કોલમ ક્રોમેટોગ્રાફી વિશે લખો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સિદ્ધાંત: કોલમ ક્રોમેટોગ્રાફીનો સિદ્ધાંત મિશ્રણના ઘટકોની અધિશોષક પરની અલગ-અલગ અધિશોષણ ક્ષમતા પર આધારિત છે.
પદ્ધતિ:
$1$. આ પદ્ધતિમાં,યોગ્ય અધિશોષક (જેમ કે સિલિકા જેલ અથવા એલ્યુમિના) ને લાંબી કાચની નળીમાં (બ્યુરેટ જેવી) કોલમ તરીકે ભરવામાં આવે છે,જેના નીચેના ભાગે સ્ટોપકોક હોય છે.
$2$. અધિશોષકને ટેકો આપવા માટે કોલમના તળિયે કપાસ અથવા ગ્લાસ વુલનો પ્લગ મૂકવામાં આવે છે. આ સ્થિર કલા (stationary phase) તરીકે કાર્ય કરે છે.
$3$. જે મિશ્રણ $(a+b+c)$ ને અલગ કરવાનું હોય તેને યોગ્ય દ્રાવકમાં ઓગાળીને અધિશોષક કોલમની ઉપર રેડવામાં આવે છે.
$4$. ત્યારબાદ ઉપરથી સતત યોગ્ય દ્રાવક અથવા દ્રાવકોનું મિશ્રણ ઉમેરવામાં આવે છે,જેને ઈલ્યુશન (elution) કહેવામાં આવે છે.
$5$. ઉમેરવામાં આવેલ દ્રાવક ગતિશીલ કલા (mobile phase) તરીકે કાર્ય કરે છે,જે કોલમમાં નીચે તરફ ગતિ કરે છે.
$6$. જેમ ગતિશીલ કલા નીચે જાય છે,તેમ મિશ્રણના ઘટકો તેમના અલગ-અલગ અધિશોષણને આધારે છૂટા પડે છે. જે ઘટક નબળું અધિશોષિત થાય છે તે મજબૂત રીતે અધિશોષિત થયેલા ઘટક કરતા વધુ ઝડપથી બહાર (elute) આવે છે.
$7$. સંપૂર્ણ અલગીકરણ મેળવવા માટે ઈલ્યુશનની પ્રક્રિયા ઘણી વખત પુનરાવર્તિત કરવામાં આવે છે.
$8$. અલગ-અલગ ઘટકોને અલગ-અલગ ફ્લાસ્કમાં વિવિધ અંશ (fractions) તરીકે એકત્રિત કરવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

પેપર ક્રોમેટોગ્રાફી માટે નીચેનામાંથી કયું વિધાન ખોટું છે?

$p-$નાઈટ્રોફિનોલ અને $o-$નાઈટ્રોફિનોલને શેના દ્વારા અલગ કરવામાં આવે છે?

આપેલ $TLC$ પ્લેટમાં,બેઝ લાઇનથી સ્પોટ $A$ અને $B$ નું અંતર અનુક્રમે $4 \ cm$ અને $6 \ cm$ છે. બેઝ લાઇનથી સોલ્વન્ટ ફ્રન્ટ દ્વારા કાપેલું અંતર $8 \ cm$ છે. જો $B$ નું $R_f$ મૂલ્ય $A$ ના $R_f$ મૂલ્ય કરતા $x \times 10^{-1}$ ગણું હોય,તો $x$ નું મૂલ્ય શોધો.

નીચેની પદ્ધતિઓના સિદ્ધાંતોનું દરેક કિસ્સામાં એક ઉદાહરણ આપીને ટૂંકમાં વર્ણન કરો.
$(a)$ સ્ફટિકીકરણ (Crystallisation)
$(b)$ નિસ્યંદન (Distillation)
$(c)$ ક્રોમેટોગ્રાફી (Chromatography)

નીચેનામાંથી કઈ શુદ્ધિકરણ પદ્ધતિ બે અલગ-અલગ દ્રાવકોમાં "દ્રાવ્યતા" ના સિદ્ધાંત પર આધારિત છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo