પ્રિઝમના સંદર્ભમાં આપાતકોણ,નિર્ગમન કોણ અને વિચલન કોણની વ્યાખ્યા આપો.
(N/A) $1$. આપાતકોણ $(i)$: પ્રિઝમની પ્રથમ સપાટી પર આપાત થતા કિરણ અને આપાત બિંદુએ દોરેલા લંબ વચ્ચેના ખૂણાને આપાતકોણ કહે છે.
$2$. નિર્ગમન કોણ $(e)$: પ્રિઝમની બીજી સપાટી પરથી બહાર નીકળતા કિરણ (નિર્ગમન કિરણ) અને તે બિંદુએ દોરેલા લંબ વચ્ચેના ખૂણાને નિર્ગમન કોણ કહે છે.
$3$. વિચલન કોણ $(\delta)$: આપાત કિરણની દિશા અને નિર્ગમન કિરણની દિશા વચ્ચેના ખૂણાને વિચલન કોણ કહે છે. તે પ્રિઝમને કારણે પ્રકાશના કિરણના પથમાં થતા કુલ ફેરફારને દર્શાવે છે.
$2$. નિર્ગમન કોણ $(e)$: પ્રિઝમની બીજી સપાટી પરથી બહાર નીકળતા કિરણ (નિર્ગમન કિરણ) અને તે બિંદુએ દોરેલા લંબ વચ્ચેના ખૂણાને નિર્ગમન કોણ કહે છે.
$3$. વિચલન કોણ $(\delta)$: આપાત કિરણની દિશા અને નિર્ગમન કિરણની દિશા વચ્ચેના ખૂણાને વિચલન કોણ કહે છે. તે પ્રિઝમને કારણે પ્રકાશના કિરણના પથમાં થતા કુલ ફેરફારને દર્શાવે છે.
Explore More
Similar Questions
એક પ્રિઝમનો વક્રીભૂત કોણ $30^\circ$ અને વક્રીભવનાંક $\mu = \sqrt{2}$ છે. તેની એક બાજુ પર ચાંદીનું સ્તર લગાડેલ છે. બીજી બાજુ પર આપાત થતું પ્રકાશનું કિરણ તેના માર્ગે પાછું ફરે છે. તો આપાતકોણ કેટલા ડિગ્રી હશે?
Medium
View Solutionએક પ્રિઝમનો પ્રિઝમકોણ $A$ છે અને તેનો વક્રીભવનાંક $\cot \frac{A}{2}$ છે. તો લઘુતમ વિચલનકોણ કેટલો હશે?
Difficult
View Solutionપ્રકાશનું એક એકવર્ણી કિરણ $A$ વક્રીભવન કોણ ધરાવતા પાતળા પ્રિઝમ પર લંબરૂપે આપાત થાય છે. પ્રિઝમમાંથી પસાર થતી વખતે કિરણ $(1.15)^{\circ}$ ના ખૂણે વિચલિત થાય છે. બીજી સપાટી પરથી આંતરિક પરાવર્તન પામતું કિરણ પ્રથમ સપાટીમાંથી બહાર નીકળે છે ત્યારે આપાત કિરણ સાથે $(6.3)^{\circ}$ નો ખૂણો બનાવે છે. પ્રિઝમનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?
DifficultMHT CET 2025
View Solutionએકવર્ણી પ્રકાશ $A$ ખૂણાવાળા કાચના પ્રિઝમ પર આપાત થાય છે. જો પ્રિઝમના દ્રવ્યનો વક્રીભવનાંક $\mu$ હોય,તો પ્રિઝમની સપાટી $AB$ પર $\theta$ ખૂણે આપાત થતું કિરણ સપાટી $AC$ માંથી બહાર નીકળશે જો:
DifficultJEE MAIN 2015
View Solutionએક સમબાજુ પ્રિઝમ (વક્રીભવનાંક $ \sqrt{2} $) ધ્યાનમાં લો. પ્રકાશનું એક કિરણ તેની એક સપાટી પર અમુક ખૂણે $ i $ આપાત થાય છે. જો નિર્ગમન કિરણ બીજી સપાટી પરથી ઘસાઈને (grazing) બહાર નીકળતું હોય,તો આપાત સપાટી પરનો વક્રીભવન કોણ . . . . . . ની નજીક હશે. ($^{\circ}$ માં)
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo