કિર્ચોફનો પ્રથમ નિયમ (જંકશનનો નિયમ) અને કિર્ચોફનો બીજો નિયમ (લૂપનો નિયમ) લખો અને સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કિર્ચોફનો પ્રથમ નિયમ (જંકશનનો નિયમ):
વિધાન: કોઈપણ જંકશન પાસે,જંકશનમાં દાખલ થતા પ્રવાહોનો સરવાળો એ જંકશનમાંથી બહાર નીકળતા પ્રવાહોના સરવાળા જેટલો હોય છે.
ગાણિતિક રીતે,કોઈપણ જંકશન પાસે પ્રવાહોનો બેઝિક સરવાળો શૂન્ય હોય છે: $\sum I = 0$.
આ નિયમ વિદ્યુતભારના સંરક્ષણના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે.
કિર્ચોફનો બીજો નિયમ (લૂપનો નિયમ):
વિધાન: કોઈપણ બંધ લૂપમાં અવરોધો અને કોષોને સમાવતા સ્થિતિમાનમાં થતા ફેરફારોનો બેઝિક સરવાળો શૂન્ય હોય છે.
વૈકલ્પિક રીતે,કોઈપણ બંધ લૂપ માટે,અવરોધો અને તેમાંથી વહેતા સંબંધિત પ્રવાહોના ગુણાકારનો બેઝિક સરવાળો એ લૂપમાં લાગુ પડેલા વિદ્યુતચાલક બળ $(EMF)$ ના બેઝિક સરવાળા જેટલો હોય છે: $\sum IR = \sum \varepsilon$.
આ નિયમ ઉર્જા સંરક્ષણના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે.
ચિહ્ન પ્રણાલી:
$1$. પ્રવાહની દિશામાં ગતિ કરતી વખતે,અવરોધમાં થતો સ્થિતિમાનનો ઘટાડો ઋણ $(-IR)$ લેવામાં આવે છે.
$2$. પ્રવાહની વિરુદ્ધ દિશામાં ગતિ કરતી વખતે,સ્થિતિમાનનો ફેરફાર ધન $(+IR)$ લેવામાં આવે છે.
$3$. બેટરીના ઋણ ધ્રુવથી ધન ધ્રુવ તરફ ગતિ કરતી વખતે,$EMF$ ધન $(+\varepsilon)$ લેવામાં આવે છે.
$4$. બેટરીના ધન ધ્રુવથી ઋણ ધ્રુવ તરફ ગતિ કરતી વખતે,$EMF$ ઋણ $(-\varepsilon)$ લેવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

બાજુની આકૃતિમાં દર્શાવેલ વિદ્યુત પરિપથ જુઓ. નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ તેના માટે સાચું છે?

$2 \,\Omega$ ના ત્રણ અવરોધો $P, Q, R$ અને એક અજ્ઞાત અવરોધ $S$ વ્હીટસ્ટોન બ્રિજ સર્કિટની ચાર ભુજાઓ બનાવે છે. જ્યારે $S$ ને સમાંતર $6 \,\Omega$ નો અવરોધ જોડવામાં આવે છે,ત્યારે બ્રિજ સંતુલિત થાય છે. $S$ નું મૂલ્ય $\Omega$ માં કેટલું હશે?

આપેલ પરિપથમાં,છેડો $A$ એ $V_0$ સ્થિતિમાન પર છે અને છેડો $B$ ગ્રાઉન્ડેડ છે. પરિપથમાં દર્શાવેલ વિદ્યુત પ્રવાહ $I$ કેટલો હશે?

આપેલ આકૃતિ અવરોધોનું નેટવર્ક અને બેટરી દર્શાવે છે. સાચું વિધાન/વિધાનો પસંદ કરો.

Difficult
View Solution

વ્હીટસ્ટોન બ્રિજમાં,ત્રણ અવરોધો $P, Q$ અને $R$ ને ત્રણ ભુજાઓમાં જોડવામાં આવ્યા છે અને ચોથી ભુજા બે અવરોધો $S_1$ અને $S_2$ ને સમાંતર જોડીને બનાવવામાં આવી છે. બ્રિજ સંતુલિત હોવાની શરત શું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo