માપનમાં ત્રુટિ (Error) એટલે શું? માપનમાં ભૂલ (Mistake) એટલે શું?

(N/A) $1$. માપનમાં ત્રુટિ: માપન કરેલ મૂલ્ય અને ભૌતિક રાશિના સાચા મૂલ્ય વચ્ચેના તફાવતને ત્રુટિ કહે છે. તે સાધનોની મર્યાદા,પર્યાવરણીય પરિબળો અથવા અવલોકનકારની પદ્ધતિને કારણે કોઈપણ માપનમાં રહેલી અનિવાર્ય અનિશ્ચિતતા છે. ત્રુટિઓને વ્યવસ્થિત અને યાદચ્છિક ત્રુટિઓમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે અને તેને સંપૂર્ણપણે દૂર કરી શકાતી નથી,માત્ર ઘટાડી શકાય છે.
$2$. માપનમાં ભૂલ: ભૂલ (Mistake) એ માનવીય બેદરકારીને કારણે થતી ક્ષતિ છે,જેમ કે સ્કેલનું ખોટું વાંચન,ડેટાની ખોટી નોંધણી અથવા ખોટા સૂત્રનો ઉપયોગ. ત્રુટિઓથી વિપરીત,ભૂલો ટાળી શકાય તેવી છે અને સાવચેતી રાખીને તથા પ્રક્રિયાની ચકાસણી કરીને તેને દૂર કરી શકાય છે.