ખનિજ આયનોના શોષણ પર ટૂંકી નોંધ લખો.

(N/A) $\Rightarrow$ વનસ્પતિઓ તેમનો કાર્બન અને મોટાભાગનો ઓક્સિજન વાતાવરણમાં રહેલા $CO_{2}$ માંથી મેળવે છે.
$\Rightarrow$ જોકે,તેમની બાકીની પોષક જરૂરિયાતો જમીનમાં રહેલા ખનિજો અને પાણી (હાઇડ્રોજન માટે) દ્વારા પૂર્ણ થાય છે.
પાણીથી વિપરીત,બધા ખનિજો મૂળ દ્વારા નિષ્ક્રિય રીતે શોષી શકાતા નથી.
$\Rightarrow$ આ માટે બે પરિબળો જવાબદાર છે:
$(i)$ ખનિજો જમીનમાં વીજભારિત કણો (આયનો) તરીકે હાજર હોય છે,જે કોષરસસ્તરની આરપાર જઈ શકતા નથી.
$(ii)$ જમીનમાં ખનિજોની સાંદ્રતા સામાન્ય રીતે મૂળમાં રહેલા ખનિજોની સાંદ્રતા કરતા ઓછી હોય છે.
તેથી,મોટાભાગના ખનિજોએ અધિસ્તરીય કોષોના કોષરસમાં સક્રિય શોષણ દ્વારા મૂળમાં પ્રવેશવું પડે છે.
આ પ્રક્રિયા માટે $ATP$ ના સ્વરૂપમાં ઉર્જાની જરૂર પડે છે.
$\Rightarrow$ આયનોનું સક્રિય શોષણ મૂળમાં પાણીના જલક્ષમતા ઢાળ માટે આંશિક રીતે જવાબદાર છે અને તેથી આસૃતિ દ્વારા પાણીના શોષણ માટે પણ જવાબદાર છે. કેટલાક આયનો અધિસ્તરીય કોષોમાં નિષ્ક્રિય રીતે પણ પ્રવેશ કરે છે.
$\Rightarrow$ મૂળરોમના કોષોના પટલમાં રહેલા વિશિષ્ટ પ્રોટીન જમીનમાંથી આયનોને સક્રિય રીતે અધિસ્તરીય કોષોના કોષરસમાં પંપ કરે છે.
$\Rightarrow$ બધા કોષોની જેમ,અંતઃસ્તરના કોષોના કોષરસસ્તરમાં ઘણા વહન પ્રોટીન આવેલા હોય છે.
$\Rightarrow$ તેઓ કેટલાક દ્રાવ્યોને પટલમાંથી પસાર થવા દે છે,પરંતુ અન્યને નહીં.
$\Rightarrow$ અંતઃસ્તરના કોષોના વહન પ્રોટીન નિયંત્રણ બિંદુઓ તરીકે કાર્ય કરે છે,જ્યાં વનસ્પતિ જલવાહક પેશી (xylem) સુધી પહોંચતા દ્રાવ્યોની માત્રા અને પ્રકારોને નિયંત્રિત કરે છે.