(N/A) વુલ્ફ-કિશનર રિડક્શન એ આલ્ડિહાઇડ અને કીટોનના કાર્બોનિલ સમૂહને $CH_{2}$ સમૂહમાં રિડ્યુસ કરવા માટે વપરાતી રાસાયણિક પ્રક્રિયા છે.
પ્રક્રિયા અને ક્રિયાવિધિ:
$1$. આલ્ડિહાઇડ અથવા કીટોનને સૌપ્રથમ હાઇડ્રેઝીન $(NH_{2}NH_{2})$ સાથે પ્રક્રિયા કરાવીને હાઇડ્રેઝોન મધ્યવર્તી સંયોજન બનાવવામાં આવે છે,જેમાં પાણીનો અણુ $(H_{2}O)$ દૂર થાય છે.
$2$. ત્યારબાદ આ હાઇડ્રેઝોનને પોટેશિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ $(KOH)$ જેવા પ્રબળ બેઇઝ સાથે ઇથિલીન ગ્લાયકોલ જેવા ઊંચા ઉત્કલનબિંદુ ધરાવતા દ્રાવકમાં ગરમ $(453-473 \ K)$ કરવામાં આવે છે.
$3$. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન નાઇટ્રોજન વાયુ $(N_{2})$ મુક્ત થાય છે અને અનુરૂપ હાઇડ્રોકાર્બન બને છે.
સામાન્ય પ્રક્રિયા:
$>C=O + NH_{2}-NH_{2}$ $\xrightarrow{-H_{2}O} >C=N-NH_{2}$ $\xrightarrow{KOH, \Delta, \text{ethylene glycol}} >CH_{2} + N_{2}$
ઉદાહરણ $1$: એસિટાલિહાઇડનું ઇથેનમાં રિડક્શન
$CH_{3}CHO + NH_{2}NH_{2}$ $\rightarrow CH_{3}CH=NNH_{2}$ $\xrightarrow{KOH, \text{glycol}, \Delta} CH_{3}CH_{3} + N_{2}$
ઉદાહરણ $2$: એસિટોનનું પ્રોપેનમાં રિડક્શન
$(CH_{3})_{2}CO + NH_{2}NH_{2}$ $\rightarrow (CH_{3})_{2}C=NNH_{2}$ $\xrightarrow{KOH, \text{glycol}, \Delta} CH_{3}CH_{2}CH_{3} + N_{2}$