પ્રસૂતિ (Parturition) એટલે શું? આ સમયગાળા દરમિયાન ગર્ભાશયમાં થતા ફેરફારોનું વર્ણન કરો.

(N/A) માનવ ગર્ભાવસ્થાનો સરેરાશ સમયગાળો લગભગ $9$ મહિનાનો હોય છે,જેને ગર્ભાવધિ કાળ (gestation period) કહેવામાં આવે છે.
ગર્ભાવસ્થાના અંતે ગર્ભાશયના જોરદાર સંકોચનને કારણે ગર્ભનો નિકાલ અથવા પ્રસૂતિ થાય છે. ગર્ભના જન્મની આ પ્રક્રિયાને પ્રસૂતિ (parturition) કહેવામાં આવે છે.
પ્રસૂતિ એક જટિલ ન્યુરોએન્ડોક્રાઇન (ચેતાસ્ત્રાવી) તંત્ર દ્વારા પ્રેરિત થાય છે.
પ્રસૂતિ માટેના સંકેતો સંપૂર્ણ વિકસિત ગર્ભ અને જરાયુ (placenta) માંથી ઉદ્ભવે છે,જે ગર્ભાશયમાં હળવા સંકોચન પ્રેરે છે જેને 'ફિટલ ઇજેક્શન રિફ્લેક્સ' (foetal ejection reflex) કહેવાય છે.
આ માતાની પિટ્યુટરી ગ્રંથિમાંથી ઓક્સિટોસિનના મુક્ત થવાને ઉત્તેજિત કરે છે.
ઓક્સિટોસિન ગર્ભાશયના સ્નાયુઓ પર કાર્ય કરે છે અને ગર્ભાશયના વધુ મજબૂત સંકોચનનું કારણ બને છે,જે બદલામાં ઓક્સિટોસિનના વધુ સ્ત્રાવને ઉત્તેજિત કરે છે.
ગર્ભાશયના સંકોચન અને ઓક્સિટોસિનના સ્ત્રાવ વચ્ચેનો આ ઉત્તેજક પ્રતિભાવ ચાલુ રહે છે,જેના પરિણામે સંકોચન વધુ ને વધુ મજબૂત બને છે.
આના પરિણામે બાળક જન્મ નળી (birth canal) દ્વારા ગર્ભાશયની બહાર આવે છે - જેને પ્રસૂતિ કહેવાય છે. બાળકનો જન્મ થયા પછી તરત જ જરાયુ પણ ગર્ભાશયમાંથી બહાર નીકળી જાય છે.