(N/A) જ્યારે $1 \ mol$ અબાષ્પશીલ દ્રાવ્યને $1 \ kg$ દ્રાવકમાં ઓગાળવામાં આવે ત્યારે દ્રાવણના ઉત્કલનબિંદુમાં થતા વધારાને ઉત્કલનબિંદુ ઉન્નયન કહે છે.
દ્રાવણનું ઉત્કલનબિંદુ હંમેશા શુદ્ધ દ્રાવક કરતા વધારે હોય છે. આ ઉન્નયન દ્રાવ્યના કણોની સંખ્યા પર આધાર રાખે છે,તેમના સ્વભાવ પર નહીં.
ધારો કે $T_{b}^{0}$ એ શુદ્ધ દ્રાવકનું ઉત્કલનબિંદુ છે અને $T_{b}$ એ દ્રાવણનું ઉત્કલનબિંદુ છે. ઉત્કલનબિંદુમાં થતો વધારો $\Delta T_{b} = T_{b} - T_{b}^{0}$ છે.
મંદ દ્રાવણો માટે,ઉત્કલનબિંદુ ઉન્નયન $(\Delta T_{b})$ એ દ્રાવ્યની મોલાલિટી $(m)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે:
$\Delta T_{b} \propto m$
$\Delta T_{b} = K_{b} \times m$
જ્યાં $K_{b}$ એ ઉત્કલનબિંદુ ઉન્નયન અચળાંક અથવા એબ્યુલિયોસ્કોપિક અચળાંક છે. તેનો એકમ $K \ kg \ mol^{-1}$ છે.
જો $M_{2}$ મોલર દળ ધરાવતા $w_{2}$ ગ્રામ દ્રાવ્યને $w_{1}$ ગ્રામ દ્રાવકમાં ઓગાળવામાં આવે,તો મોલાલિટી $(m)$ નીચે મુજબ છે:
$m = \frac{w_{2} \times 1000}{M_{2} \times w_{1}}$
$\Delta T_{b}$ ના સમીકરણમાં $m$ ની કિંમત મૂકતા:
$\Delta T_{b} = \frac{K_{b} \times 1000 \times w_{2}}{M_{2} \times w_{1}}$
દ્રાવ્યનું મોલર દળ શોધવા માટેનું સૂત્ર:
$M_{2} = \frac{1000 \times w_{2} \times K_{b}}{\Delta T_{b} \times w_{1}}$