(N/A) કાર્નોટ ચક્ર એ $1824$ માં નિકોલસ લિયોનાર્ડ સાદી કાર્નોટ દ્વારા પ્રસ્તાવિત એક સૈદ્ધાંતિક થર્મોડાયનેમિક ચક્ર છે. તે $T_H$ (ગરમ) અને $T_C$ (ઠંડા) તાપમાન ધરાવતા બે ઉષ્મા ભંડારો વચ્ચે કાર્યરત સૌથી કાર્યક્ષમ ઉષ્મા એન્જિનનું વર્ણન કરે છે. આ ચક્ર ચાર પ્રતિવર્તી પ્રક્રિયાઓનું બનેલું છે:
$1$. પ્રતિવર્તી સમતાપી વિસ્તરણ: વાયુ અચળ ઊંચા તાપમાન $T_H$ પર વિસ્તરણ પામે છે અને સ્ત્રોતમાંથી ઉષ્મા $Q_H$ શોષે છે.
$2$. પ્રતિવર્તી સમોષ્મી વિસ્તરણ: વાયુ ઉષ્માના વિનિમય વિના વિસ્તરણ કરવાનું ચાલુ રાખે છે,અને તેનું તાપમાન $T_H$ થી ઘટીને $T_C$ થાય છે.
$3$. પ્રતિવર્તી સમતાપી સંકોચન: વાયુ અચળ નીચા તાપમાન $T_C$ પર સંકોચાય છે અને સિંકને ઉષ્મા $Q_C$ મુક્ત કરે છે.
$4$. પ્રતિવર્તી સમોષ્મી સંકોચન: વાયુ ઉષ્માના વિનિમય વિના સંકોચાય છે,અને તેનું તાપમાન $T_C$ થી વધીને ફરીથી $T_H$ થાય છે,આમ ચક્ર પૂર્ણ થાય છે.