(N/A) પ્રેરક અસર એ કાર્બન શૃંખલા સાથે જોડાયેલા પરમાણુઓ અથવા સમૂહોની વિદ્યુતઋણતામાં તફાવતને કારણે કાર્બન શૃંખલા પર સહસંયોજક બંધના ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મનું કાયમી સ્થાનાંતરણ છે.
તેના બે પ્રકારો છે:
$1$. ઋણ પ્રેરક અસર ($-I$ અસર): જ્યારે કાર્બન શૃંખલા સાથે જોડાયેલ પરમાણુ અથવા સમૂહ કાર્બન કરતા વધુ વિદ્યુતઋણ હોય,ત્યારે તે ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મને પોતાની તરફ આકર્ષે છે. ઉદાહરણો: $-NO_2$,$-CN$,$-COOH$,$-F$,$-Cl$,$-Br$ અને $-I$.
$2$. ધન પ્રેરક અસર ($+I$ અસર): જ્યારે કાર્બન શૃંખલા સાથે જોડાયેલ પરમાણુ અથવા સમૂહ કાર્બન કરતા ઓછો વિદ્યુતઋણ (અથવા ઇલેક્ટ્રોન દાતા) હોય,ત્યારે તે ઇલેક્ટ્રોન ઘનતાને પોતાની પાસેથી દૂર કાર્બન શૃંખલા તરફ ધકેલે છે. ઉદાહરણો: આલ્કાઈલ સમૂહો જેવા કે $-CH_3$,$-C_2H_5$ અને $-CH(CH_3)_2$.