પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા અને આયનીય ત્રિજ્યાનો અર્થ શું થાય છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા એટલે પરમાણુના કેન્દ્રથી તેના સૌથી બહારના ઇલેક્ટ્રોન કક્ષા સુધીનું અંતર. તે પરમાણુનું કદ માપે છે.
ધાતુઓ માટે,તે ધાત્વીય ત્રિજ્યા છે,જે ધાત્વીય સ્ફટિકમાં બે નજીકના ધાતુના પરમાણુઓ વચ્ચેના આંતરકેન્દ્રીય અંતરના અડધા તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે,ઘન કોપરમાં આંતરકેન્દ્રીય અંતર $256 \, pm$ છે,તેથી ધાત્વીય ત્રિજ્યા $\frac{256}{2} \, pm = 128 \, pm$ છે.
અધાતુઓ માટે,તે સહસંયોજક ત્રિજ્યા છે,જે સહસંયોજક બંધ દ્વારા જોડાયેલા બે પરમાણુઓના કેન્દ્રો વચ્ચેના અંતરના અડધા તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે. ઉદાહરણ તરીકે,$Cl_2$ અણુમાં બે ક્લોરિન પરમાણુઓ વચ્ચેનું અંતર $198 \, pm$ છે,તેથી સહસંયોજક ત્રિજ્યા $\frac{198}{2} \, pm = 99 \, pm$ છે.
આયનીય ત્રિજ્યા એટલે આયનના કેન્દ્રથી તેની બહારની કક્ષા સુધીનું અસરકારક અંતર. ધન આયનો (cations) તેમના મૂળ પરમાણુઓ કરતા નાના હોય છે કારણ કે ઇલેક્ટ્રોન દૂર થવાથી અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર વધે છે (દા.ત.,$Na^+$ $95 \, pm$ છે જ્યારે $Na$ $186 \, pm$ છે). ઋણ આયનો (anions) તેમના મૂળ પરમાણુઓ કરતા મોટા હોય છે કારણ કે ઇલેક્ટ્રોન-ઇલેક્ટ્રોન વચ્ચેનું અપાકર્ષણ વધે છે અને અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર ઘટે છે (દા.ત.,$F^-$ $136 \, pm$ છે જ્યારે $F$ $64 \, pm$ છે).

Explore More

Similar Questions

નજીકના નિષ્ક્રિય વાયુ જેવી ઇલેક્ટ્રોન રચના પ્રાપ્ત કરવા માટે કયું તત્વ સૌથી મોટો આયન બનાવશે તેમ અપેક્ષિત છે?

નીચેનામાંથી કયો આયન કદમાં સૌથી નાનો છે?

$Na$ અને $F$ કયા આવર્તમાં છે? તેમની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યાનો ક્રમ શું છે અને શા માટે?

$P$ ની સિંગલ બોન્ડ કોવેલન્ટ રેડિયસ $(SBCR)$ $0.11 \ nm$ છે. $Cl$ ની સિંગલ બોન્ડ કોવેલન્ટ રેડિયસ કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

નીચેના તત્વોની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યાનો વધતો ક્રમ કયો છે?
$a. C, b. O, c. F, d. Cl, e. Br$

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo