Class 11PhysicsFluid Mechanics and Surface TensionBernoulli's Theorem and Applications of Bernoulli's Theory
Mediumવેન્ચ્યુરી-મીટરના સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરીને કાર્બ્યુરેટર અને સ્પ્રે પંપની કાર્યપદ્ધતિ સમજાવો.
(N/A) ઓટોમોબાઈલનું કાર્બ્યુરેટર એક વેન્ચ્યુરી ચેનલ (નોઝલ) નો ઉપયોગ કરે છે,જેમાંથી હવા ખૂબ ઝડપથી વહે છે.
બર્નુલીના સિદ્ધાંત મુજબ,જેમ વેન્ચ્યુરીના સાંકડા ગળામાં હવાની ઝડપ વધે છે,તેમ દબાણ ઘટે છે.
આ સાંકડા ગળા પાસે સર્જાતું ઓછું દબાણ ફ્યુઅલ ચેમ્બરમાંથી પેટ્રોલને હવાના પ્રવાહમાં ખેંચે છે,જે એન્જિનમાં દહન માટે જરૂરી હવા-બળતણનું યોગ્ય મિશ્રણ બનાવે છે.
બનસેન બર્નર,એટમાઈઝર,પરફ્યુમ સ્પ્રેયર અને જંતુનાશક સ્પ્રેયર જેવા સાધનો પણ આ જ સિદ્ધાંત પર કામ કરે છે.
સ્પ્રે પંપમાં,પિસ્ટન હવાને પ્રવાહી પાત્ર સાથે જોડાયેલી નળીના ખુલ્લા છેડા પર ઉચ્ચ ઝડપે ધકેલે છે. આ નળીના ઉપરના ભાગમાં ઓછા દબાણનો વિસ્તાર બનાવે છે,જેના કારણે પ્રવાહી ઉપર ચઢે છે અને હવાના પ્રવાહ સાથે બહાર સ્પ્રે થાય છે.
બર્નુલીના સિદ્ધાંત મુજબ,જેમ વેન્ચ્યુરીના સાંકડા ગળામાં હવાની ઝડપ વધે છે,તેમ દબાણ ઘટે છે.
આ સાંકડા ગળા પાસે સર્જાતું ઓછું દબાણ ફ્યુઅલ ચેમ્બરમાંથી પેટ્રોલને હવાના પ્રવાહમાં ખેંચે છે,જે એન્જિનમાં દહન માટે જરૂરી હવા-બળતણનું યોગ્ય મિશ્રણ બનાવે છે.
બનસેન બર્નર,એટમાઈઝર,પરફ્યુમ સ્પ્રેયર અને જંતુનાશક સ્પ્રેયર જેવા સાધનો પણ આ જ સિદ્ધાંત પર કામ કરે છે.
સ્પ્રે પંપમાં,પિસ્ટન હવાને પ્રવાહી પાત્ર સાથે જોડાયેલી નળીના ખુલ્લા છેડા પર ઉચ્ચ ઝડપે ધકેલે છે. આ નળીના ઉપરના ભાગમાં ઓછા દબાણનો વિસ્તાર બનાવે છે,જેના કારણે પ્રવાહી ઉપર ચઢે છે અને હવાના પ્રવાહ સાથે બહાર સ્પ્રે થાય છે.
Explore More
Similar Questions
$1.6 \ m$ ઊંચાઈ અને $0.5 \ m^2$ આડછેદનું ક્ષેત્રફળ ધરાવતી સંપૂર્ણ ભરેલી નળાકાર પાણીની ટાંકી ધ્યાનમાં લો. તેની બાજુમાં તળિયેથી $90 \ cm$ ની ઊંચાઈએ એક નાનું છિદ્ર છે. ધારો કે છિદ્રનું આડછેદનું ક્ષેત્રફળ પાણીની ટાંકીની સરખામણીમાં અવગણ્ય છે. જો ટાંકીમાં પાણીની ઉપરની સપાટી પર $50 \ kg$ નો ભાર લાગુ કરવામાં આવે,તો જ્યારે છિદ્ર ખોલવામાં આવે ત્યારે બહાર આવતા પાણીનો વેગ ......... $m/s$ છે $(g=10 \ m/s^2)$.
DifficultJEE MAIN 2025
View Solutionએક બોટલની ઉપર એક પાતળી નોઝલ છે. તે પાણીથી ભરેલી છે,તેને $1 \,m$ ની ઊંચાઈએ આડી પકડીને હાથ વડે ધીમેથી દબાવવામાં આવે છે,જેથી નોઝલમાંથી બહાર આવતો પાણીનો ફુવારો $2 \,m$ ના અંતરે જમીન પર પડે છે. જો જે વિસ્તાર પર હાથ તેને દબાવે છે તે $10 \,cm^{2}$ હોય,તો હાથ દ્વારા લગાડવામાં આવેલ બળ .......... $N$ ની નજીક છે ($g=10 \,m/s^{2}$ અને પાણીની ઘનતા $=1000 \,kg/m^{3}$ લો).
હવા એક આડા વિમાનની પાંખ પરથી એવી રીતે વહી રહી છે કે તેની ઝડપ ઉપરની સપાટી પર $120 \ m/s$ અને નીચેની સપાટી પર $90 \ m/s$ છે. જો હવાની ઘનતા $1.3 \ kg/m^3$ હોય અને પાંખ $10 \ m$ લાંબી અને સરેરાશ $2 \ m$ પહોળી હોય,તો પાંખની બંને બાજુઓ પરના દબાણનો તફાવત ....... $Pascal$ છે.
Medium
View Solutionઆકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પાણી એક શંકુ આકારની નળીમાં વહી રહ્યું છે. ક્ષેત્રફળ $A_2$ પર પાણીનો વેગ $60 \,cm/s$ છે. $A_1$ અને $A_2$ ના મૂલ્યો અનુક્રમે $10 \,cm^2$ અને $5 \,cm^2$ છે. બંને આડછેદ વચ્ચેનો દબાણનો તફાવત કેટલો હશે ($\,N/m^2$ માં)?
જ્યારે જોરદાર પવન ફૂંકાય ત્યારે ધ્વજ (કે વાવટો) કેમ ફરકે છે? સમજાવો.
Easy
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo