબક્કો $2$ $(\omega t = 90^{\circ})$: ગૂંચળાનું સમતલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $\vec{B}$ ને સમાંતર છે. ફ્લક્સમાં થતો ફેરફાર મહત્તમ છે. તેથી,$\varepsilon = \varepsilon_{0} \sin(90^{\circ}) = \varepsilon_{0}$.
$3$. તબક્કો $3$ $(\omega t = 180^{\circ})$: ગૂંચળાનું સમતલ ફરીથી $\vec{B}$ ને લંબ છે. તેથી,$\varepsilon = \varepsilon_{0} \sin(180^{\circ}) = 0$.
$4$. તબક્કો $4$ $(\omega t = 270^{\circ})$: ગૂંચળાનું સમતલ $\vec{B}$ ને સમાંતર છે,પરંતુ ગૂંચળું વિરુદ્ધ બાજુએ ફરી ગયું છે. તેથી,$\varepsilon = \varepsilon_{0} \sin(270^{\circ}) = -\varepsilon_{0}$.
$5$. તબક્કો $5$ $(\omega t = 360^{\circ})$: ગૂંચળું તેની પ્રારંભિક સ્થિતિમાં પાછું આવે છે. તેથી,$\varepsilon = \varepsilon_{0} \sin(360^{\circ}) = 0$.

Explore More

Similar Questions

વાયરથી બનેલ એક સમતલીય લૂપ સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં ભ્રમણ કરી રહી છે. $t=0$ સમયે,લૂપનું સમતલ ચુંબકીય ક્ષેત્રને લંબ છે. જો લૂપ તેના સમતલમાંથી પસાર થતી ધરી પર $10 \; s$ ના આવર્તકાળ સાથે ભ્રમણ કરતી હોય,તો નીચેનામાંથી કયા સમયે પ્રેરિત વિદ્યુતચાલક બળ (emf) અનુક્રમે મહત્તમ અને ન્યૂનતમ હશે?

ભ્રમણ કરતી કોઈલમાં સામયિક વિદ્યુતચુંબકીય પ્રેરણની ઘટના માટે કયું વિધાન સાચું છે?

એક વિદ્યાર્થી સ્થિર સાયકલ ચલાવે છે. સાયકલના પેડલ $0.10$ $m^2$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતા $100$ આંટાવાળા ગૂંચળા સાથે જોડાયેલા છે. ગૂંચળું અડધા પરિભ્રમણ પ્રતિ સેકન્ડની ઝડપે ફરે છે અને તે ગૂંચળાના પરિભ્રમણની ધરીને લંબ $0.01$ $T$ ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે. ગૂંચળામાં ઉત્પન્ન થતો મહત્તમ વોલ્ટેજ કેટલો હશે ($V$ માં)?

$1000$ આંટા અને $0.10 \ m^2$ ક્ષેત્રફળ ધરાવતું ગૂંચળું અડધા પરિભ્રમણ પ્રતિ સેકન્ડની ઝડપે ફરે છે અને તેને ગૂંચળાની ભ્રમણ અક્ષને લંબ $0.01 \ T$ ના સમાન ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં મૂકવામાં આવે છે. ગૂંચળામાં ઉત્પન્ન થતું મહત્તમ emf વોલ્ટેજ . . . . . . $V$ છે.

$200 \,cm^2$ ક્ષેત્રફળ અને $50$ આંટા ધરાવતી એક વર્તુળાકાર કોઈલ તેના ઉર્ધ્વ વ્યાસને અનુલક્ષીને $40 \,rad/s$ ની કોણીય ઝડપથી $2 \times 10^{-2} \,T$ ના સમાન આડા ચુંબકીય ક્ષેત્રમાં ભ્રમણ કરે છે. કોઈલમાં ઉત્પન્ન થતું મહત્તમ $emf$ કેટલું હશે ($\,V$ માં)?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo